banner web

Cổ Long và Kim Dung : Tôi thích Cổ Long hơn

Cổ Long và Kim Dung

Cổ Long cùng Kim Dung tràn ngập cuộc sống từ thời xưa khi những truyện này được dịch ra tiếng Việt. Đến những năm 2000 thì càng rộ lên nhiều hơn và vẫn có sức sống tới tận thời điểm này.

Tiểu thuyết võ hiệp và cuộc sống của tôi.

Năm tôi 18 tuổi, còn học trường phổ thông thì truyện Kim Dung khuynh đảo thị trường từ màn ảnh cho đến vũ đài forum mạng từ tàng thư viện đến Voz, lương sơn bạc, maihoatrang….nhưng khi tôi lên Sài Gòn để học đại học, ở trọ và ở ghép thì tôi lọt vào thế giới kiếm hiệp ngay nơi mình đang sinh sống. Có thể nói tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung xuất hiện hầu như mọi nơi, từng ngóc ngách cuộc sống đời thường.

Biệt danh của tôi xuất phát từ tiểu thuyết Kim Dung

Ở phòng trọ, mọi người đều gọi nhau bằng những cái tên trong kiếm hiệp Kim Dung. Tôi với mái tóc bạc trắng thì được gọi bằng tên “trìu mến”  là Mai Siêu Phong – đệ tử của Đông Tà Tây Độc – Hoàng Dược Sư. Tên này người ta cũng gọi tôi khi tôi đi làm tại một công ty nọ. Thế là cái tên Mai Siêu Phong gắn liền với tôi từ đó.

Tôi cũng bắt đầu đọc hết những truyện Kim Dung trong những lúc rãnh rổi, nhưng 20 năm sau (tức là mấy năm gần đây) thì thế giới võ hiệp Kim Dung không còn phù hợp với tôi nữa mà những nhân vật của Cổ Long mới làm tôi thích thú và quan tâm. Tôi bắt đầu tìm đọc lại những tác phẩm của Cổ Long và viết nhiều bài về những nhân vật Cổ Long hơn.

Tôi thích những nhân vật của Cổ Long

Tôi thích con người – những nhân vật mà Cổ Long sáng tạo ra vì đâu đó cuộc sống  và tính cách con người của ông cũng tương tư như tôi ở ngoài đời. Những nhân vật trong tiểu thuyết của ông, cũng tương tự tính cách của tôi. Một điều khác nữa là những nhân vật của Cổ Long “đời thường” với đầy đủ tính cách : hỷ, nộ, ái, ố, sân, si….hơn là những nhân vật của Kim Dung bị anh hùng hoá quá nhiều.

hoa vô khuyết và tiểu ngư nhi
Hoa vô khuyết  áo trắng (Tô Hữu Bằng ) và tiểu ngư nhi áo xanh (Lâm Chí Dĩnh)

Tôi vừa có được “Bộ tuyệt đại song kiêu” như này, bộ sách này làm tôi nhớ về những năm đầu thập niên 2000, trên đài HTV lúc 11h trưa có chiếu phim này với hai nhân vật chính là Tô Hữu Bằng (vai Hoa Vô Khuyết) và Lâm Chí Dĩnh (vai Tiểu Ngư Nhi).

Nhưng nhân vật mà tôi ấn tượng tới giờ vẫn là đại hiệp Yến Nam Thiên với tuyệt kỹ Giá Y Thần Công ( Kim cương bất hoại) vì chữ Yến (chim én) – vốn là biệt danh của tôi cũng như tính phóng khoáng, hào sản của vị đại hiệp này. Một thời tôi đã dùng bí danh Yến Nam Thiên để “múa võ mồm” trên các điễn đàn.

Trẻ đọc Kim Dung – già đọc Cổ Long

Nếu bàn và tranh cãi thế giới võ hiệp của Kim Dung và Cổ Long thì có bàn ngày này qua ngày khác còn chưa “ngã ngũ” nhưng ý kiến cá nhân của tôi thì thế này.

Tôi thích cái quán rượu ( tửu lâu), quán trà và rừng núi tịch mịch của Cổ Long hơn là cái chùa chiền, triều đình, hang động…của Kim Dung.

Tôi thích thế giới giang hồ và tình bằng hữu của Cổ Long hơn Kim Dung. Nhân vật của Cổ Long tạo ra với đầy đủ cảm xúc của con người hơn là những anh hùng trượng nghĩa của Kim Dung. Thế giới này không cần anh hùng phải hy sinh lợi ích bản thân, mạng sống hay vì lý tưởng cao đẹp nào đó mà phải vong mạng vô ích để làm gì ? Nên những nhân vật của Cổ Long tạo ra chẳng có ai là một anh hùng đích thực như Kim Dung.

>> Tiểu thuyết võ hiệp từ Kim Dung đến Cổ Long

Truyện Cổ Long khó đọc hơn Kim Dung

Truyện Cổ Long khó đọc hơn truyện Kim Dung vì văn phong lạnh lẽo, khô cằn, không hoa mỹ như Kim Dung. Cổ Long thường sử dụng những câu ngắn, triết lý để diễn tả tâm trạng của nhân vật hơn là dành nhiều thời gian để giới thiệu nhân vật hay xuất xứ võ công của từng nhân vật.

Lý Tầm Hoan
Lý Tầm Hoan và Lâm Thi Âm trong Đa Tình Kiếm Khách Vô Tình Kiếm

Trong tiểu thuyết của Cổ Long thì nhân vật luôn luôn có những đấu tranh tâm lý lúc đầu hơi mông lung nhưng rồi cũng dứt khoát, tin vào quyết định của chính nhân vật ấy và chẳng bao giờ ta thấy họ hy sinh vô ích hay vì lý tưởng cao đẹp gì mà bỏ mạng. Mỗi nhân vật đều có quyết định đúng hay sai nhưng họ sẽ sống với quyết định đó xuyên suốt từ lúc đó cho đến khi kết thúc tác phẩm.

Cổ Long chú trọng miêu tả quãng đời của nhân vật ở thời điểm hiện tại nhiều hơn là quá khứ nhân vật : gặp ai, làm gì, học võ công với ai hay lượm được bí kíp gì….vì vậy các tình tiết diễn tiến nhanh nối tiếp nhau theo những khoảng thời gian xếp lớp với nhau tuỳ theo những trường đoạn tâm lý từng nhân vật. Kể cả những trận đấu đối kháng 1 vs 1 thì ông cũng giải quyết trên vài ba trang giấy. Thế là truyện kết thúc, đôi khi những trận đấu mang tính quyết định thì ông còn không miêu tả mà chỉ kể qua lời nói của vài nhân vật chính.

Đối với Kim Dung, ông phân tích kỹ lưỡng tâm lý nhân vật với những hoàn cảnh tác động, xuất xứ võ công cùng các chiêu thức rõ ràng và còn miêu tả chi tiết lịch sử xuất thân của từng nhân vật…. còn Cổ Long thì miêu tả hành động của nhân vật nhiều hơn nên khi đọc thì độc giả khó nắm bắt tâm lý, đến xuất xứ võ công hay tuyệt kỹ võ học như thế nào, sư phụ là ai thì cũng chẳng có vì Cổ Long đâu có viết đâu mà độc giả đọc. Nên vì thế những nhân vật trong thế giới của Cổ Long tạo ra luôn luôn bí ẩn.

Tâm lý nhân vật chính trong tác phẩm Kim Dung và Cổ Long

Tâm lý nhân vật trong truyện Cổ Long được miêu tả phức tạp với những lần tự vấn bản thân và tiếng nói nội tâm nhiều hơn đối nghịch cảnh mà nhân vật đang đối mặt. Những nhân vật trong truyện Kim Dung thì lại khác, họ có suy nghĩ về bản thân hay hoàn cảnh nhưng tính cách vẫn không dứt khoát và thường sẽ có một nhân vật khác giúp họ đưa ra quyết định cuối cùng

Vì vậy nhân vật của Cổ Long có cá tính hơn nhân vật của Kim Dung khi xoay quanh cùng các huynh đệ môn phái nhưng dĩ nhiên thì mấy nhân vật của Cổ lão gia sẽ có cái nông nổi hơn, cũng có những quyết định sai lầm hơn.

Một điều đặc biệt khác với Kim Dung là nhân vật của Cổ Long không bị chi phối bởi triều đình, pháp luật hay quan niệm tôn giáo của đạo Phật như trong các tác phẩm của Kim Dung. Vì thế các nhân vật của Cổ Long tạo ra chân thật, hào sảng, phóng khoáng với bản ngã đầy đủ của một con người chứ không “đẽo gọt” để thành anh hùng như Kim Dung.

Nhân vật trong tiểu thuyết tương tự như Cổ Long

Cổ Long
Nhà văn Cổ Long

Những con người trong truyện Cổ Long có những tính cách giống như chính tác giả Cổ Long ngoài đời vậy : mê rượu, mê gái, đa sầu, đa cảm, uất ức, căm thù cuộc sống….đầy đủ các tật xấu, rất “con người” chứ không có tính uyên bác, thâm trầm như truyện của  Kim Dung.

Nếu ai đó, chú ý đến hoàn cảnh sống cũng như xuất thân của Cổ Long sẽ thấy tính thực dụng trong lối viết văn không câu nệ câu chữ của Cổ Long vì văn phong ấy được nuôi dưỡng bởi hoàn cảnh phải bươn trải kiếm sống, sống lưu lãng giang hồ, lang bạt kỳ hồ, từ thực tế cuộc sống của Cổ Long chứ không miêu tả theo lối “ước lệ” hay “hoa mỹ”.

Văn phong và ý tứ mang đậm tính đời nên ngắn gọn, súc tích, không rườm rà, không lớp lang, không ẩn chứa nhiều điều răn dạy của cổ nhân từ xưa. Tiểu thuyết của Cổ Long chú trọng miêu tả những trường đoạn tâm lý nhân vật và khung cảnh nơi nhân vật đang đấu tranh tư tưởng hơn là những đoạn học võ công ra sao, sư phụ là ai, hành hiệp trượng nghĩa thế nào như trong truyện Kim Dung.

thần điêu đại hiệp
Thần điêu đại hiệp – tác phẩm của Kim Dung

Nhân vật của Cổ Long vì thế cũng đời hơn, tức ”xấu xí” hơn nên ”gần gũi” hơn so với các nhân vật hoa mỹ được tạc tượng như nhân vật của Kim Dung. Cổ Long đi theo hướng lãng du hóa nhân vật một cách tuyệt đối để vẽ nên hình ảnh đẹp nhất theo lối tư duy một chiều về những lãng tử giang hồ mà ông mong muốn. Những nhân vật này có cả ưu điểm và khuyết điểm rất riêng trong niềm cô độc đắt giá và tịch mịch cô liêu tới tột cùng.

Ở truyện Kim Dung chúng ta sẽ ít thấy con đường phát triển tâm lý gập ghềnh, đấu tranh với bản thân và cuộc sống gian truân thì ở truyện Cổ Long với những nhân vật tự khám phá bản thân nhiều hơn hẳn, chẳng có ai được dạy hay học đến nơi đến chốn từ võ công đến bày tỏ cảm xúc. Họ có thể sống với sai lầm nhiều hơn là hệ quy chiếu luôn phát triển hướng thiện, thành anh hùng, hy sinh bản thân….nhưng trong tiểu thuyết của  Kim Dung.

Con người trong truyện Cổ Long luôn đặt trong hoàn cảnh bi ai, mệt mỏi với vòng luẩn quẩn của cuộc sống con người với đầy đủ cảm xúc hỷ, nộ, ái, ố…..Ông luôn chú trọng đến bản ngã của nhân vật, đến cách mà mỗi nhân vật khám phá bí ẩn của cuộc đời cũng như tâm lý của họ qua biến chuyển của thời cuộc rồi từ đó đưa ra quyết định của chính nhân vật đó mang tính cá nhân nhiều hơn so với những giáo điều mà xã hội mong muốn.

>> Kim Dung về với Cổ long – Cạn một hồ trường

Người bình thường sẽ thất vọng vì truyện của Cổ Long

Nhiều người khi đọc Cổ Long sẽ thất vọng vì chẳng có màn phân cao thấp võ học, không có Hoa Sơn Luận Kiếm hay màn đấu võ long trời lỡ đất như trong truyện Kim Dung. Một điều khi ai mới đọc truyện Cổ Long thì luôn thắc mắc, đó là cái kết “cụt hứng”. Cả mấy trăm trang sách nhưng khi kết thúc thì đôi khi chỉ trong một trang giấy hay chỉ trong một câu nói hay cách hồi tưởng của nhân vật nào đó. Âu đó cũng một điểm hay và đặc sắc mà tôi yêu thích Cổ Long.

Truyện Cổ Long cũng vì thế mà xuất hiện nhiều trường phái như : trinh thám, lãng mạn, hay ngôn tình vì những đạo lý mà Cổ Long hay nói thông qua từng nhân vật. Có những câu nói trong truyện Cổ Long từ thập niên 70, 80 vẫn còn đúng đến thời điểm bây giờ. Tiêu biểu nhất là câu nói :

“Thân tại giang hồ – thân bất do kỷ” (người sống trong giang hồ, thân phận hay suy nghị không do cá nhân mình quyết định)

Vì thế khi đọc truyện của Cổ Long là để suy tư chứ không phải đọc rồi cho qua đi, đọc để lưu lại và nghĩ suy. Đấy là là cách tôi đọc Cổ Long, còn những người khác thì tuỳ suy nghĩ và cảm xúc của các bạn.

Mỗi người một quan điểm nên cứ tranh luận để làm gì? Nên thay vì tranh luận thì hãy đọc các tác phẩm mà mọi người thích đi.

Tuyệt đại song kiêu
Tuyệt đại song kiêu : Di Hoa Tiếp Ngọc và Tuyệt Đại Song Hùng

————
PS : hình ảnh này là bộ truyện “Tuyệt đại song kiêu” hay “Giang Hồ thập ác” nhưng khi truyện này phát hành ở Việt Nam thì nó được chia ra làm 2 là Tuyệt Đại Song Hùng và Di Hoa Tiếp Ngọc, và nxb Lao Động lấy tên tác giả là Nam Kim Thạch nhưng thực chất đó là CỔ LONG.

>> Bàn về tác phẩm Tuyệt Đại Song Kiêu của Cổ Long

Avatar of Triệu Dương

Một người thích viết, quan tâm đến tâm lý học, đam mê Cổ Long, thích đọc Haruki Murakami, tinh thần theo Chủ Nghĩa Hiện Sinh, đời sống theo triết Khắc Kỷ - Cô độc hướng ngoại & Bình thản hướng nội

Leave a Reply