Views: 70
Sống Vội là tiểu thuyết bán tự truyện cùng những dòng hồi tưởng và như một bức thư dài,của Brigitte Giraud. Câu chuyện xuyên suốt trong tác phẩm là những hồi ức và giả định về cái chết “không xảy ra” của Claude – chồng Brigitte Giraud. Anh đã qua đời tại thành phố Lyon trong một vụ ngã xe khi đang điều khiển chiếc xe Honda CBR 900 FireBlade (lưỡi lửa) của em trai Brigitte Giraud gửi nhờ. Anh đã dùng chiếc xe này để đón con ở trường học, trong khi vợ – nhà văn Brigitte Giraud còn đang ở Paris để dự lễ ra mắt cuốn sách mới nhất của cô. Brigitte Giraud đã viết tác phẩm Sống Vội để tưởng nhớ về chồng cô sau 20 năm và tặng cho Théo – con trai cô, tác phẩm đã giành giải thưởng Goncourt năm 2022
>> Giải thưởng văn học Goncourt
Nhà văn Brigitte Giraud
Brigitte Giraud (sinh năm 1960 ở Sidi-Bel-Abbès, Algeria) là nhà văn Pháp, tác giả của nhiều tiểu thuyết và truyện ngắn nổi tiếng như La Chambre des parents (1997), Nico (1999), Marée noire (2004), J’apprends (2005), Une année étrangère (2009), Jour de courage (2019), Porté disparu, l’école des loisirs (2022)…
Sau thời thơ ấu và thiếu nữ khá bình lặng ở Lyon (Pháp), bà học tiếng Anh, tiếng Đức rồi làm công việc bán sách, dịch giả, nhà báo. Với tác phẩm đầu tiên La Chambre des parents (1997), bà nhận được giải Prix Littéraire des Étudiants, sau đó cuốn Nico nhận giải Prix Lettres Frontière.
Giải thưởng Goncourt 2022 được công bố ngày 3-11 và Brigitte Giraud là người phụ nữ thứ 13 giành được giải thưởng văn học 120 năm tuổi đời này với tác phẩm Sống Vội .Brigitte Giraud cũng là nữ tác giả đầu tiên giành giải Goncourt kể từ năm 2016, khi tác phẩm Chanson douce (nhan đề tiếng Việt theo Nhã Nam: Người lạ trong nhà) của nữ nhà văn gốc Marocco Leila Slimani thắng giải.
Giraud nói với tạp chí văn học xuất bản hằng tháng Le Matricule des Anges vào năm 2007.
“Mỗi cuốn sách của tôi đều dựa trên một điều gì đó mà từ lâu đã ngăn cản tôi sống, làm tôi khó chịu hoặc mang lại cảm giác căng thẳng. Những gì bạn trải qua đôi khi còn nhiều hơn những gì bạn có thể đối phó, và viết lách là một cơ hội tốt để thể hiện”
Tác phẩm sống vội và nỗi ám ảnh
Bà viết cuốn Vivre vite (sống vội) – giải thưởng Goncourt 2022 để tỏ lòng kính trọng đối với người chồng đã thiệt mạng trong vụ tai nạn xe máy hơn 20 năm trước, để lại cho bà một đứa con trai nhỏ và hợp đồng mua nhà mới đã ký cùng những ám ảnh mà 20 năm luôn tồn tại trong tinh thần của Brigitte Giraud
Con số 22 (ngày 22/06/1999 – ngày Claude mất) và chiếc xe Honda CBR 900 FireBlade (hình minh hoạ bìa sách) đã ám ảnh cuộc đời Brigitte Giraud trong suốt 20 năm. Cuối cùng Brigitte Giraud muốn giải toả tâm tư và căng thẳng, cô đã quyết viết lại những ký ức của cô ấy bằng tác phẩm này.
Tựa đề tiểu thuyết Sống vội xuất phát từ những ca từ của Lou Reed – tay rock huyền thoại người Mỹ, bài hát có đoạn : “Sống vội chết trẻ” mà chồng cô – giám đốc một học viện âm nhạc vẫn thường hay nghe.
Brigitte Giraud và chồng – Claude là người rất thích âm nhạc và đọc sách. Trong balo của Claude vẫn còn cuốn sách mà anh mua cho con trai Théo khi bị tai nạn. Mở đầu tác phẩm Brigitte Giraud đã viết
Tôi đã một mình chuyển nhà cùng con trai chúng tôi, giữa một dòng thời gian khó khăn và tàn nhẫn : Ký hợp đồng bán nhà, vụ tai nạn, chuyển nhà, lễ tang
Định luật Murphy hay chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên
Trong tiểu thuyết sống vội, Brigitte Giraud và Claude quen nhau từ thời phổ thông và khi trưởng thành thì họ sống với nhau, họ có một đứa con trai chung – tên là Théo. Sau một thời gian ở trong căn nhà chật hẹp thì họ tìm một ngôi nhà mới mà bản thân Brigitte Giraud rất thích nhưng đó là sự khởi đầu cho tai nạn của chồng cô – Claude
Claude làm việc ở thư viện âm nhạc (giám đốc bộ phận), cộng tác với một trang báo chuyên viết về âm nhạc. Anh có đặc điểm là không bao giờ thích xe ô tô, anh luôn kỳ thị chiếc xe 4 bánh là bí bách. Anh vốn là chàng thanh niên sống phóng khoáng, anh thích những xe mô tô phân khối lớn cùng cảm giác lái xe mô tô trên đường lộ. Từ năm 17 tuổi, anh đã có một chiếc mô tô của riêng mình, một ngày nọ Claude đã dừng xe trước nhà Brigitte Giraud và chở cô đi dạo trên chiếc xe Yamaha 125 và sau này anh đã đổi nhiều loại xe từ chiếc xe Kawasaki 650, Yamaha 500 XT và sau đó là chiếc Suzuki 650 Savage đã cùng Claude đi làm mỗi sáng trong nhiều năm.
Một sự trùng hợp ngẫu nhiên (định luật Murphy) là em trai của Brigitte Giraud cũng thích xe mô tô, và anh rể của Claude (tên là Paul- chồng chị gái anh ấy) cũng thích xe mô tô, một tay lái mô tô dày dạn kinh nghiệm. Việc sống trong một gia đình mà họ hàng bên vợ và nhà Claude đều có người thích xe phân khối lớn thì Claude ít nhiều cảm thấy thích thú…. Nên khi Claude nhìn thấy chiếc xe đầy ma mị, lôi cuốn mà em vợ gửi nhờ thì anh muốn tận hưởng lại cảm giác thời trai trẻ, lái xe khắp nơi, lang thang từng góc phố. Người đàn ông 41 tuổi không thoát khỏi cám dỗ, đã dắt chiếc xe Honda CBR 900 FireBlade (Lưỡi lửa) ấy đi làm. Sau đó, anh cùng nó đi đón con trai và ra đi mãi mãi – giã từ cõi đời.
Mở đầu tác phẩm Brigitte Giraud đã nói về định luật Murphy kinh điển để giải thích cho các hành động liên tiếp đã xảy ra, dẫn đến kết quả xấu – không mong muốn bằng điệp từ “GIÁ NHƯ” nhưng hai từ “GIÁ NHƯ” thường được nói ra thì lúc đó chỉ còn lại là sự tiếc nuối và ân hận.
>> Đọc thêm : Định luật Murphy là gì
Cuộc đời thì không nhiều người hiểu được khi bạn gặp một điều may mắn bất ngờ thì sẽ có một điều xấu đang xảy đến. Nhớ về chồng và nhìn đứa con còn nhỏ thì lòng Brigitte Giraud đau đớn.
Giá Như ….Giá Như…Và Giá Như
Brigitte Giraud muốn thay đổi chỗ ở và cô đi xem một căn nhà ngay gần chỗ ở cũ. Cô đã rất ưng ý vì chỉ cách nhà cũ 600 m nhưng phải qua một con dốc. Lúc đầu thì người chủ tên là Mercier đã không muốn bán. Trong những ngày sau, cô đã đặt cọc một ngôi nhà khác nhưng Mercier đã gọi điện thoại lại và tỏ ý muốn bán nhà này cho cô sau khi giải quyết các tranh chấp.
Brigitte Giraud trong lòng sung sướng, đã quyết định huỷ cọc bên kia và mua căn nhà của bà Mercier. Vợ chồng Brigitte Giraud và Claude đã thống nhất rằng họ nhận nhà vào ngày 22/06/1999 – nhưng đó là khởi đầu cho những điều tồi tệ và ám ảnh suốt cuộc đời về sau của Brigitte Giraud.
Trong tâm cô đã từng hỏi GIÁ NHƯ: cô và chồng không nhận chìa khoá sớm hơn ngày 22/06/1999 thì tai nạn của Claude đã không xảy ra.
- Giá như tôi không nhận chùm chìa khoá của căn nhà mới vào ngày 18/06/2009 thì đâu có những chuyện đau buồn liên tiếp xảy ra
- Trong một buổi tối, đúng ngày 22/06/1999, Brigitte Giraud nhận được thông báo là phải đến Paris tham dự lễ ra mắt cuốn sách mới của cô ấy. Cô đang tự hỏi là tại sao vào ngày đó vì hôm đó vợ chồng cô sẽ đi nhận nhà mới. Giá như cô ấy có thể thay đổi ngày họp báo tác phẩm của cô ấy vào một ngày khác.
- Giá như cô không báo cho cha mẹ cô rằng, cô đã mua được ngôi nhà rất ưng ý, và giá như ba mẹ cô không nói cho em trai cô biết chuyện này thì em cô đã không gửi nhờ chiếc xe định mệnh Honda CBR 900 FireBlade đến nhà cô ấy (vào ngày 18/06/199) vì em cô phải đi nghỉ mát và không có ai trông xe trong nhiều ngày.
- Giá như cô đồng ý lời đề nghị của em trai khi anh ấy muốn con cô đi nghỉ chung thì Claude đã không đón con và bị tai nạn.
- Giá như khi cô còn đang ở Paris, cô đã chủ động cắt ngang cuộc nói chuyện với người bạn và gọi điện thoại và nói cho chồng rằng, mẹ của bạn cùng lớp học với con trai sẽ đón thằng nhóc về nhà ăn sinh nhật cùng con trai của họ thì Claude đã không đi đón con và bị tai nạn. Nhưng cô đã không gọi điện thoại cho chồng ngay sau đó.
- Giá như ngày 22/06/1999 ấy trời mưa tầm tã thì Claude sẽ không phải đi bộ đến nhà bà Mercier để lấy chiếc xe Honda CBR 900 FireBlade để rồi tai nạn xảy ra.
- Giá như Stephen King (một tác giả tiểu thuyết trinh thám) bị tai nạn vào ngày 22/06/1999 thay vì ngày 19/06/1999 thì Claude – vốn là độc giả trung thành của King, anh thích nhật tác phẩm Thị Kiến của Kinh. Anh rất yêu thích tác phẩm “Thị Kiến”, sẽ lo lắng và theo dõi tin tức qua báo đài và không đi lấy chiếc xe lưỡi lửa ấy….
- Giá như Tadao Baba – kỹ sư thiết kế xe của hãng Honda không tạo ra chiếc xe Honda CBR 900 FireBlade (Lưỡi lửa) nặng 183 kg và nguy hiểm nên nó bị cấm ở Nhật Bản. Nhưng nó lại được xuất khẩu sang Châu Âu với giá 10.000 Euro. Giá như em trai cô không mê tốc độ và không mua xe này. Giá như Pháp cũng như Nhật cấm xe này trên đường thì Claude đã không sử dụng xe này và bị tai nạn.
=> Tất cả chỉ là “GÍA NHƯ” – một trường hợp giả định của Brigitte Giraud và mọi chuyện như mong muốn của cô đã không xảy ra trong hiện thực vào tháng 06 năm 1999 ấy.
Tóm lại là : ngôi nhà, chùm chìa khoá, gara, mẹ tôi, em trai tôi, Nhật Bản, Tadao Baba, tuần lễ nghỉ hè, Héléne, nghĩa vụ báo chí của tôi đã trở thành một mớ bòng bong
Nước mắt đau thương tiếp sau nụ cười hạnh phúc
Brigitte Giraud về đến Lyon – thành phố nơi 2 vợ chồng sống vào lúc 21h00 đêm ngày 22/06/1999. Chồng cô – Claude bị tai nạn lúc 16h 25p theo báo cáo của cảnh sát. Khi cô về đến nhà thì một người bạn của gia đình chờ sẵn đã chở cô thẳng đến bệnh viện và nói rằng Claude bị tai nạn. Trong linh tính của một người phụ nữ, một người vợ – cô vẫn lạc quan và trấn an tinh thần.
Bị tai nạn ngay trước khi chuyển nhà không phải chuyện hay ho, nó chỉ làm mọi việc của chúng tôi phức tạp thêm. Tôi đã rất khó chịu
Cứ tưởng mua được ngôi nhà ưng ý, buổi họp báo thành công về tác phẩm mới, thì cuộc đời Brigitte Giraud sẽ hạnh phúc viên mãn nhưng khi tới bệnh viện và gặp một bác sĩ bước đến đưa cho cô một túi nylon chứa những vật dụng của chồng cô. Ông đã thông báo chồng cô đã ra đi mãi mãi. Trái tim Brigitte Giraud co thắt lại, cứ tưởng hạnh phúc vô bờ bến nhưng đâu ai ngờ là tang tóc chia ly.
Suốt những năm tháng về sau cô đi tìm hiểu sự thật về cái chết của chồng mình, từng người đồng nghiệp ở thư viện âm nhạc ( như Alain, Éric, Guy…) để nghe thuật lại ngày cuối cùng của chồng cô như thế nào : người ăn trưa cùng anh ấy, bác bảo vệ, người bạn uống cà phê cùng, góc máy ATM nơi Claude rút tiền nhưng không nhận tiền. Quảng đường từ trường học con trai đến nơi làm việc của chồng thì cô đã đi mòn cả đế giày. Nói chung tất cả mọi thứ, cô muốn ngăn chặn Claude không sử dụng chiếc xe này dẫu chỉ là tưởng tượng.
Một người phụ nữ, một người vợ chỉ muốn hình dung ra hình ảnh cuối cùng của chồng cô ấy còn tồn tại như thế nào khi vợ anh ấy không có mặt ở thành phố này, dẫu chỉ là những lời kể, những vật dụng và hình ảnh được kể lại của những nhân chứng, hay biên bản của sở cảnh sát, kết quả giám định pháp y của bệnh viện….nhưng Brigitte Giraud cần như thế. Cô cần mọi thứ càng chi tiết càng tốt, càng rõ ràng càng tốt vì sẽ giúp cô hình dung là dáng vẻ, khuôn mặt, của Claude như thế nào.
Brigitte Giraud cũng thầm trách bản thân về cái chết của chồng.
“Phải chăng việc tôi xa cách về mặt địa lý, song cũng là sự xa cách sâu sắc hơn người phụ nữ đang đầu tư tâm huyết cho thế giới văn chương ở Paris, đã tác động thay đổi tư duy của Claude.”
Sống vội : Hài hước đen bi luỵ
Brigitte Giraud đứng trước khúc giao giữa đại lộ : Belges và phố Félix- Jacquier, trước mặt khách sạn Reine Astrid (Reine trong tiếng Pháp có nghĩa là hoàng hậu, Astrid là tên hoàng hậu vương quốc Bỉ) . Đây là nơi Claude bị tai nạn thì Brigitte Giraud vẫn muốn tìm một lý do nào đó để an ủi tinh thần và nổi đau thương của một người vợ đã mất chồng khi cô ấy không có ở kề bên – người chồng đáng thương. Tuy cô không có mặt tại hiện trường nhưng đã có Félix- Jacquier (tên đường phố) từng là chủ ngân hàng đầu tiên của thành phố Lyon, và là giám đốc bệnh viện Hospices Civils.
Brigitte Giraud tưởng tượng ra chồng cô ấy bị tai nạn thì đã có Hoàng hậu Bỉ (Reine Astrid – tên khách sạn) và một chủ ngân hàng lớn Félix- Jacquier (tên đường phố) cũng là giám đốc bệnh viện đưa tiễn anh ấy ….anh ấy đã không cô đơn khi bị ngã xe. Nhưng càng tưởng tượng, thì khiến lòng cô thêm quặng thắt. Cô phải chấp nhận thực tế rằng, cô đã mất Claude mãi mãi. Dù sau đó, cô có lùng sục hết tất cả thông tin từ internet, báo chí, từng câu chuyện của những người đồng nghiệp, bạn bè, hay báo cáo cảnh sát để ngăn chặn vụ tai nạn xảy ra là điều không thể – bất khả kháng.
20 năm đã trôi qua, những dồn nén chôn chặt không thể giải toả giờ là lúc cô cần đối mặt một lần và mãi mãi thông qua những con chữ, những cuốn sách được in ngay sau đó. Với Giải thưởng Goncourt 2022, cô muốn gửi đến chồng cô, cô muốn cho anh thấy cô đã thoát ra vùng tối ký ức, thoát ra khỏi sự đau buồn khi thiếu vắng anh trong đời sống. Cô phải sống vì con trai, thằng bé giờ đã thành đạt và đã là nhân viên thiết kế thời trang xuất sắc nên trang đầu cuốn sách, Brigitte Giraud đã viết tặng Théo (tên con trai của cô và chồng)
Có những người tuy sống bên cạnh bạn hằng ngày, bạn sẽ không cảm thấy gì nhưng khi họ không còn bên cạnh bạn thì bạn mới biết họ quan trọng như thế nào. Dẫu biết sinh ly tử biệt không thể tránh nhưng nỗi đau thì luôn tồn tại và âm ĩ.
Khoảng thời gian uể oải, mệt mỏi đó Brigitte Giraud đã miêu tả trong tác phẩm Sống Vội như sau
Tôi xoa dịu cơn giận dữ trong lòng và chấp nhận khoác lên mình bộ trang phục của một người có thể giao du. Tôi phải quay trở lại phiên chợ của người sống. Kẻ nào nói rằng tôi goá bụa, tôi sẽ ném kẻ đó vào súng phun lửa. Đờ đẩn và đau buồn thì đúng nhưng goá bụa thì không
Sống Vội – Brigitte Giraud
—————
Một người thích viết, quan tâm đến tâm lý học, đam mê Cổ Long, thích đọc Haruki Murakami, tinh thần theo Chủ Nghĩa Hiện Sinh, đời sống theo triết Khắc Kỷ - Cô độc hướng ngoại & Bình thản hướng nội
