Views: 32
Jay Gatsby là nhân vật chính trong tiểu thuyết “Đại gia Gatsby” của nhà văn “đoản mệnh” F. Scott Fitzgerald .Nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày tác phẩm ra đời (10/04/1925 – 10/04/2025), tôi đã đọc lại tác phẩm này qua bản dịch của Trịnh Lữ.trong một buổi chiều mưa rả rích ở Sài Gòn trong một quán cà phê. Cuốn tiểu thuyết này thật ra có nhiều điều đáng nói và bàn luận. Nhưng bài viết này, tôi chỉ bàn đến cái chết của Jay Gatsby.
>> Đọc thêm : Bàn luận về Gatsby vĩ đại
Jay Gatsby và Daisy : tai nạn giao thông
Ở khách san Plaza sau những màn đấu tố lẫn nhau giữa Tom Buchanan và Jay Gatsby thì Daisy muốn rời khỏi đây.Thế là Jay Gatsby và Daisy lái xe màu vàng của Gatsby về nhà Daisy và Tom. Nhưng trên đường đi, thì Daisy nói muốn lái xe để giải toả những uất ức của cô tại khách sạn và Jay Gatsby đã nhường lái cho Daisy. Trên đường gần đến nhà thì vô tình tông trúng Myrtle Wilson (vốn tình nhân của Tom và khiến cho mụ ấy về thiên đường).
Nhưng họ cũng không dừng xe lại mà tiếp tục đi, về đến nhà Daisy cảm thấy bất an, Jay Gatsby trấn tĩnh Daisy và nói là sẽ nói với cảnh sát là chính anh cầm lái và đâm trúng Myrtle Wilson.Tom trên đường về nhà bằng chiếc xe của hắn và biết vụ tai nạn, hắn vào nói chuyện với George Willson – chồng của Myrtle Wilson để thanh minh rằng hắn không gây ra cái chết của Myrtle Wilson.
Jay Gatsby gặp Nick Carraway
Tom lái xe chở Nick Carraway, Jordan Baker về nhà và nói bắt taxi cho Nick về nhà nhưng khi Nick quay ra ngoài cửa thì đã gặp Jay Gatsby. Hai người nói chuyện, và Jay Gatsby đã kể đầu đuôi câu chuyện chính Daisy là người cầm lái và tông chết Myrtle Wilson. Jay Gatsby cũng thú nhận là sẽ nhận lỗi thay cho Daisy để nàng không sợ hãi. Anh quyết đinh chồ ở đây để xem thử Tom có hành hạ hay tra tấn Daisy không.
Jay Gatsby sau một đêm thức tới sáng khi đứng trước cửa nhà của Daisy và Tom. Sau đó, Jay Gatsby về nhà ở Long Island, gặp Nick Carraway nói chuyện và Nick phải đến công ty. Nhưng Jay Gatsby vẫn không ngờ có kẻ hãm hại và hung thần đang đến đòi mạng.
Cái chết nghiệt ngã của Jay Gatsby
George Willson đã tìm đến nhà Tom để hỏi cho ra lẽ ai là người lái chiếc xe màu vàng đó và Tom tiết lộ chủ nhân của chiếc xe ấy là Jay Gatsby. Hắn vốn đã đến nhà Jay Gatsby rồi nên đã chỉ đường cho George Willson đến nhà Gatsby ở Long Island. Lão đến nhà Gatsby với một khẩu súng, lão vào nhà mà chẳng ai ngăn cản và thấy anh đang ở bể bơi thì “ đoàng đoàng” vài phát súng vang lên. Jay Gatsby đang trầm mình ở bể bơi cũng không kịp biết chuyện gì xảy ra và đã chết bởi súng của lão George Willson. Lão đã đau khổ vì cái chết của vợ, rồi phát hiện vợ ngoại tình cùng giấc mơ rời khỏi đây cũng tan vỡ nên đã tự bắn mình để tự sát ngày cạnh Jay Gatsby.
Nick Carraway hay chuyện, đã lập tức đến nhà Gatsby để tìm hiểu nguyên nhân và tình nguyện lo hậu sự cho người bạn thân bất đắc dĩ này. Dù Nick biết rõ thân phận của Jay Gatsby là một tay buôn lậu và mục đích chính của Jay Gatsby là gì nhưng chứng kiến mối tình nồng thắm với của Jay Gatsby và Daisy, chứng kiến thằng bạn thân là Tom từ thời đại Đại học trâng tráo, nhìn cô em họ Daisy cũng im lặng cùng Tom rời khỏi đây để bắt đầu cuộc sống mới ở nơi khác và nhìn Gatsby nằm bất động ở hồ bơi thì trong anh dâng lên tình cảm khó tả : đau xót và cảm thấy tiếc cho người hàng xóm ồn ào kế bên. Anh bắt đầu nghĩ về cuộc đời, cuộc sống và những người bạn xung quanh trong xã hội Mỹ thập niên 20 lúc ấy.
Qua đó tôi mới thấy cuộc đời Jay Gatsby nói riêng và cuộc sống ngoài xã hội nói chung cũng như nhau. Chúng ta gặp gỡ rất nhiều người nhưng thực sự khó kiếm một người tạm gọi “tri kỷ”. Tri kỷ là những người bên bạn lúc vui cũng như lúc buồn, không phán xét cuộc đời của nhau hay can thiệp vào những chuyện riêng tư của mỗi cá nhân. Như cái cách Nick và Jay Gatsby bên cạnh nhau không can thiệp vào cuộc sống của nhau.
Khung cảnh buổi sáng hôm đó tại nhà Gatsby, Nick và Gatsby hút 2 điều thuốc cuối cùng đã thấy một tình bạn vĩ đại, dù F. Scott Fitzgerald không miêu tả thứ tình cảm này nhưng qua những hành động và suy nghĩ của Nick Carraway, thì đã thấy Nick luôn xem Jay Gatsby là một người bạn tuyệt vời.
Nick Carraway tìm cách liên lạc bằng điện thoại, điện tín và cả thư tay đến những bạn bè của Jay Gatsby để thông báo Jay Gatsby đã qua đời. Sâu thẳm trong tâm hồn của Nick là muốn Jay Gatsby không cô đơn và có nhiều người đến đưa tiễn trong những giây phút còn tồn tại ở trần gian. Nhưng không một ai đến, cả Tom và Daisy cũng không nhắn một lời nào, nhiều người từ chối trả lời, vài người chỉ gửi một lời chia buồn sâu sắc đến cho Gatsby. Đến ngày Jay Gatsby hạ huyệt thì có chỉ có một người biết Gatsby tình cờ là Mắt Cú đến nhìn Gatsby lần cuối trước khi hạ huyệt, cùng Nick và cha của Jay Gatsby. Thế mới hiểu câu thơ
Quen biết làm bạn khắp thiên hạ
Thử hỏi tri kỷ được mấy người ?
Nhiều người tìm đến Gatsby chỉ vì lợi ích, khi lợi ích đã không còn thì người ta cũng chẳng cần Gatsby nữa. Cuộc sống cũng thế thôi, khi bạn còn có giá trị gì thì rất nhiều tìm đến bạn, khi giá trị bạn không còn thì người ta cũng rời bỏ bạn.
Meyer Wolfsheim là thầy của Jay Gatsby
Sau khi tổ chức lễ tang, chôn cất Gatsby xong, thì Nick đã đi tìm Meyer Wolfsheim để hỏi lý do vì sao ông tránh mặt không đến đám tang của Jay Gatsby, cũng không gọi điện lại, chỉ gửi lời chia buồn. Nhưng khi Nick đến thì ông vẫn tránh mặt, sau một hồi nói chuyện với trợ lý là người phụ nữ Do Thái thì Meyer Wolfsheim mới ra mặt và giải thích vì sao. Ông chính là người đã tạo ra Gatsby từ một người nghèo mạt sau khi xuất ngũ, đã chỉ dạy và đào tạo Gatsby những mánh khoé làm ăn, trở thành một đại gia như hiện tại. Nhưng gặp Nick thì ông chỉ nói
“Ta hãy học cách bày tỏ tình bạn với một người khi anh ta còn sống chứ không phải khi anh ta đã chết.”
Tôi vẫn thấy câu này là hay nhất trong toàn bộ tiểu thuyết, tôi bắt đầu suy nghĩ về các mối quan hệ : bạn bè, người thân, những người tôi quen biết như cách của Nick Carraway suy tư về cuộc đời, cuộc sống, tình yêu khi anh bất ngờ biết Jordan Baker (bạn gái anh) cũng đã lấy 1 người giàu hơn.
—————–
Triệu Dương
Một người thích viết, quan tâm đến tâm lý học, đam mê Cổ Long, thích đọc Haruki Murakami, tinh thần theo Chủ Nghĩa Hiện Sinh, đời sống theo triết Khắc Kỷ - Cô độc hướng ngoại & Bình thản hướng nội
