Views: 101
Tuyệt bất đê đầu là tiểu thuyết kiếm hiệp mang hơi hướng hiện đại của nhà văn Cổ Long được viết vào năm 1973. Nhân vật chính trong tiểu thuyết là cô gái 19 tuổi, mang tên Ba Ba với bản tính không chịu khuất phục và quyết không cúi đầu trong bất cứ trường hợp nào kể cả lúc cận kề sinh tử.
>> Đọc thêm : Cổ Long – Vui buồn một kiếp nhân sinh
Tiểu thuyết tuyệt bất đê đầu
Tuyệt bất đê đầu không chỉ là một tiểu thuyết võ hiệp của Cổ Long mà còn là một bức tranh bi tráng về từng số phận con người, đặc biệt là bi kịch của nhân vật nữ chính Ba Ba. Giọng văn của Cổ Long trong tác phẩm này dù đôi lúc khắc nghiệt nhưng lại tạo nên một thế giới đầy biến động và khắc hoạ rõ nét những phận người của sự cô độc, khiến người đọc phải suy ngẫm.
Tuyệt bất đê đầu tuy tập trung vào nhân vật chính là Ba Ba cùng những mối quan hệ phức tạp với những nhân vật khác trong thế giới xã hội đen rối ren như Cổ Long miêu tả “thế giới người ăn thịt người”. Ba Ba là một cô gái trẻ năng động, Hắc Báo là một trùm xã hội đen đầy quyền lực, La Liệt được biết đến với biệt danh “Tiểu Pháp Quan” do tính cách chính trực và là phạm nhân vượt ngục vì tội ngô sát. Họ là bạn thanh mai trúc mã, lớn lên cùng nhau ở Thạch Đầu Hương.
Tràn ngập trong tiểu thuyết là những cuộc đấu đá bạo lực giữa các băng nhóm, sự tàn khốc của cuộc sống và hành trình báo thù tàn khốc của Hắc Báo. Đồng thời là những mối quan hệ tình cảm sâu sắc, sự phản bội, và khát khao tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống giữa những bộn bề nguy hiểm. Mối quan hệ giữa Hắc Báo và La Liệt – một người bạn cũ và cũng là đối thủ, cùng với sự hiện diện của Cao Đăng – một tay súng bí ẩn tiết lộ thân phận của La Liệt đã góp phần tạo nên những diễn biến bất ngờ và kịch tính.
Cuộc tình tay ba giữa Ba Ba – Hắc Báo – La Liệt từ yêu thương thành thù hận, từ thù hận lại hoá yêu không dứt. Ba Ba bên cạnh Hắc Báo nhưng con tim luôn hướng về La Liệt. Từ hận thù Hắc Báo nhưng chuyển sang yêu Hắc Báo. Khi Ba Ba chứng kiến cảnh Hắc Báo và La Liệt quyết chiến nhưng nàng không muốn 2 người đàn ông mà nàng yêu thương phải chết vì thế nàng đã hy sinh mạng sống để họ phải sống trong tiếc nuối và day dứt.
Nhân vật Ba Ba
Từ những trang đầu tiên trong Tuyệt Bất Đê Đầu, Cổ Long đã miêu tả Ba Ba mang đầy vẻ nữ tính, ngây thơ, lạc quan trong sáng. Nàng mười chín tuổi và lấy cái tên gọi là “Ba Ba”, cái tên mà nàng tự đặt theo tiếng còi xe hơi, một thanh âm mà nàng đặc biệt yêu thích. Trong tâm hồn non trẻ của nàng, tiếng còi xe không chỉ là âm thanh của phương tiện giao thông mà còn là biểu tượng của sự tự do, phấn khích và một thế giới rộng lớn đang chờ đợi. Nàng thậm chí còn tưởng tượng mình là một chiếc “xe hơi không thắng”, lao vút qua cuộc đời với năng lượng bất tận.
Không ai biết nàng vì sao lại thay thế cái tên đó cho mình, có lẽ là vì nàng thích thanh âm của hai chữ đó, có lẽ là vì con người của nàng vốn giống như một chiếc xe hơi. Có lúc thậm chí còn giống như một chiếc xe hơi không thắng. Xe hơi phóng nhanh lướt qua bên cạnh nàng, nhấn kèn vài tiếng “ba ba”. (Trích Tuyệt bất đê đầu – Cổ Long)
Sự trong sáng này được thể hiện rõ qua việc nàng không hề tức giận, trái lại còn cảm thấy “khoái trá, hưng phấn” khi suýt bị xe cán, bởi đó là lần đầu tiên nàng thấy một chiếc xe hơi thật sự ngoài đời. Ba Ba khát khao được ngồi trên xe hơi di chuyển và bóp còi xe giống như cô gái vung khăn lụa vàng đang ngồi trên xe mà nàng tình cờ nhìn thấy khi xe của cô ấy chạy ngang qua nàng.
Ba Ba rời Thạch Đầu hương lên thành phố với mục đích là tìm phụ thần nàng là Triệu đại gia – một danh nhân tràn ngập truyền kỳ tính và một đại gia.
Có người nói ông ta là đại quản gia của một gia đình người ngoại quốc ở vùng quan ngoại, có người nói ông ta làm đại lão bản trong thành lớn, thậm chí còn có người nó ông ta làm nghề buôn bán độc phiến ma túy với dân ngoại quốc. Vô luận nói cách nào, Triệu đại gia đã làm giàu to, không có ai phủ nhận điều đó (Trích Tuyệt bất đê đầu – Cổ Long)
Ba Ba chỉ mới gặp Triệu đại gia mớ bốn đến năm lần. Nhưng nàng cũng còn nhớ phụ thân mình hay mặc áo khoác ngắn bên ngoài, ngậm xì gà, giữ hàm râu như hai nét phẩy hai bên, tướng mạo đường đường, là người rất có uy nghi. Ba Ba tin rằng phụ thân nàng là một “đại nhân vật vĩ đại”, luôn dễ dàng tìm thấy, và niềm tin ấy đã tiếp thêm sức mạnh cho nàng bước vào chốn phồn hoa nhưng cũng đầy cạm bẫy.
Ba Ba gặp Hắc Báo
Ba Ba đến sông Dương Tử Giang, khám phá một kho hàng kỳ lạ và chứng kiến một cảnh đánh nhau đẫm máu. Lần đầu tiên khi đến thành phố, nàng đã tiếp xúc với đám giang hồ “hai ba chục người, đều mặc áo xé tay, quần dài bó chân, có người cầm đoản đao trong tay, có người cầm búa, lại có người cầm một cái đèn pin dài” đang lao vào nhau như những con dã thú.
Nàng đã nhìn thấy cảnh tượng tàn khốc và nguy hiểm : hàng chục kẻ dùng đao đâm thịt, búa bổ sọ, đèn pin đập da đầu. Chúng không phải người mà là “dã thú, thậm chí còn hung bạo hơn, tàn nhẫn hơn cả dã thú, Ai ngã thì ngã, người còn có thể liều mạng vẫn tiếp tục liều mạng.”. Với bản tính chính trực và can đảm, Ba Ba không chút ngần ngại xông ra, hét lớn yêu cầu chúng dừng tay.
“Khuya như vầy, các người tại sao không về nhà nằm ngủ? Sao còn ở đây liều mạng làm gì?” (Trích Tuyệt bất đê đầu – Cổ Long)
Hành động này của nàng, vừa dũng cảm vừa có phần bốc đồng, đã khiến những kẻ “chuyên gia ăn thịt người” kia phải ngỡ ngàng. Một đại hán đã xông lên và hỏi nàng “Bằng hữu thuộc lộ nào? Tại sao lại dính vô vùng nước đục vẩn này vậy?”
Thay vì sợ sệt thì nàng thậm chí còn tự tin tuyên bố mình là “đệ nhất cao thủ tám trăm dặm xung quanh Thạch Đầu hương” (Nàng học lén võ công của Hắc Báo và La Liệt). Đây là sự ngây thơ đáng yêu và không muốn mọi người đánh nhau của Ba Ba. Và một kẻ trong đám đã lao lên tấn công Ba Ba. Nhưng một nam nhân đã lao ra cứu nàng. Đó là Hắc Báo – nguòi của “Lão Bát Cổ Đảng” và là người bạn thời thơ ấu mà nàng chưa gặp lại trong bảy năm ba tháng, đã cứu nàng thoát khỏi nanh vuốt của bọn Hỷ Thước Bang.
Hắc Báo, một con người lạnh lùng, ít nói nhưng đầy sức mạnh và sát khí, đã trở thành chỗ dựa duy nhất của Ba Ba giữa lòng thành phố xa lạ. Mối quan hệ của họ phức tạp, pha trộn giữa tình bạn thân thiết thuở nhỏ và những rung cảm đầu đời. Ba Ba cảm thấy “an toàn đến hạnh phúc” khi có Hắc Báo bên cạnh
“Bởi vì nàng biết nàng đã có chỗ dựa. Hiện tại nàng nhìn con người trẻ tuổi vừa tàn nhẫn vừa lãnh tĩnh trước mặt, trong lòng chỉ cảm thấy có một cảm giác an toàn khôn tả. An toàn đến hạnh phúc.Thứ cảm giác đó giống như một người đột nhiên tỉnh dậy khỏi cơn ác mộng, phát hiện người mình yêu thương vẫn còn đang ở bên cạnh vậy” (Trích Tuyệt bất đê đầu – Cổ Long)
Ba ba – Hắc Báo – La Liệt
Đêm đó, trong căn phòng lữ quán sạch sẽ mà Hắc Báo sắp xếp, Ba Ba đã trao thân cho Hắc Báo. Đây là một khoảnh khắc đầy mâu thuẫn cảm xúc, bởi trong tâm trí nàng vẫn vương vấn hình bóng La Liệt, người mà nàng hằng yêu và thề ước Nàng khóc, cảm thấy mình phản bội với lời hứa với La Liệt, người tin tưởng nàng nhất.
Nhưng Hắc Báo thấy nàng khóc và nhận ra điều đó, hắn vẫn lặng lẽ chịu đựng nỗi bi thương của riêng mình vì hắn cũng yêu Ba Ba nhưng mặc cảm số phận nên hắn không thổ lộ. Hắn luôn âm thầm chịu đựng, chưa từng oán trách
Hắn biết rất rõ, lại cũng vẫn lẳng lặng chịu đựng, có ai biết trong lòng hắn đã chịu đựng bao nhiêu là bi thương? Bao nhiêu là thống khổ? (Trích Tuyệt bất đê đầu – Cổ Long)
Ba Ba nhận ra thế giới hiên thực tàn khốc
Sự biến chuyển của Ba Ba bắt đầu rõ nét hơn khi nàng dần hiểu được bộ mặt thật của Kim nhị gia, cũng như bản chất độc ác của Hắc Báo. Việc Hắc Báo tặng nàng một chiếc xe hơi sang trọng, biến ước mơ thuở nhỏ của nàng thành hiện thực, dường như là một biểu tượng cho quyền lực mới mà anh ta nắm giữ. Thế nhưng, đằng sau món quà đó lại là một cuộc trả thù tàn khốc của Hắc Báo.
Thứ hắn cho đích thị là một chiếc xe hơi. Một chiếc xe hơi màu xám bạc, mỹ lệ như ánh trăng đêm xuân miên man vậy. “Ngày mai” đã biến thành hôm nay. Dương quang của hôm nay cũng chừng như sáng lạn huy hoàng đặc biệt. Xe hơi màu xám bạc, lấp loáng dưới ánh mặt trời vừa lên. Trong mắt Ba Ba, nó còn mỹ lệ hơn nhiều so với trăng sao kia. Nàng nhảy cẫng lên, ôm cổ Hắc Báo. Tuy còn sớm, trên đường cũng có không ít người, không ít ánh mắt. Nhưng nàng không để ý tới. Khi nàng thích làm chuyện gì, là phải làm, chưa từng để ý tới cảm giác trong lòng người khác. (Trích Tuyệt bất đê đầu – Cổ Long)
Kim nhị gia chính là phụ thân của nàng và là kẻ thù không đội trời chung của Hắc Báo vì Lão đã cướp mất Trầm Xuân Tuyết vốn là người tình đầu tiên của hắn, cũng là vị hôn thê của hắn. Giờ thì Kim Nhị Gia đang trong tay Hắc Báo, hắn muốn cho Ba Ba gặp phụ thân nàng để biết rõ ông là ai. Kim nhi gia điều hành “đại bộ phận sự nghiệp không hợp pháp lắm của thành thị này” và là “ông chủ thật sự” của Hào Hoa đổ trường, một sòng bạc lớn và các hoạt động phi pháp, ngoài ra cướp thê tử của Hắc Báo. Khi Ba Ba nhận ra Kim nhị gia chính là phụ thân nàng, toàn thân nàng “biến thành hư không”. Hình tượng phụ thân “vị thánh” trong tâm tưởng nàng sụp đổ. Nàng phải đối mặt với nỗi đau đớn khi chứng kiến Hắc Báo, người bạn thân thiết, báo thù phụ thân nàng một cách lạnh lùng, tàn nhẫn.
Hắc Báo không giết Kim nhị gia ngay, mà buộc ông ta phải chứng kiến sự suy tàn và bị con gái ruột nhục mạ. Nàng bị cuốn vào vòng xoáy của hận thù, và chính Hắc Báo đã đẩy nàng vào tình thế phải lựa chọn: đứng về phía anh ta để báo thù, hay giữ lấy những giá trị nhân văn mà nàng từng tin tưởng.
Ba Ba – Tuyệt bất đê đầu
Dù vô cùng đau đớn, nàng vẫn kiên cường giữ vững lập trường, không quỳ xuống, không rơi lệ, nói lớn: “Không cần biết ra sao, mình vẫn phải sống, không cần biết ra sao, sống luôn luôn tốt hơn chết”. Câu nói này chính là bản chất của “Tuyệt Bất Đê Đầu” – không bao giờ cúi đầu khuất phục.
Trong cơn tuyệt vọng và phẫn nộ tột cùng, Ba Ba đã có một hành động gây sốc: nàng cố ý biến mình thành một “con điếm”, trang điểm lòe loẹt, ăn nói tục tĩu để khiêu khích Hắc Báo. Nàng xé toang áo, phơi bày cơ thể, thách thức anh ta giới thiệu khách cho mình. Hành động này không chỉ là sự tự hủy hoại mà còn là một tiếng thét phẫn uất, một cách để nàng khẳng định sự kiểm soát cuối cùng lên thân thể và tinh thần mình, đồng thời vạch trần bản chất “ăn thịt người” của Hắc Báo.
Khi Hắc Báo ra tay đánh đập, nàng vẫn ngước cao đầu, khẳng định: “Anh đánh chết tôi đi, tôi có chết cũng vẫn yêu anh ta ( ý nói La Liệt). Ngay cả khi bị Hắc Báo cưỡng bức, nàng vẫn rên rỉ gọi tên La Liệt, khiến Hắc Báo “lạnh người, toàn thân cứng đờ băng lạnh” . Hành động đó đã cho thấy sự tổn thương sâu sắc mà nàng có thể gây ra cho Hắc Báo.
Sau đó, Ba Ba bị Hắc Báo giam giữ dưới địa lao âm u. Nhưng ngay cả trong ngục tối, nàng vẫn không chịu cúi đầu, không chịu nằm xuống trên nền đá ẩm thấp .Với sự xuất hiện của Tiểu Bạch, người giúp nàng biết La Liệt vẫn còn sống và đang tìm cách đối phó Hắc Báo, đã tiếp thêm cho nàng niềm hy vọng mới. Nàng lên kế hoạch cùng Tiểu Bạch trốn thoát, để có thể cảnh báo và giúp đỡ La Liệt đánh bại Hắc Báo.
Tình cảm sâu nặng của Ba Ba với Hắc Báo
Đỉnh điểm của câu chuyện là khi Ba Ba xuất hiện giữa trận chiến sinh tử giữa Hắc Báo và La Liệt. Tiếng thét kinh hoàng của nàng: “Anh không thể giết anh ta!” đã khiến Hắc Báo, kẻ tưởng chừng vô địch, phải “cứng đờ lại, toàn thân cũng cứng đờ” và hoàn toàn mất thế thượng phong. Chính khoảnh khắc anh ta do dự vì nàng đã tạo cơ hội cho La Liệt ra đòn chí mạng. Ba Ba chứng kiến Hắc Báo gục ngã, nhưng trong mắt nàng lại không phải là sự thù hận hay oán than, mà là một tình cảm “vô phương giải thích, vô phương hiểu thấu”.
Dù La Liệt là người nàng yêu, là thanh mai trúc mã với thề non hẹn biển nhưng khi Hắc Báo ngã xuống vì nàng, Ba Ba cũng cảm thấy nỗi đau xót khôn tả. Nàng nhận ra sự phức tạp trong mối quan hệ của mình với cả hai người đàn ông quan trọng nhất đời nàng. Hắc Báo đã bị thương và tình huống ngàn cân treo sợi tóc, chỉ cần La Liệt ra tay thì số mạng của Hắc Báo đến hồi kết nhưng La Liệt đã không ra tay.
Thuộc hạ của La Liệt biết rằng La Liệt không giết Hắc Báo trước mặt Ba Ba nên một đại hán râu xồm với búa trong tay tấn công Hắc Báo nhưng Ba Ba đã lấy thân hình ra đỡ đòn cho Hắc báo.
Gã không nhìn thấy Ba Ba chợt xông tới, ai ai cũng không tưởng được nàng lại đột nhiên xông tới, nhảy tọt lên mình Hắc Báo.Giữa chớp mắt đó, lưỡi búa sắc bén đã bay ra! Hàn quang loáng lên! Lưỡi búa chém phập lên lưng Ba Ba
– Đó đương nhiên cũng là một búa chí mạng. Ba Ba cắn răng, không kêu lên.(Trích Tuyệt bất đê đầu – Cổ Long)
Nhát búa chí mạng đã khiến Ba Ba không gượng dậy được, nàng dùng hết toàn thân khí lực, ôm chặt lấy Hắc Báo, hình như nàng đã hạ quyết tâm vĩnh viễn không buông tay Hắc Báo một lần nào nữa .Nàng nỗ lực mở to mắt, nhìn Hắc Báo, muốn nhìn Hắc Báo thật nhiều và đã nói yếu ớt “Tôi yêu anh!” Nhưng mắt nàng đã dần dần nặng quá, dần dần mở lên không nổi.
Hắc Báo bế Ba Ba thở thoi thóp đi ra khỏi vòng vây và thuộc hạ của La Liệt. Trong hơi thở cuối cùng, khi máu đã dần cạn, Ba Ba vẫn ôm chặt Hắc Báo, thốt lên câu nói cuối cùng, cũng là lời tuyên ngôn cho cả cuộc đời nàng: “Đỡ đầu tôi dậy, tôi không muốn cúi đầu mà chết!” – Tuyệt bất đê đầu.
Hắc Báo đỡ đầu nàng dậy, để mặt nàng hướng về phía dương quang. Dương quang sáng lạn như vậy đó, mặt đất huy hoàng như vậy đó, nhưng còn bọn họ. Hắc Báo vốn cũng tuyệt không chịu cúi đầu, tuyệt bất đê đầu, tuyệt không chịu rơi lệ, nhưng hiện tại, lệ của hắn từng giọt từng giọt đang nhỏ trên gương mặt trắng tái của Ba Ba.
La Liệt và bi kịch cuộc đời
La Liệt trong tiểu thuyết Tuyệt bất đê đầu được miêu tả với dáng người cao to, có biệt danh “Tiểu Pháp Quan” vì tính chính trực và phóng khoáng. Y được Ba Ba và Hắc Báo nhận xét là người thông minh, tư duy nhanh nhạy. và là bạn thanh mai trúc mã với Ba Ba và Hắc Báo. Cả hai luôn bảo vệ, che chở cho Ba Ba “giống như hai miếng vỏ trai dày cộm bao bọc bảo hộ một hạt minh châu”. Hắc Báo rời quê trước, sau đó La Liệt cũng rời Thạch Đầu Hương đi tìm sự nghiệp của riêng mình.
La Liệt vốn là một cao thủ võ thuật, cùng với Hắc Báo luyện công phu cùng nhau và sáng tạo ra môn võ công là “Phản Thủ Đạo”. “Phản Thủ Đạo là môn võ công toàn dùng thế trái ngược. Chỗ nào trong quyền pháp đáng lẽ phải dùng tay trái, bọn họ lại khơi khơi dùng chân phải. Đáng lẽ dùng chân trái, bọn họ lại khơi khơi dùng tay. Đặc biệt, La Liệt là người đã sáng chế ra hơn nửa lối đánh trong Phản Thủ Đạo. Trên thế gian này, chỉ có hai người biết “Phản Thủ Đạo” là La Liệt và Hắc Báo.” (Trích Tuyệt bất đê đầu – Cổ Long)
La Liệt rời quê hương Thạch Đầu hương gần ba năm trước khi Ba Ba đến thành phố, vì không muốn cả đời “chết già” ở đó mà muốn tìm kiếm cơ hội. Nhưng sau đó, Y bị giam trong nhà tù Hán Bảo (Hamburg) ở Đức trong mười năm vì đã giết một người Đức để tự vệ nhưng Ở Đức. Nhưng một người Trung Quốc giết một người Đức, vô luận dưới tình huống nào cũng đều không thể coi là tự vệ. Thay vì chạy trốn thì La Liệt đi đầu thú vì tin vào sự công bằng của pháp luật tại Đức : “Gã đương nhiên là có cơ hội, nhưng gã lại đi tự thú, gã nghĩ người ta sẽ chính trực công bình như gã, Gã quả thật có cái tính đó từ nhỏ, cho nên người ta mới gọi lão là Tiểu Pháp Quan” nhưng cuối cùng thì Y bị tống giam.
Hay tin người bạn thân là Cao Đăng đã chết ở Trung Quốc thì La Liệt quyết tâm vượt ngục để trở về điều tra cái chết của Cao Đăng. Tuy nhiên, sau ngày vượt ngục, La Liệt thừa nhận Y đã thay đổi. Y không còn là “Tiểu Pháp Quan” chính trực như xưa nữa vì Y đã “giết người”, “ngồi tù”, và giờ là “tội phạm sát nhân đang bị truy nã”. Y nói mình hiện tại đã biến đổi, hiện tại có thể vì tiền rượu mà có thể đi giết người. Điều này đã thể hiện qua màn tâm lý chiến làm suy yếu tinh thần Hắc Báo.
Mối quan hệ giữa La Liệt với Ba Ba
Ba Ba có tình cảm sâu nặng với La Liệt từ khi còn trẻ. Ở tuổi mười bảy, cái tuổi của “yêu đương điên cuồng nhất, mãnh liệt nhất”, Ba Ba đã thề nguyện sẽ là người của La Liệt và yêu cầu Y đợi đến ngày họ kết hôn. Đây là “lời thề núi hẹn biển” và “những lời điềm mật dưới trăng” của họ.
Ngay cả sau khi Ba Ba đã “trao thân” cho Hắc Báo, nàng vẫn thầm khóc và cảm thấy hối hận, cho rằng mình đã ” không đúng với” La Liệt – người nàng tin tưởng nhất. Nàng vẫn nhớ và đau lòng khi nghĩ về La Liệt. Ba Ba tin rằng La Liệt sẽ trở về với nàng. Ngay cả khi Ba Ba bị Hắc Báo giam giữ thì Ba Ba vẫn tin rằng La Liệt sẽ đến cứu nàng, vì thế nàng sẵn sàng hy sinh tất cả để gặp lại La Liệt.
Tuy nhiên, sau khi vượt ngục và trở về, La Liệt lại ôm Hồng Ngọc và nói với Hắc Báo rằng Y không muốn gặp lại Ba Ba nữa, vì Y cảm thấy mình “không xứng với nàng” sau khi đã trở thành tội phạm nhưng trong lòng vẫn tưởng nhớ Ba Ba. Dù sau này Hắc Báo nói Ba Ba trở thành đàn bà của hắn thì La Liệt vẫn trừng mắt nhìn Hắc Báo.
Trong cuộc đối đầu cuối cùng giữa Hắc Báo và La Liệt trong khi Hắc Báo đã dành thế chủ động nhưng tiếng thét kinh hoàng của Ba Ba: “Anh không thể giết anh ta!” đã làm Hắc Báo dao động và tạo cơ hội cho La Liệt phản đòn chí mạng khiến Hắc Báo bị thương. Thuộc hạ của La Liệt tấn công Hắc Báo thì Ba Ba hy sinh thân mình che chở cho Hắc Báo, La Liệt chứng kiến cảnh đó đã biểu lộ sự đau khổ tột cùng “mặt méo mó vì thống khổ” .Y đã để Hắc Báo mang Ba Ba đi mà không có bất cứ sự phản kháng nào.
Sự phức tạp của mối quan hệ tay ba này thể hiện rõ qua việc Ba Ba, dù yêu La Liệt, nhưng cuối cùng lại hy sinh mạng sống để bảo vệ Hắc Báo – người bạn thân thiết đã thay đổi nhưng vẫn dành tình cảm đặc biệt cho nàng. Ba Ba nhận ra rằng cả hai người đàn ông quan trọng nhất đời nàng đều đã thay đổi, nhưng nàng vẫn tìm thấy sự kết nối và tình yêu phức tạp trong trái tim mình là không muốn một ai chết. Mối quan hệ giữa Y và Ba Ba là một sợi chỉ xuyên suốt câu chuyện, đầy tình yêu, sự chờ đợi, hy vọng, và cuối cùng là bi kịch, phản ánh sự biến đổi của mỗi người trong một thế giới khắc nghiệt không ngừng thay đổi.
Hắc Báo là ai?
Hắc Báo được mọi người gọi là “Hắc Báo” vì hắn mãnh liệt, nhanh nhẹn và tàn nhẫn như một con báo đen, tích cách cực kỳ lạnh lùng, ít nói và vẻ mặt mang theo một thứ sát khí đáng sợ, bên cạnh đó tính thông minh cùng giác quan thứ 6 nhạy bén như dã thú. Tên thật của hắn không được tiết lộ, trước đây mọi người thường gọi hắn là “Tiểu Hắc”. Khi còn nhỏ, hắn từng được gọi là “tiểu tử khờ” vì dám đập đầu vào đá coi đá cứng hay đầu cứng hơn.
Hắc Báo vốn là một cô nhi bần cùng, không biết cha hay mẹ và lớn lên ở hương Thạch Đầu. Từ nhỏ, hắn đã phải làm việc cho Tiền lão đầu tử – một phú hộ trong làng để kiếm miếng ăn. Hắn cùng Ba Ba và La Liệt là bạn thanh mai trúc mã, lớn lên cùng nhau nhưng trong thâm tâm của Hắc Báo luôn là người tự ti, cô độc và đáng thương nhất trong 3 người. Hắn luôn lẳng lặng và âm thầm chịu đựng mọi sự việc xảy ra, chưa từng cất lời oán trách.
Hắn rời Thạch Đầu hương bảy năm ba tháng trước khi Ba Ba đến thành phố. Tuy nhiên khi gặp lại Ba Ba ở thành phố thì Hắc Báo nói chỉ là người “bảo tiêu” – người chuyên đi đánh lộn cho Kim Nhị Gia và giải thích rằng “một người vì kiếm miếng ăn, chuyện gì cũng làm được, dù trong lòng có vẻ bi thương”. Nhưng thực sự Hắc báo lại chính là “Hỷ Thước” – thủ lĩnh của một thế lực ngầm đáng sợ, chuyên chống đối Kim nhị gia
Hắc Báo là một người nham hiểm luôn lợi dụng con người làm công cụ, sẵn sàng dùng mọi thủ đoạn để đạt được mục đích .Hắn cũng là một cao thủ võ thuật sử dụng “Phản Thủ Đạo”, môn võ công mà hắn cùng La Liệt sáng chế. Rời Thạch Đầu hương đến thành phố, Hắc Báo với sự tàn nhẫn, thông minh và khả năng lãnh đạo đã đánh bại cả Kim nhị gia và Điền bát gia, trở thành “ông trùm đệ nhất trong đô thị này”.
Mối quan hệ với Ba Ba:
Từ nhỏ, Hắc Báo và La Liệt luôn bảo vệ Ba Ba “giống như hai miếng vỏ trai dày cộm bao bọc bảo hộ một hạt minh châu”. Hắn nhớ từng chi tiết về Ba Ba, như việc nàng lấy trộm đường và lén cho La Liệt cục đường lớn hơn, khiến hắn cảm thấy “bọn ngươi tịnh không coi ta là bằng hữu… lúc nào chỗ nào cũng có thể lừa gạt ta”. Điều này cho thấy Hắc Báo đã có tình cảm đặc biệt với Ba Ba từ lâu, nhưng luôn cảm thấy mình là người cô độc, bị thiệt thòi trong mối quan hệ ba người nên không bao giờ thổ lộ với ai.
Hắc Báo đã cứu Ba Ba thoát khỏi hiểm nguy ở cầu tàu và khi Ba Ba bị nhóm Hồ Bưu tấn công trong nhà tắm, Hắc Báo đã xuất hiện kịp thời, đánh đuổi chúng bảo vệ Ba Ba. Và khi Hồ Bưu hỏi Ba Ba có phải là đàn bà của hắn khộng thì Hắc Báo đã trả lời dứt khoát “Phải” mà không chút do dự, khiến Ba Ba cảm thấy lỳ lạ mà không thể hiểu nổi.
Trong đêm đó, Hắc Báo đã “chiếm hữu” Ba Ba một cách dịu dàng và tự nhiên. Ba Ba, dù không vùng vẫy hay phản kháng, lại khóc thầm và hối hận vì nàng nghĩ rằng mình đã ” không đúng với” La Liệt vì nàng đã từng thề ước với La Liệt khi Hắc Báo rời bỏ quê hương đi trước. Vốn là người thông minh nên Hắc Báo nhận ra Ba Ba đang khóc, biết nàng đang nghĩ về La Liệt, nhưng hắn vẫn lẳng lặng chịu đựng nỗi bi thương đó, không oán trách nhưng ghim trong lòng.
Sau hôm đó, Hắc Báo đã tặng Ba Ba một chiếc xe hơi sang trọng – thứ mà Ba Ba hằng mơ ước. Món quà này mang lại cho Ba Ba cảm giác hạnh phúc tột độ khi ở cạnh Hắc Báo. Tuy nhiên, chiếc xe này cũng là một phần trong kế hoạch trả thù của Hắc Báo. Kim nhị gia – phụ thân của Ba Ba, đã đoạt Trầm Xuân Tuyết (người yêu đầu tiên và vợ chưa cưới của Hắc Báo) nên hắn luôn căm thù Kim Nhị Gia. Hắn đã dùng mọi thủ đoạn để báo thù Kim nhị gia, thậm chí tiết lộ rằng Ba Ba chính là con gái ruột của Kim nhị gia. Hắn muốn Kim nhị gia chứng kiến cảnh con gái mình ngã vào lòng kẻ thù và nhục mạ ông.
Trong cuộc đối đầu giữa Hắc Báo, Kim nhị gia và Trầm Xuân Tuyết, Ba Ba vô cùng đau đớn khi chứng kiến phụ thân “thần tượng” của mình bị sụp đổ vì nàng nghĩ Cha là một bậc trượng phụ và không làm chuyện phi nghĩa. Và Ba Ba cũng nhận ra sự tàn khốc của Hắc Báo và bản chất “ăn thịt người” của đô thị này.
Sự khiêu khích và mâu thuẫn của Ba Ba:
Để đối phó với sự tàn khốc của Hắc Báo và sự tuyệt vọng của bản thân, Ba Ba đã cố ý biến mình thành một “con điếm” để khiêu khích hắn. Nàng xé áo, phơi bày cơ thể và thách thức Hắc Báo giới thiệu khách cho mình, nói rằng hắn là người đã biến nàng thành như vậy.
Dù bị Hắc Báo đánh đập và cưỡng bức, nàng vẫn gọi tên La Liệt, khiến Hắc Báo “lạnh người, toàn thân cứng đờ băng lạnh“.Điều này cho thấy Hắc Báo, dù tàn nhẫn, vẫn bị tổn thương sâu sắc bởi tình cảm của Ba Ba dành cho La Liệt và hắn không thể chịu đựng được nữa và ghen tị với La Liệt. Hắn đã nói dối La Liệt đã chết và ngăn cản nàng đi tìm La Liệt cũng như dập tắt hy vọng một ngày tái ngộ cùng La Liệt..
Trong trận chiến quyết định giữa Hắc Báo và La Liệt, tiếng thét kinh hoàng của Ba Ba: “Anh không thể giết anh ta!”đã khiến Hắc Báo do dự và “cứng đờ lại, toàn thân cũng cứng đờ. Sự do dự này đã tạo cơ hội cho La Liệt ra đòn chí mạng, khiến Hắc Báo ngã quỵ. Khi Hắc Báo sắp bị giết bởi đại hán râu xồm (theo lệnh của Đại Tàng), Ba Ba đã xông tới, nhảy lên mình Hắc Báo, lấy thân mình đỡ nhát búa chí mạng cho hắn.Trong hơi thở hấp hối, nàng ôm chặt Hắc Báo, nói lên lời yêu thương chân thật nhất: “Tôi yêu anh!”.
Cái chết của Ba Ba khiến Hắc Báo đau đớn tột cùng, hắn lần đầu tiên rơi lệ. Hắn ôm nàng đứng dậy và rời đi, không còn quan tâm đến bất cứ điều gì khác. Hắc Báo là một người đàn ông mạnh mẽ, tàn nhẫn và thông minh, đã vươn lên từ cảnh nghèo khó để trở thành ông trùm của đô thị. Mối quan hệ của hắn với Ba Ba là một chuỗi phức tạp của tình yêu, sự bảo vệ, chiếm hữu, hận thù, và cuối cùng là sự hy sinh. Dù hắn đã gây ra nhiều đau khổ cho Ba Ba, nhưng tình yêu sâu đậm của hắn dành cho nàng là một động lực mạnh mẽ xuyên suốt câu chuyện, và Ba Ba cuối cùng đã hy sinh bản thân để bảo vệ hắn, thể hiện một tình cảm phức tạp vượt lên trên hận thù.
Lời kết cho Tuyệt Bất Đê Đầu
Hình ảnh cuối cùng của Ba Ba trong tiểu thuyết tuyệt bất đê đầu, trước ranh giới sinh tử đã thể hiện sự kiên cường đến phút cuối của Ba Ba mà còn là biểu tượng cho tinh thần “Tuyệt Bất Đê Đầu” mà Cổ Long muốn truyền tải. Nàng sống không cúi đầu, và chết cũng không chịu cúi đầu. Cái chết của Ba Ba, dù bi thương, nhưng lại là sự giải thoát và là đỉnh cao cho hình tượng nhân vật của nàng. Nàng đã đi qua mọi cung bậc cảm xúc, từ ngây thơ đến đau khổ, từ yêu thương đến hận thù, và cuối cùng, nàng chọn cái chết trong tư thế ngẩng cao đầu, đối diện với ánh dương quang chói lọi mà nàng từng khát khao.
Ba Ba không phải là một nữ hiệp mạnh mẽ theo nghĩa truyền thống, nhưng nàng là một chiến binh của tinh thần. Cuộc đời nàng là một chuỗi bi kịch nhưng cũng là bài ca về sự kiên cường, về một trái tim không bao giờ khuất phục trước sóng gió cuộc đời. Cổ Long đã thành công khắc họa Ba Ba như một nhân vật đầy tính biểu tượng, khiến người đọc phải nhớ mãi về một cô gái “tuyệt bất đê đầu.”
Ý nghĩa của Tuyệt Bất Đê Đầu
Tuyệt Bất Đề Đầu có thể được hiểu là không bao giờ cúi đầu, thể hiện tinh thần kiên cường, bất khuất, không chịu khuất phục trước mọi áp lực hay nghịch cảnh. Tinh thần “tuyệt bất đê đầu” được thể hiện rõ nét qua nhân vật Ba Ba và Hắc Báo.
Sau khi trải qua nhiều bi kịch và đau khổ, Ba Ba đã thét lớn: “Không cần biết ra sao, mình vẫn phải sống, không cần biết ra sao, sống luôn luôn tốt hơn chết”. Điều này cho thấy ý chí mạnh mẽ của nàng, không chịu đầu hàng số phận.
Nàng được miêu tả là “Ba Ba tuyệt bất đê đầu, quyết không cúi đầu. Nàng chừng như vĩnh viễn sẵn sàng kháng cự lại mọi áp lực và đả kích”. Đây là định nghĩa trực tiếp nhất về phẩm chất này của nàng.
Ngay cả trong khoảnh khắc cuối cùng của cuộc đời, khi đã bị thương chí mạng vì cứu Hắc Báo. Ba Ba vẫn thốt lên: “Đỡ đầu tôi dậy, tôi không muốn cúi đầu mà chết!”. Lời nói này khẳng định nàng sống và chết với sự kiêu hãnh, không chịu khuất phục. Cổ Long cũng nhấn mạnh: “Nàng sống không chịu cúi đầu, chết cũng không chịu cúi đầu”.
Hắc Báo cũng được mô tả là người “vốn cũng tuyệt không chịu cúi đầu, tuyệt bất đê đầu, tuyệt không chịu rơi lệ” khi bế Ba Ba bị thương rời khỏi vòn vây của La Liệt. Đấy là sư tương đồng giữa Hắc Báo và Ba Ba về sự bất khuất, dù họ ở hai thái cực khác nhau trong câu chuyện.
Tuyệt Bất Đề Đầu là một tuyên ngôn của Cổ Long về ý chí, lòng tự trọng và sự dũng cảm của con người, dám đối mặt và kháng cự lại những khó khăn, dù là trong cuộc sống hay trong cái chết.
—————
Triệu Dương
>> Đọc thêm : Bích Ngọc Đao – Cổ Long
Một người thích viết, quan tâm đến tâm lý học, đam mê Cổ Long, thích đọc Haruki Murakami, tinh thần theo Chủ Nghĩa Hiện Sinh, đời sống theo triết Khắc Kỷ - Cô độc hướng ngoại & Bình thản hướng nội
