banner web

Bức tranh Automat của Edward Hopper và cuốn sách của Raymond Carver

Mình nói gì khi mình nói chuyện tình

Bức tranh Automat (Quán ăn tự động) của họa sĩ người Mỹ nổi danh Edward Hopper và cũng là bìa cuốn sách “Mình nói chuyện gì khi mình nói chuyện tình” của Raymond Carver do Nhã Nam phát hành.

Edward Hopper là ai?  

Edward Hopper
Hoạ sĩ người Mỹ – Edward Hopper

Edward Hopper (22/07/1882 – 15/05/1967) là một họa sĩ hiện thực và nghệ sĩ in người Mỹ. Sinh trưởng tại bang New York, Edward Hopper ban đầu tốt nghiệp nghề vẽ tranh minh họa tại trường New York School of Art.

Từ thời thơ ấu, Edward Hopper đã thể hiện bản chất có phần hay nhún nhường của mình khi còn ở khu Hudson River, ngoại ô New York. Là con thứ hai trong một gia đình cơ đốc giáo trung lưu gốc Hà Lan với cha là chủ một cửa hàng địa phương yêu văn chương và mẹ là một người yêu nghệ thuật. Nhận thấy tài năng sớm nở của Hopper, cặp đôi khuyến khích con đến với nghệ thuật từ sớm. Edward Hopper bắt đầu ký tên lên những bức vẽ của mình vào năm 10 tuổi.

Từ 1906 đến 1910, Edward Hopper dành nhiều thời gian sang Paris để trau dồi kiến thức, học thêm về vẽ qua việc tìm hiểu các trường phái ấn tượng, biểu hiện và lập thể với các đại diện là Cezanne, Marquet, Pissarro và Degas.

Raymond Carver là ai ?

Raymond Carver
Raymond Carver

Raymond Carver là nhà văn viết truyện ngắn và nhà thơ người Mỹ. Ông được coi là một trong những tác gia lớn của văn học Mỹ vào cuối thế kỷ XX với một kiểu truyện ngắn riêng của ông thường được gọi là kiểu viết truyện “tối giản”. Hay như dịch giả Dương Tường trong bài viết để ở cuối tập truyện đã nói “Raymond Carver – một Chekhov của nước Mỹ hậu hiện đại.” Ông mất sớm nhưng ảnh hưởng văn chương của ông còn tác động mạnh đến các nhà văn viết truyện ngắn về sau.

Theo một nhà nghiên cứu Mỹ, gần như tất cả những gì viết về Raymond Carver đều bắt đầu với hai nhận xét: ông là một nhà văn tối giản, và ông viết về những người thuộc tầng lớp lao động. Ngay cả khi nhà phê bình có thiện cảm thì cách phân loại kép này vẫn có xu hướng bêu xấu Carver như một nghệ sĩ nhỏ viết những câu chuyện nhỏ về những người nhỏ bé. Mặc dù đúng là hầu hết các nhân vật của Carver đều thuộc về tầng lớp lao động, nhưng vấn đề của họ là phổ quát. Carver viết về ly hôn, sự không chung thủy, sự cô đơn tinh thần, thói nghiện rượu, sự phá sản, sự mất gốc, và nỗi lo âu hiện sinh; không có chuyện đau khổ nào là riêng của tầng lớp lao động, và trên thực tế, tất cả đều phổ biến hơn đối với các thành viên của các tầng lớp xã hội cao hơn.

Tên gọi “nhà văn tối giản” (minimalist) gắn với Raymond Carver khi tập truyện “What We Talk About When We Talk About Love” (“Mình nói chuyện gì khi mình nói chuyện tình”) được xuất bản. Bởi các truyện của ông đều ngắn hoặc rất ngắn, nội dung thường mơ hồ, rút gọn tối đa các mạch nối câu chuyện để người đọc tự suy nghĩ, liên tưởng. Nhưng Carver không bao giờ chấp nhận nhãn hiệu đó và tuyên bố rằng ông thậm chí không hiểu ý nghĩa của nó. Ông rất ngờ vực các nhà phê bình cứ tìm cách gán cho nhà văn những định ngữ như vậy.

>> Quý cô và con chồn trên bìa sách Lịch sử cái đẹp của Umberto Eco

Bức tranh Automat

Bức tranh Automat giống như rất nhiều tác phẩm khác của Edward Hopper, đây là một bức tranh gợi ra nỗi cô đơn. Trong tranh, người phụ nữ đang ngồi một mình uống cà phê. Trời bên ngoài đã tối, căn cứ vào bóng phản chiếu của hai hàng đèn trần, và cũng có vẻ lạnh, căn cứ vào mũ, áo khoác và một bên găng tay chưa tháo của người phụ nữ. Căn phòng có vẻ rộng rãi, sáng sủa, lạnh lùng, với nội thất cần thiết gồm bàn mặt đá và ghế gỗ màu đen bền chắc. Người phụ nữ nhìn e dè và có phần sợ hãi, như không quen ngồi một mình ở nơi công cộng.

Người phụ nữ không chủ tâm lôi kéo nhưng người xem không thể nào không băn khoăn hay tưởng tượng những câu chuyện về cô. Bức tranh là một tác phẩm về nỗi buồn, nhưng nó không phải một bức tranh buồn. Bất chấp sự ảm đạm của khung cảnh, tự thân địa điểm không có vẻ gì đáng thương. Nó chỉ là một nơi công cộng hiu quạnh, thiếu vắng không gian riêng tư và sự thoải mái ở nhà. Đôi khi, đây có thể là một nơi tốt hơn để phô bày nỗi buồn, trong một cảm thức cộng đồng đặc biệt với những người cũng cô đơn xung quanh.

Bức tranh Automat - Edward Hopper
Bức tranh Automat – Edward Hopper

Edward Hopper suốt đời mang mối quan tâm dành cho sự cô độc, cuộc sống đô thị, sự hiện đại, niềm an ủi của đêm tối và những chốn du hành. Bản thân Edward Hopper cũng là người du hành khắp nước Mỹ, ông tìm thấy chất thơ ở những khung cảnh thường ngày và đôi phần tạm bợ, như trạm xăng, tàu hỏa, nhà nghỉ, quán ăn nhỏ ven đường…

Các nhân vật của Edward Hopper dường như đều xa nhà, tìm kiếm nơi nương náu tại quán ăn rẻ tiền phục vụ 24 giờ, phòng chờ tại nhà ga, hay nhà nghỉ ven đường, những nơi giúp cho kẻ không tìm nổi một mái ấm trong thế giới thông thường được trú ẩn trong giây lát.

Nếu ta, giống như Edward Hopper, tìm chất thơ ở các trạm dừng và nhà nghỉ, nếu ta bị sân bay hoặc toa tàu lôi cuốn, thì có lẽ đó là vì, bất chấp sự thiếu tiện nghi trong kiến trúc của chúng, bất chấp những màu sắc lòe loẹt và ánh sáng chói mắt của chúng, ta vẫn cảm thấy những nơi cô lập này cho ta một bối cảnh cần thiết để thay thế sự dễ dãi ích kỷ, thói quen và sự giam cầm của thế giới thông thường. Và đó cũng là lý do hoàn toàn hợp lý để lên đường du ngoạn.

————
NGHỆ THUẬT DU NGOẠN là tập tiểu luận của Alain de Botton

Avatar of Chim Én
 | Website

Một người thích đọc và viết, quan tâm đến tâm lý học, đam mê Cổ Long, thích đọc Haruki Murakami, tinh thần theo Chủ Nghĩa Hiện Sinh, đời sống theo triết Khắc Kỷ - Cô độc hướng ngoại & Bình thản hướng nội

Leave a Reply