banner web

Review Ông già và Biển Cả – Ernest Hemingway

Ông già và biển cả - Hemingway

Ông già và biển cả là một truyện vừa được viết và xuất bản vào năm 1952 trong quảng thời gian 10 năm sinh sống tại Cuba của Ernest Hemingway. Năm 1953, Ông già và biển cả đã đạt giải thưởng Pulitzer danh giá của nước Mỹ.

Nội dung ông già và biển cả

Tác phẩm kể lại quá trình của ông già Santiago làm nghề chài lưới và đánh bắt cá ở ven biển tại vịnh Mexico – giáp với nước Cuba. Lão già Santiago đã 84 ngày lênh đênh trên biển nhưng lão vẫn chưa câu được con cá nào. Sau khi nói chuyện với cậu bé Manolin thì lão đã quyết định ra khơi lần nữa và lần này lão sẽ đi xa hơn với hy vọng sẽ câu được một con cá to.

Cuối cùng lão Santiago đã may mắn khi câu được một con cá kiếm khổng lồ, lão đã chinh phục và giết được nó nhưng lại không đem được nó nguyên vẹn trở về đất liền mà chỉ có bộ xương cá khổng lồ cột ở mạn thuyền. Lão đã không chiến thắng được đàn cá mập hung dữ tấn công và ăn hết phần thịt con cá kiếm.

>> Ông già và biển cả : Tản mạn về Hemingway và nguyên lý tảng băng trôi

Hình tượng ông già Santiago

ông già và biển cả - hemingway
Ông già và biển cả – Hemingway

Lão già Santigo được miêu tả là lão già nghèo khó, sống trong một túp lều tuềnh toàng chẳng có gì ngoài cái chăn và cái giường. Từ lúc vợ lão mất thì lão đã không còn quan tâm vẻ bề ngoài hay ăn uống hàng ngày nữa. Lão mặc một chiếc áo sơ mi rách được vá nhiều chỗ cùng cái mũ rơm rộng vành.

Dẫu sao thì cái đầu của lão cũng rất già và khi đôi mắt nhắm lại thì khuôn mặt lão không còn sinh khí. Ông lão gầy gò, giơ cả xương, gáy hằn sâu những nếp nhiều nếp nhăn. Chiếc áo sơ mi của ông được vá nhiều đến nổi trông nó cũng hệt như tấm buồm, mặt trời làm mấy miếng vá ấy phai nhạt theo nhiều màu khác nhau. (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Ngày thứ 85 lão già Santiago ra khơi một lần nữa

Sau khi từ biệt thằng bé Manolin, nó đưa lão 2 con cá. Lão Santiago cột buồm và cầm mái chèo ra khơi câu cá. Manolin là cậu bé đã theo lão đi đánh cá từ lúc 5 tuổi. Nó như một người bạn thân thiết của lão già Santigo từ nhỏ cho đến bây giờ.

Mấy tháng trời lão không câu được con cá nào nên ba mẹ thằng bé không cho nó đi cùng ông lão nữa. Nhưng hôm nay, nó lại đến từ biệt và chúc lão may mắn trước khi lão ra khơi đánh bắt cá.

Lão Santiago tra quai chèo vào cọc, nghiêng người tới trước khua mạnh mái chèo xuống nước trong bóng tối lúc trời rạng đông. Lão chèo ra khỏi bến với vẻ đầy lạc quan, vì lão tin rằng lão sẽ câu được cá trong hôm nay. Lão thường chẳng đem theo cái gì khi đi câu, trên chiếc thuyền độc mộc chỉ có mỗi chai nước và 2 con cá của Manolin tặng lão, lão cũng chẳng chuẩn bị bữa trưa cho hôm nay.

Lão chèo thuyền ra khơi trong lòng lúc nào cũng tươi vui, lão nghe thấy những âm thanh run rẩy khi đàn cá chuồn rời mặt nước và cả tiếng lao xao phát ra từ bộ cánh cứng khi chúng lao xa trong bóng tối. Lão rất quý đàn cá chuồn bởi chúng là bạn gần gủi của lão trên đại dương mênh mông vô tận này.

Lão già Santiago quyết tâm đi xa hơn mọi ngày

Lão đến vùng giếng lớn (vùng biển có độ sâu bất thường, có thể đến 700 sải nước, họ hàng nhà cá đều dồn tất cả ở đó do xoáy nước dội thẳng vào bờ vách dốc của đại dương). Nhưng lão đã câu ở đây cả tuần trời mà không câu được một con cá nào. Nên hôm nay lão muốn đi xa hơn và buôn cần câu mà không theo những chỉ dẫn của những thợ câu cá chuyên nghiệp thường làm, lão đã tính số dây chính xác và quăng 3 lưỡi câu xuống biển cả.

Lão nghĩ mình giữ chúng chính xác. Duy chỉ mình không còn may mắn nữa thôi. Nhưng biết đâu được ? Có thể hôm nay. Mỗi ngày là một ngày mới, gặp may thì tốt hơn. Nhưng mình ưa sự chính xác để khi vận may đến thì mình sẵn sàng. (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Dấu hiệu đầu tiên con hải bằng

Lão bố trí mồi câu và dây câu xong thì ngồi trên thuyền nhìn trời và mặt biển nhưng lão thấy một con hải bằng đang săn mồi, lão với mái chèo và chèo thuyền theo hướng con hải bằng đang săn đàn cá phía dưới thì phát hiện ra đàn cá kiếm lớn đang săn mồi. Vì cá kiếm (tên gọi Dorado, mỗi khi chúng săn mồi thì luôn đi thành đàn). Lão chuẩn bị dây câu bằng thép để câu mấy con cá kiếm này, lão hy vọng sẽ câu được con cá lớn nhưng rốt cuộc chẳng có con nào cắn câu. Lão tự an ủi bản thân :

“Nhưng chắc chắn ta sẽ tóm được một chú cá đi lạc và có lẽ con cá lớn của ta hẳn quanh quẩn bên đàn cá chuồn. Con cá lớn của ta hẳn đang ở đâu đó” (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Nhưng cuối cùng lão mất dấu đàn cá kiếm, không con cá nào cắn mồi câu của lão. Hàng ngày lão ăn những quả trứng rùa để tăng thêm sức lực, lão ăn suốt từ tháng 05 đến tháng 09, đến tháng 10 lão lại đi câu. Lão cũng uống một ly dầu gan cá mập ở thùng công cộng vì chẳng ai cần thứ này vì cái mùi khó chịu của nó nhưng những ly dầu cá này giúp lão chống cảm lạnh và cúm, bên cạnh đó thì rất tốt cho thị lực co một lão già như lão Santiago.

Con chim đã quay lại và lão Santiago lại dong thuyền đuổi theo nhưng chỉ có mỗi con cá thu 5kg dính vào lưỡi câu của lão. Lão tự trấn an bản thân, nó sẽ là con mồi tuyệt hảo cho con cá lớn hơn. Lão tháo con cá thu để lên thuyền và tiếp tục cuộc hành trình.

Một con cá kiếm lớn đã đớp mồi

Lão dùng con cá thu làm mồi câu, lão buông dây câu xuống biển thì ai ngờ lão cảm thấy có cú giật nhẹ rồi một nhát kéo mạnh hơn từ cần câu nhưng lão có cảm giác con cá chỉ bơi thăm dò và đụng nhẹ vào mồi câu thôi. Lão nghĩ có lẽ trước đây nó có lẽ bị dính câu một lần nên nó nhớ và không manh động hay liều lỉnh đớp mồi ngay. Nó cần bơi xung quanh thăm dò.

Nhưng cuối cùng thì con cá cũng đớp mồi vì lão cảm thấy sợi dây căng lên, lão lại buông dây để con cá kéo đi hết cuộn dây này đến cuộn dây khác. Lão cảm giác độ nặng của con cá, lão biết đây là con cá lớn nhưng lão chưa biết là cá gì.

Thoáng chốc, sợi dây bắt đầu phát ra những âm thanh trầm trầm trong làn nước và lão vẫn giữ chặt, tỳ lên chỗ ngồi chèo thuyền, ưỡn người ra sau và kéo. Con thuyền bắt đầu từ từ tiến về hướng Tây Bắc. Bốn giờ sau, con cá vẫn bình thản bơi ra khơi, kéo theo chiếc thuyền và cả ông lão đang giữ chặt sợi dây vắt qua lưng. (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Lão đã đi rất xa trên biển khi con cá bơi dưới biển và kéo theo lão cùng chiếc thuyền. Lão đã không còn nhìn thấy đất liền ở đâu, mặt trời sắp lặn nhưng con cá vẫn chưa thấy dấu hiệu đuối sức hay chồm lên chiếc thuyền của lão. Lão thì thầm

“Nhưng thử hỏi con cá nào kéo được như nó. Miệng nó hẳn ngậm chặt đoạn dây thép. Mình ước mình có thể nhìn thấy nó. Ước chỉ mình có thể nhìn thấy nó dẫu chỉ một lần để biết đối thủ của mình là ai” . (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Con cá vẫn bơi suốt đêm, kéo lão và chiếc thuyền đi càng lúc càng xa. Lão phải qua đêm ở ngoài khơi vì con cá đang dính vào lưỡi câu dưới biển, lão đang suy nghĩ phải chuẩn bị tinh thần và không để sẩy con cá nhất khi màn đêm buông xuống. Lão thầm nhủ

“Ta chẳng thể làm gì được nó và nó cũng chẳng làm gì được ta. Chẳng làm được gì nếu nó cứ kéo mãi thế này” (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Lão lại nghĩ đến thằng bé Manolin, lão ước gì có thằng bé ở đây chứng kiến cảnh này và nó có thể giúp lão giữ sợi dây câu bằng thép này nhưng thằng bé không có ở đây. Lão nghĩ thầm

“Con người ta không nên sống một mình khi tuổi đã xế bóng, nhưng không thể nào tránh khỏi” . (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Nhưng giờ chỉ có một mình lão lênh đênh trên biển cả bao la, lão đã nghĩ con cá đang dính vào cái lưỡi câu của lão còn là người bạn thân thiết.

Chiến đấu cùng con cá kiếm 

Cả đêm lão không chợp mắt vì giữ sợi dây. Mặt trời đã lên, lão đang suy nghĩ con cá ở lưỡi câu lão là con cá gì : cá kiếm, cá mõm lớn hay cá mập. Lão cứ để sợi dây qua vai như vậy cho đến khi mặt trời mọc lên. Lão cảm nhận được sợi dây câu đã theo một đường thẳng và con cá không còn bơi sâu và có lẽ nó chuẩn bị nhảy lên thuyền của lão. Lão lại thầm nhủ

“Cá này, tao rất yêu và ngưỡng mộ mày, nhưng tao sẽ giết mày trước khi ngày kết thúc” . (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Cả đêm cầm dây câu đã khiến bàn tay lão bị chuột rút, lão cảm thấy mình cô đơn chừng nào trên biển cả bao la. Lão ước có thằng bé ở bên cạnh sẽ giúp lão được nhiều chuyện nhưng thằng bé không có ở đây. Lão cứ nói chuyện một mình với biển, với bầu trời bao la.

Con cá kiếm dorado quẩy mạnh

Lão già cứ ngồi đó với dây câu bằng thép to bằng bút chì quấn ngang lưng và dưới dòng nước con cá kiếm đang mắc câu vẫn còn bơi, nó cứ dẫn lão càng lúc càng đi xa đất liền. Bất thình lình con cá giật mạnh, kéo lão ngã sấp mặt xuống mũi thuyền và suýt nữa lôi lão xuống biển nếu lão không gồng hết sức níu giữ rồi nới thêm dây. Sau cú giật của con cá thì lão choáng váng và bị đứt tay, sau đó lão đưa tay xuống biển để rửa bàn tay dính đầy máu.

Lão và con cá ở cùng nhau một ngày một đêm kể từ lúc trưa hôm qua đến nay, lão biết con cá yếu lắm rồi nhưng nó vẫn cứ bơi trong nước biển. Lão nói với bàn tay trái bị chuột rút vì giữ dây câu cả đêm qua.

“Mày cảm thấy thế nào rồi hả tay? Lão hỏi bàn tay bị chuột rút cứng đến mức gần như là tay của cái xác chết lạnh ngắt” . (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Lão nhìn ra biển cả, lão thấy mình cô đơn. Lão sợ cảm giác lênh đênh trên chiếc thuyền nhỏ mà không nhìn thấy đất liền, chưa kể thời tiết bất thường, có trận bão từ đâu đến thì lão sẽ chống chọi kiểu gì.

Con cá kiếm chuẩn bị trồi lên mặt biển

Sợi dây bên bàn tay phải của lão bỗn nhiên nặng nề và căng hơn, lão biết con cá sắp trồi lên. Lão phải chuẩn bị sẳn sàng để giết chết con cá khi nó nổi lên mặt biển.

“Mặt biển vỡ toang phía trước thuyền, con cá tung mình lên. Nó nhô lên bất tận, nước đổ ròng ròng từ 2 bên lườn. Thân hình bóng nhẫy trong ánh nắng, đầu và lưng màu tím sẫm; trong ánh nắng, những đường sọc hai bên mình nó nom đồ sộ, phớt hồng. Cái kiếm của nó dài bằng cây gậy bóng chày, thon như một lưỡi kiếm; nó vươn lên hết độ dài thân hình lên khỏi mặt nước rồi nhẹ nhàng lao xuống như một tay thợ lặn. Nó dài hơn chiếc thuyền của lão khoảng 5 hay 6 tấc” . (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Ông già và biển cả
Ông già và biển cả

Nó nhảy lên rồi lặn xuống mặt biển, nó kéo sợi dây câu của lão nhanh hơn, lão cố gắng vừa kìm và vừa thả lỏng dây để nó không bị đứt. Lão biết con cá quá to, nếu nó dùng sức kéo căng dây thì dây sẽ đứt nhưng lão biết rằng loài vật chẳng thông minh bằng kẻ tiêu diệt chúng, mặc dù chúng cao thượng và hùng tráng hơn.

Đời lão Santiago đã từng thấy nhiều con cá lớn. Lão đã tận mắt chứng kiến nhiều con nặng hơn cả nữa tấn và chính lão cũng bắt được hai con lớn như thế nhưng không phải chỉ một mình lão như bây giờ. Giờ đây, chỉ một mình lão đối diện với con cá kiếm khổng lồ mà lão cũng chưa từng thấy cũng như những dân chài lưới cũng chưa từng thấy con cá kiếm nào to như vậy.

Lão vẫn nghĩ con cá là anh em, bạn bè của chính bản thân lão nên lão già Santiago thường tự nói chuyện với con cá, khi cánh tay trái đã hết bị chuột rút, lão đã nói chuyện với con cá để thông báo cho nó biết tay lão đã bình thường.

“Tin xấu cho mày đây, cá, – lão nói và dịch sợi dậy trên chiếc bao phủ vai lão” (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc).

Con cá kiếm nhảy mặt biển lần 2

Mặt trời sắp lặn, bóng tối dần đến và lão đã mệt nhoài vì 2 ngày nay lão già Santiago đã lênh đênh trên biển và con cá dính câu thì vẫn chưa chết. Lão nhìn trời nghĩ về thời trai trẻ của lão khi đang vật tay ở quán rượu tại Casablanca, lão già Santigo đã chiến thắng với sức mạnh của đôi tay này năm xưa. Người ta gọi lão là Santiago El Campéon : Nhà vô địch Santiago. Nhưng giờ thì lão đã già, đôi tay không con khoẻ như thời thanh niên.

Ngay trước khi trời tối, con cá chồm lên lần nữa, thì lão đã dùng hết sức bình sinh quật mạnh vào cái đầu vàng nhẫy của con cá kiếm nhưng nó đã lao xuống mặt biển. Lão coi con cá là bạn, tiếc thương xót xa cho con cá lớn đã không có gì để ăn vì miệng nó mắc lưỡi câu nhưng lão vẫn quyết tâm giết con cá mà không hề nương tay

“Mày cảm thấy thế nào hở cá” – Lão hỏi lớn – Còn tao thì thấy khoẻ, bản tay trái cũng đã khá hơn. Tao có đủ thức ăn cho một đêm, một ngày nữa. Có giỏi thì cứ kéo thuyền đi cá . (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Con cá lại về với biển và chưa có động tĩnh gì, giờ lão phải biết lão cần phải ngủ, lão đã lênh đênh trên biển  2 ngày 2 đêm mà chưa chợp mắt tý nào. Bàn tay phải nắm chặt sợi dây, đùi lão kẹp lấy bàn tay khi lão dồn hết sức nặng tựa vào mạn thuyền. Rồi lão đẩy sợi dây trên lưng xuống thấp một tý và quàng tay trái qua giữ lấy. Lão từ từ chìm vào giấc ngủ.

Con cá kiếm đã nhảy lên nhiều lần nhằm tháo cái móc câu nhưng đó là việc làm vô vọng. Lão đã thầm đếm có tất cả gần 20 lần nó chồm lên khỏi mặt nước, đã lùa đầy không khí vào những chiếc túi dọc lưng nó. Nó không thể lặn xuống sâu mà chết ở đó vì thiếu oxy. Lão cảm nhận được con cá đã thấm mệt khi nhìn vào sợi dây câu dưới mặt nước.

Ngày thứ 3 lão già Santiago quyết định thu dây câu

Mặt trời đã mọc lên lần thứ 3, thế là lão đã ở ngoài biển cả 3 ngày cùng con cá kiếm Dorado. Lão tin rằng con cá đã mệt nên đã dùng sức thu và kéo dây về để con cá càng lúc càng gần lão già Santiago hơn.

“Chỉ hai đến ba vòng nữa thôi thì ta sẽ giáp mặt với nó” . (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Chiếc mũ rơm của lão trật ra sau gáy, để dùng sức và kéo của sợi dây câu, khi cảm thấy con cá lượn lại, lão ngồi xuống mũi thuyền. Khi giáp mặt với con cá, lão già Santiago đã thốt lên :

“Không ! Nó không thể lớn như thế được”

Nói trồi lên và lão thấy cái đuôi nhô lên khỏi mặt nước. Cái đuôi lớn hơn cả chiếc lưỡi hái lớn, màu tím hồng dựng trên mặt đại dương xanh thẫm. Nó lại lặn xuống và khi con cá hãy còn mấp mé mặt nước, ông lão có thể nhìn thấy thân hình đồ sộ và những sọc tím sẫm trên mình nó. Cánh vi trên lưng xếp lại, còn bộ vây to lớn bên sườn đang xoè rộng.

Lão cầm lấy ngọn lao để khi con cá tới thật gần thì lão hạ gục nó một lần duy nhất. Lão nghĩ lão sẽ khuất phục được nó dễ dàng.

“có lẽ lần này mình sẽ cho nó đi đứt. Kéo đi, tay ơi, lão thầm giục. Hãy đứng vững, đôi chân kia. Tỉnh táo vì tao, đầu à. Hãy tỉnh táo vì tao. Bọn mày chưa bao giờ bại trận. Lần này ta sẽ khử nó.”  (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Cố nén cơn đau, dồn hết tàn lực, dốc hết lòng kiêu hãnh còn lại, lão mang ra để đương đầu với nỗi đớn đau vô bờ của con cá. Con cá tiến gần mạn thuyền, từ từ bơi nghiêng, mõm nó gần như chạm vào ván thuyền. Lão già Santiago giẫm chân giữ sợi dây và nhấc cao ngọn lao hết sức bình sinh phóng cái lao xuống sườn con cá ngay sau cái vây ngực đồ sộ. Lão tì người lên rồi ấn sâu xuống rồi dồn hết trọng lực lên cán lao.

Thế con cá kiếm Dorado khổng lồ đã chết, nó nằm trên mặt biển phơi cái bụng ánh bạc lên trời. Cán lao nhô ra từ cái hốc sau vây con cá và mặt biển đang đổi màu bởi máu đỏ loang ra từ con cá. Tuy con cá kiếm Dorado đã chết nhưng máu nó đã lan đầy mặt biển và lão già Santiago còn chưa biết rằng mối nguy hiểm đang đến vì loài cá mập đã đánh hơi thấy mùi máu nên chúng sẽ kéo đến ăn hết thịt con cá.

>> Đọc thêm : Giã từ vũ khí của Hemingway có gần 50 kết thúc

Tiến về đất liền đương đầu với bầy cá mập

Ông già và biển cả
Ông già và biển cả – Ernest Hemingway

Lão buộc con cá kiếm vào song song với mạn thuyền, dọc từ mũi thuyền đến đuôi thuyền. Rồi sau đó, lão dựng cột và căng buồm đề tận dụng sức gió về đất liền. Lúc này đã là giữa trưa của ngày thứ 3 tính từ lúc từ biệt thằng bé Manolin để ra khơi. Nhưng từ đằng xa, những con cá mập đã đánh hơi mùi máu từ con cá kiếm dorado đang tìm cách tiến lại gần chiếc thuyền của ông lão.

Lần thứ nhất – Bầy cá mập Mako

Con cá mập áp nhanh mạn thuyền rồi đớp vào cái đuôi con cá kiếm. Lão già Santiago đã thấy cái đầu còn cá mập và lão vận sức còn lại cầm mũi lao ngay đầu con cá mập đang ăn thịt con cá kiếm kia. Con cá mập đã dính đòn tấn công chí mạng và từ từ chìm xuống mặt biển cùng mũi lao và vài met dây câu. Lão mất luôn mũi lao dùng để tự vệ.

Nhưng giờ thì phần đuôi con cá đã bị cắn toạt ra thì một bầy cá mập khác sẽ kéo đến ngay thôi. Vì loài cá mập có thể đánh hơi mùi máu rất nhanh nhạy. Lão tự trấn an bản thân, và nghĩ rằng lão thông minh hơn loài cá mập nhiều lần dù không còn gì trong tay nhưng lão sẽ chiến đấu để bảo vệ thành quả lao động của bản thân. Lão thầm nói

“Con người sinh ra không phải để thất bại. Con người có thể bị huỷ diệt chứ không thể bị khuất phục” . (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Ông già và biển cả - Hemingway
Ông già và biển cả – Ernest Hemingway

Lão âm thầm chờ đàn cá mập khác đang từ từ tiến đến nhưng trong người lão đã không còn cái gì sắc bén để chiến đấu, nhưng lão vẫn còn một con dao.

Lần thứ hai – Loài cá mập Galanos

Đó là loài cá mập mũi xẻng. Chúng bắt được mùi máu lan toả trong nước biển, chúng háo hức và trong cơn điên cuồng vì đói đang tiến lại gần chiếc thuyền của lão già Santiago. Lão phải chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu. Lão già buộc con dao vào cái mái chèo bằng gỗ chắc chắn. Đây là vũ khí sắc bén cuối cùng trong tay lão. Lão không thể thất bại trong cuộc chiến không cân sức này. Lão chỉ có một mình và dưới biển là 2 con cá mập cỡ lớn Galanos. Lão lại đứng trên thuyến hô lớn để cỗ vũ tinh thần :

“Ay ! Hãy đến đây Galanos !”

Galanos thông minh hơn loài cá Mako lần thứ nhất lão gặp, vì nó không tấn công chính diện con cá kiếm mà chui xuống đáy thuyền từ từ tiếp cận con cá kiếm, con còn lại mở to miệng đớp ngay vào vị trí cũ của con cá Mako lần trước. Lão già Santiago đã tìm ra cái đầu của con cá mập này và cắm thẳng cái mái chèo có cột lưỡi dao vào ngay đầu con cá mập ấy và con cá mập buông con cá kiếm ra từ từ chìm xuống biển. Lão già Santiago đã hạ một con cá mập thuộc loài galanos.

Con còn lại ở bên mạn thuyền, lão chèo thuyền lách qua một bên để thấy con cá, lão nhìn thấy cái đầu bẹt của nó. Lão rút dao rồi đâm ngay đầu của nó. Nhưng nó vẫn không buông tha con cá kiếm. Lão lại phóng dao đâm vào giữa điểm nối xương sống và não của nó, con cá mập đã chết nhưng hàm răng vẫn còn dính vào con cá kiếm. Lão lách lưỡi dao và giữa hàm răng con cá mập để gở nó khỏi con cá kiếm.

Lần thứ ba – Cũng loài cá mập Galanos

Lão già Santiago đã phóng luôn mũi dao cột vào mái chèo vào ngay đầu con cá mập đã bơi tới và đang cắn con cá kiếm. Nó lăn tròn và lưỡi dao đã gãy, nó chết rồi chìm xuống dưới nước và lão già củng mất luôn mũi dao. Trong tay lão giờ chỉ còn cây sào móc, hai mái chèo, tay lái và cái chày ngắn thì làm sao đương đầu nỗi với những con cá mập tiếp theo. Đôi khi lão thấy mình bất lực, không cách gì bảo vệ được con cá kiếm toàn vẹn để về đất liền.

“Mày đã rã rời, mày đã rã rời đến tận xương tuỷ” . (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Mặt trời lặn và một bầy cá mập khác lại đến.

Hai con khác tiến tới trước vẫn là loài cá mập Galanos, lão đã dùng cái chày dã trúng 2 con cá mập này nhưng lão vẫn không tin là 2 con cá đã chết, nhưng từ đằng xa thì lão đã thấy vây những con cá mập khác đang lao đến.

Con cá kiếm sau vài đợt tấn công của mấy con cá mập giờ chỉ còn một nữa, lão cảm thất bất lực vì con cá kiếm không còn nguyên vẹn. Lão không đủ sức và cũng như đầy đủ vũ khí để chiến đấu với những con cá mập khác vì trời đã tối. Tầm nhìn hạn chế, lão có chiến đấu thì cũng vô ích vì lão không thể thấy con cá mập ở đâu, huống hồ gì chúng quá đông. Lão thầm nhủ với bản thân

“Có lẽ chúng lại tấn công ta, nhưng trong đêm tối, không một tấc sắt trong tay, con người có thể làm gì để chống lại chúng” . (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Lão đã mệt và buồn ngủ nhưng lão muốn thức để tiếp tục lái thuyền, vì biết đâu lão sẽ gặp may khi về tới đất liền mà con cá kiếm vẫn còn. Lão thầm nói

“Ta muốn mua một ít may mắn nếu nó được bán ở bất cứ nơi nào. Thế ta lấy gì để mua nó đây ? Ta có thể mua nó bằng ngọn lao mất, con dao gãy và đôi tay bị thương ư” . (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Lão thầm an ủi bản thân

“Mình đừng nghĩ vớ vẩn nữa, vận may là thứ đến với vô vàn dáng vẻ, ai có thể nhận diện ra nó ? Dẫu sao thì mình sẽ nhận một ít trong bất cứ hình thức nào và trả bất kỳ giá nào mà người bán đòi hỏi” . (Trích ông già và biển cả – bản dịch Lê Huy Bắc)

Lão cứ vung chày vào khoảng nước biển mà lão đoán hoặc nghe thấy cá mập đang bơi, một cách vô vọng nhưng cái chày cũng bị con cá mập ngoạm lấy và lôi đi. Thế là bầy cá mập cứ thế rỉa con cá kiếm khổng lồ không còn miếng thịt nào ngoài bộ xương còn cột dính ở chiếc thuyền ông già Santiago.

Lão tự trấn an thế là hết, con cá kiếm chẳng còn gì ngoài bộ xương, con thuyền đã nhẹ hơn. Lão già Santigo quay lại đằng lái và tìm đoạn tay lái gãy lởm chởm còn đủ dài để lấp nó vào ổ lái và đưa thuyền vào bờ.

Trong đêm cả đàn cá mập kéo đến ăn hết những miếng vụn thịt còn sót lại trên bộ xương con cá kiếm, lão Santiago cảm nhận được nhưng lão không bận tâm nữa. Lão chỉ còn mục đích duy nhất đưa thuyền vào bờ.

>> Những bài học viết lách từ Ernest Hemingway

Lão già Santiago đã vào bờ sau 4 ngày trên biển

Lão vào đến bờ trong đêm, do không có ai còn thức và giúp sức, lão cố gắng đẩy con thuyền lên bờ và buộc thuyền vào một tảng đá. Lão hạ buồm, quấn lá buồm lại và buộc chặt. Rồi vác cột buồm dợm chân leo lên bờ.

Khi bước chân trên đất liền, lão già Santiago giờ mới cảm nhận được cảm giác rã rời, từng bước chân lão nặng nề làm sao. Lão ngoái nhìn hình ảnh bộ xương con cá kiếm đang còn buộc vào con thuyền với cái đầu độ sộ và lưỡi kiếm nhô ra mà chẳng còn tí thịt nào.

Bộ xương như một chiến lợi phẩm, một chiến công của những ngày lênh đênh trên biển của lão già Santiago. Lão về đến lều đắp mền đi ngủ.

Sáng hôm sau, biển động, gió lớn nên hầu như dân chài không ra khơi. Mọi người tụ tập và vây quanh con thuyền có xương con cá kiếm khổng lồ đang buộc chặt vào. Một vài người dùng thước dây do chiều dài của bộ xương. Ai cũng trầm trồ, kinh ngạc vì bộ xương cá khổng lồ vì nó dài khoảng 6 m. Chưa có bất cứ ai nhìn thấy con cá kiếm nào to như vậy.

Phía trong căn lều, ông lão Santiago vẫn đang ngủ vùi. Ông đã đuối sức vì mấy ngày không ăn uống và dùng sức quá nhiều để chiến đấu cùng bầy cá mập. Thằng bé Manolin vẫn ở bên cạnh chăm sóc ông lão, chờ ông lão khoẻ lại.

—————–
Triệu Dương

Avatar of Triệu Dương

Một người thích viết, quan tâm đến tâm lý học, đam mê Cổ Long, thích đọc Haruki Murakami, tinh thần theo Chủ Nghĩa Hiện Sinh, đời sống theo triết Khắc Kỷ - Cô độc hướng ngoại & Bình thản hướng nội

Leave a Reply