banner web

Lưu Bị đánh Đông Ngô và thất bại tại Di Lăng

Lưu Bị Trận Di Lăng

Lưu Bị đem theo tinh binh thảo phạt Đông Ngô, kết quả lại bị đánh bại bởi một thanh niên non nớt, có lẽ cả cuộc đời ông chưa bao giờ thảm bại tới như vậy.

Vì sao Lưu Bị thua trận tại Di Lăng

Trong trận Hán Trung mặc dù cũng là trong lãnh thổ quân địch nhưng khi đó Lưu Bị có sự giúp sức của mưu sĩ như Pháp Chính, tướng tài là Triệu Vân, còn trong trận Di Lăng, ông một mình dẫn quân, Triệu Vân bị phái ở lại giám sát Giang Châu, Trương Phi bị giết trước trận chiến, Pháp Chính đã mắc bệnh qua đời, sau lại bị ghìm chân tại Hào Đình rồi bị ép đến cùng đường, đường thủy thì không thể tiến công.

Sa Ma Kha liên minh cùng Lưu Bị đã chết trận, không thể tạo thành thế vây công, còn Hoàng Quyền thì bị ông phái đi đề phòng chính quyền phe Tào Ngụy tấn công.

Lưu Bị Trận Di Lăng
Lưu Bị  trong Trận Di Lăng

Liên trại cũng là một kiểu chiến thuật phản công, nhưng khi ấy sĩ khí quân lính đã suy giảm lại gặp phải hỏa công, cho nên việc Lưu Bị thất bại là chuyện không thể tránh khỏi.

Binh lực của Lưu Bị cũng không có nhiều ưu thế hơn so với binh lực của Tôn Quyền, lại chủ động tấn công Tôn Quyền, sức mạnh trong phòng thủ của Tôn Quyền hẳn Gia Cát Lượng đều đã thấy được, cho nên theo suy tính của Gia Cát Lượng, trận này đánh không được, cho nên ông cho rằng Lưu Bị sẽ không đánh được Đông Ngô.

Lục Tốn khi ấy đã nhìn ra được cơ hội chống trả. Di Lăng (nay là Nghi Xương) là vùng đồng bằng nhỏ hẹp nằm dưới chân núi, Lưu Bị cho quân lập trại dọc bờ sông để tiện lấy nước, nhưng cũng vì thế mà để lộ điểm yếu. Lục Tốn đã bắt ngay được cơ hội đó, cho phát động hỏa công, khiến quân Thục muốn thoát cũng không thoát được.

Lục Tốn
Lục Tốn

>> Bài học Lục Tốn : đừng cậy công thần mà cãi ý chủ

Vì sao Lưu Bị muốn đánh Đông Ngô

Còn về động cơ đánh Ngô, cũng có rất nhiều lời đồn đại, có người cho rằng Lưu Bị là vì thể diện và tôn nghiêm của mình.

Quan Vũ không những là đại tướng hàng đầu mà còn là người huynh đệ vô cùng thân thiết của ông, Quan Vũ chết thảm như vậy, nếu Lưu Bị không có chút hành động gì, khó tránh bị người đời mắng là giả nhân giả nghĩa, vì vậy mới nói Lưu Bị là vì nghĩa khí mà khởi động cuộc chiến này.

Cũng có người nói Lưu Bị chủ yếu là vì Kinh Châu, dẫu sao thì Kinh Châu cũng là yếu địa chiến lược của Thục Hán, mất đi Kinh Châu không khác gì tặng không cho người khác một nửa cơ nghiệp, vì vậy Lưu Bị bắt buộc phải đoạt lại. Nhưng bất kể là vì lý do gì thì kết quả cuối cùng, Lưu Bị đã thua.

Nếu có Gia Cát Lượng thì Lưu Bị có bại trận ?

Rất nhiều người cũng nói rằng nếu Lưu Bị đem theo Gia Cát Lượng đi cùng thì đã không bại như vậy, Lục Tốn làm sao có thể là đối thủ của Khổng Minh, Thục Hán nhất định có thể đánh bại Đông Ngô, sự thực quả thực như vậy ư?

Thực ra không như vậy, ở đây chúng ta không bàn tới việc vì sao không đem theo Gia Cát Lượng, mà trên thực tế, dù có đem theo Gia Cát Lượng thì kết cục của Lưu Bị cũng vẫn sẽ chỉ như vậy, tại sao lại nói vậy?

Điều này phải bắt đầu nói từ ấn tượng của chúng ta đối với Gia Cát Lượng, trong mắt chúng ta, Gia Cát Lượng là một đại quân sư tài trí mưu lược, bách chiến bách thắng. Nhưng, Gia Cát Lượng trên thực tế e là không như bạn nghĩ, vai trò của ông ở Thục Hán không phải là mưu thần hay quân sư mà phần lớn giống như Tiêu Hà của nhà Hán trước đó, phụ trách đảm bảo hậu cần. Lấy ví dụ trận Hán Trung, Lưu Bị ở Hán Trung đánh nhau, Gia Cát Lượng đang làm gì?

Theo ghi chép:

Tiên chủ ngoại xuất, Lượng thường trấn thủ Thành Đô, túc thực túc binh”

=> Ý muốn nói Lưu Bị ra ngoài chinh chiến, Gia Cát Lượng ở lại Thành Đô, phụ trách vật tư lương thực để cung ứng cho chiến tuyến. Lúc Lưu Bị chiếm Kinh Châu cũng như vậy, Gia Cát Lượng

“vi quân sư trung lang tướng, sử đốc Linh Lăng, Quế Dương, Trường Sa tam quận, điều kì phú thuế, dĩ sung quân thực”

=> Ý muốn nói công việc chủ yếu của Gia Cát Lượng vẫn chỉ là phụ trách mảng hậu cần.

Lưu Bị tự cao và khinh thường Đông Ngô

Thực ra, Lưu Bị đánh Ngô hoàn toàn là đang đánh giá quá cao bản thân mình. Đối với một người luôn thực tế như Lưu Bị, vì sao bỗng trở nên xốc nổi như vậy, thực ra là bởi thắng lợi ở trận Hán Trung. Lưu Bị cho rằng, bản thân lúc này thực sự đã mạnh lên rất nhiều, đến Tào Tháo còn không phải là đối thủ của mình.

Cần phải biết rằng Tào Tháo là thế lực mạnh nhất lúc bấy giờ, nếu ngay cả Tào Tháo cũng có thể đánh bại vậy thì Lưu Bị tất nhiên chẳng xem Tôn Quyền ra gì, dẫu sao thì Tôn Quyền cũng không bằng Tào Tháo về mọi mặt. Vì vậy, ngay cả khi Kinh Châu bị mất, Quan Vũ bị giết thì Lưu Bị vẫn nghĩ mình mạnh hơn Tôn Quyền rất nhiều, quyết tâm đi đánh mà không nghe bất cứ lời khuyên nhủ của ai.

Tôn Quyền
Tôn Quyền

Tiếp đó, lý do chí mạng khác là ở việc chuẩn bị trước trận chiến Lưu Bị cũng làm rất qua loa, thậm chí còn không tiến hành hoạt động luyện binh, cũng không vạch ra kế hoạch tác chiến chu toàn, hầu như là một đoàn người cứ vậy mà cưỡi ngựa phi thẳng tới Đông Ngô. Trong tình hình này, cho dù có Gia Cát Lượng ở bên ra kế sách thực ra cũng vẫn là lành ít dữ nhiều, bởi Đông Ngô sớm đã chuẩn bị chu toàn hơn rất nhiều, cộng thêm năng lực của Lục Tốn cũng không tầm thường, vì vậy mà có thêm Gia Cát Lượng cũng vẫn vô dụng.

Dù Có Gia Cát Lượng tương trợ – Lưu Bị vẫn bại trận

Hơn nữa, tài năng quân sự của Gia Cát Lượng hoàn toàn không lợi hại như nhiều người nghĩ. Mặc dù Gia Cát Lượng nổi tiếng cẩn trọng, có thể giúp quân đội Thục Hán chặt chẽ, có tổ chức hơn, nhưng với tài năng quân sự của Lục Tốn thì Thục Hán vẫn sẽ ở trong tình thế bất lợi, bởi dẫu sao thì quân Thục cũng là đội khách, rất khó duy trì được lâu dài.

Hơn nữa, bản thân Gia Cát Lượng Bắc phạt trận nào thua trận ấy, ngoài một vài nguyên nhân khách quan ra thì cũng có thể thấy được rằng tài năng quân sự của ông cũng không mạnh lắm, đây cũng là lý do vì sao Lưu Bị luôn để ông trấn thủ hậu phương, bởi đây mới chính là sở trường của ông.

Vì vậy, 3 bằng chứng trên đã cho thấy rằng Lưu Bị dù có đem theo Gia Cát Lượng đi đánh Ngô thì kết quả cuối cùng vẫn chỉ như vậy, cùng lắm cũng sẽ chỉ giúp Lưu Bị tổn thất ít hơn mà thôi.

Bàn thêm vì sao Gia Cát Lượng ko theo Lưu Bị

Đã không cứu Quan Vũ thì thôi, vì sao Gia Cát Lượng cũng không giúp Lưu Bị đánh Di Lăng?

Sau khi mất Kinh Châu và Quan Vũ, Lưu Bị vô cùng tức giận. Đến tháng 7/221, sau khi chính thức xưng hoàng đế để kế tục nhà Hán, ông quyết định dẫn đại quân của Thục Hán tiến đánh Đông Ngô để báo thù và giành lại đất.

Trận chiến này diễn ra ở Đông Ngô, trong khi Gia Cát Lượng đang ở Thành Đô (kinh đô của Thục Hán) để giải quyết công việc triều chính. Tương tự như trường hợp của Quan Vũ, Gia Cát Lượng quả thực ở quá xa so với nơi Lưu Bị chiến đấu.

Mặt khác, thông tin liên lạc ngày xưa mất rất nhiều thời gian. Chính vì vậy, không phải Gia Cát Lượng không cứu được mà là vị quân sư này đã quá muộn để cứu giúp vị quân chủ của mình thoát khỏi kết cục đại bại. Trước khi trận chiến xảy ra, bản thân Gia Cát Lượng đã đánh giá trận này hại nhiều hơn lợi. Tuy nhiên, vì không thể ngăn cản nổi Lưu Bị nên ông không thể làm gì hơn.

Tuy nhiên, điều này lại đặt ra một câu hỏi mới. Gia Cát Lượng vốn là cố vấn hàng đầu dưới trướng của Lưu Bị. Nhưng tại sao ông lại không đưa vị quân sư tài giỏi này đi cùng mình trong trận Di Lăng?

Nguyên nhân thứ nhất, sau khi mất Kinh Châu và sự ra đi đột ngột của Quan Vũ, Lưu Bị đã bị cơn tức giận lấn át. Điều này khiến ông không thể tính đến chiến lược ” Long Trung đối sách ” mà Gia Cát Lượng đã vạch ra ngay từ khi gây dựng cơ nghiệp. Liên minh Thục – Ngô có nguy cơ bị phá vỡ vì cuộc tấn công của Lưu Bị.

Gia Cát Lượng chính là người vạch ra chiến lược này. Ông cũng nằm trong nhóm các quan lại, tướng lĩnh ra sức can ngăn Lưu Bị không nên đánh Đông Ngô. Do Gia Cát Lượng không ủng hộ việc tấn công Đông Ngô nên Lưu Bị đương nhiên không thể đưa vị thừa tướng này theo vì lo sẽ cản trở mình.

Thứ hai, mối quan hệ giữa Gia Cát Lượng và Lưu Bị không còn tốt như ban đầu. Theo ghi chép trong lịch sử, Lưu Bị đã 3 lần đến Long Trung mời Gia Cát Lượng ra giúp. Sau đó Gia Cát Lượng đã trình bày ” Long Trung đối sách ” và được Lưu Bị khen hay. Lúc bấy giờ, Gia Cát Lượng chỉ mới 27 tuổi.

Gia Cát Lượng
Gia Cát Lượng

Tuy nhiên, sau đó, mối quan hệ quân thần giữa hai người dần có sự thay đổi do một số sự việc xảy ra. Cụ thể, sau trận Xích Bích năm 208, Tôn Quyền ngưỡng mộ Gia Cát Lượng nên mời ông đảm nhiệm chức vụ ở Đông Ngô, với lợi ích được hứa hẹn vượt xa những gì Lưu Bị có thể đưa ra. Nhưng Gia Cát Lượng đã từ chối Tôn Quyền một cách quả quyết.

Ngoài ra, ban đầu do Gia Cát Lượng muộn con nên anh trai ông là Gia Cát Cẩn, một quan đại thần ở Đông Ngô, đã cho con trai thứ Gia Cát Kiều sang Thục để làm con nuôi. Sau đó, vợ chồng Gia Cát Lượng mới sinh được Gia Cát Chiêm.

Khi chưa xảy ra binh biến, những mối quan hệ rằng buộc này của Gia Cát Lượng có lẽ là rất bình thường. Tuy nhiên, khi đại chiến xảy ra, Gia Cát Lượng có người anh ruột là quan lớn ở Đông Ngô, thử hỏi nếu chuyện bất trắc gì xảy ra thì Lưu Bị làm sao có thể yên tâm được?

Hơn nữa, sau khi Quan Vũ tử trận, Kinh Châu bị lấy mất, thay mặt cho Tôn Quyền, Gia Cát Cẩn viết thư cầu hòa cho Lưu Bị. Gia Cát Cẩn là anh ruột của Gia Cát Lượng. Do đó, đương nhiên Lưu Bị cũng phải nâng cao cảnh giác.

Trong trận Di Lăng, việc Gia Cát Lượng giữ im lặng là hoàn toàn hợp lý , bởi lẽ ông hiểu rõ cục diện lúc bấy giờ, đồng thời không dám mạo hiểm khơi dậy sự nghi ngờ của Lưu Bị, người đang quá nôn nóng báo thù. Nếu Gia Cát Lượng can dự quá sâu vào việc Lưu Bị đánh Đông Ngô, điều này không chỉ làm hại chính bản thân ông mà còn có thể liên lụy tới nhiều người khác.

—————–

luandamtq

Avatar of Chim Én
 | Website

Một người thích đọc và viết, quan tâm đến tâm lý học, đam mê Cổ Long, thích đọc Haruki Murakami, tinh thần theo Chủ Nghĩa Hiện Sinh, đời sống theo triết Khắc Kỷ - Cô độc hướng ngoại & Bình thản hướng nội

Leave a Reply