Views: 32
Trái tim chó là truyện vừa (tiểu thuyết ngắn) được xuất bản vào năm 1925 của nhà văn Mikhail Bulgakov. Đó là hành trình từ một chú chó hoang ngoài đường và được một bác sĩ đem về nuôi để tiến hành phẫu thuật ghép tạng, làm thí nghiệm sinh học, nghiên cứu tuyến yên trong quá trình trẻ hoá con người.
Tác giả Mikhail Bulgakov
Mikhail Bulgakov (1891 – 1940),có tên đầy đủ là Mikhail Afanasievich Bulgakov, sinh tại Kiev thuộc Liên Xô cũ (là nước Nga sau năm 1991) vì thế cho đến hôm này, ông được công nhận là nhà văn người Nga.
Cha của Mikhail Bulgakov là giáo sư tiến sĩ thần học, biết nhiều thứ tiếng. Mẹ ông cũng là người có học, con mục sư, trước khi lấy chồng từng dạy học. Mikhail là con cả, từ nhỏ thông minh, được học hành chu đáo. Năm 1916, sau khi tốt nghiệp xuất sắc chuyên ngành Y khoa đại học Tổng hợp Kiev, ông xin ra mặt trận của cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất với tư cách người tình nguyện của Hội Chữ thập đỏ.
Ít lâu sau, Mikhail Bulgakov bị gọi về Matxcơva và được cử đi phụ trách một bệnh viện nông thôn hẻo lánh ở Sưtrev. Từ đó bắt đầu những năm tháng chìm nổi của nhà văn tương lai qua các vùng Viazma, Vladikavkaz, Tiflix, Batưm, Kiev… Từng bị bắt buộc theo bọn phỉ Petlura, từng tham gia Hồng quân…, tháng 9 năm 1921, Mikhail Bulgakov đến Matxcơva, sống và làm việc tại đó cho đến cuối đời.
Mikhail Bulgakov có thiên hướng văn học rất sớm – chín tuổi ông đọc Những linh hồn chết, rất thích văn trào phúng của Gogol, Saltưkov, Sedrin. Ông bắt đầu viết văn khi còn đang đi học; những năm nội chiến đã có một số vở kịch được diễn tại mặt trận. Trong thời gian làm báo, M. Bulgakov viết nhiều tiểu phẩm và truyện ngắn. Phần lớn tác phẩm của ông trong thời gian đầu này ngày nay không còn giữ được, một số bị chính tay ông đốt bỏ.
Ông là người không ủng hộ chính quyền xô viết và công khai chống những người Bolshevik nên những tác phẩm văn chương của ông bị cấm xuất bản. Những tờ báo mà ông cộng tác cũng bị đình bản và cấm đăng những bài mà ông viết. Tờ báo Tiếng Còi bị cấm đăng các phần tiếp theo của tiểu thuyết Bạch Vệ do ông sáng tác.
Tiểu thuyết trái tim chó
Tác phẩm Trái tim chó cùng Những quả trứng định mệnh được xuất bản năm 1925 và phần chuyển ngữ của cụ Đoàn Tử Huyến được xuất bản tại Việt Nam là đỉnh cao nghệ thuật cũng như tài năng văn chương thiên phú của Mikhail Bulgakov trước khi tác phẩm “Nghệ nhân và Margarita” ra đời vào năm 1932. Tác phẩm “Nghệ nhân và Margarita” đã đưa tên tuổi của Mikhail Bulgakov nổi tiếng khắp thế giới.
Vào năm 1925, Mikhail Bulgakov đã viết Trái tim chó với trí tưởng tượng kiệt xuất và táo bạo trong khi thế giới còn đang lao đao sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất. Nhưng khi Trái Tim Chó ra đời và bị cấm xuất bản trong suốt 60 năm. Vào thập niên 80, sau khi Mikhail Bulgakov mất rất lâu, nó mới được xuất bản trở lại và được dịch ra tiếng Việt.
Trái tim chó kể về hành trình một con chó có tên là Sharik, gầy trơ xương, đói ăn, sống lang thang nhưng tình cờ gặp bác sỹ và giáo sư có tên là Philip Philipovich nuôi nấng và chăm sóc. Nhưng vị giáo sư – bác sĩ đáng kính này nuôi Sharik không vì tình yêu động vật. Ông nuôi nó để tiến hành phẫu thuật và ghép tạng người.
Một ngày nọ, Philip Philipovich cùng sự hỗ trợ là bác sĩ Bormental đã cấy ghép tinh hoàn và tuyến yên của người đàn ông có tên là Klim Trugunkin, đã mất vào chú chó Sharik này. Ông đã mổ não chú chó Sharik cắt bỏ tuyến yên của nó, thay bằng tuyến yên của người đàn ông kia đã mất kia.
Mục đích của giáo sư Philip Philipovich là nghiên cứu tỷ lệ sống của tuyến yên như thế nào và tìm ra sự ảnh hưởng của tuyến yên trong quá trình trẻ hoá của con người.
Nhưng sau khi phẫu thuật, Sharik đã tiến hoá thành con người gần như hoàn chỉnh : đi bằng 2 chân, rụng hết lông khắp cơ thể và chỉ còn lông tơ trên đầu như tóc, nói được tiếng người, biết hút thuốc và uống rượu và đầy thói hư tật xấu.
Sự thất vọng của Philip Philipovich
Giáo sư Philip Philipovich đã nghiên cứu bệnh án và hồ sơ người đàn ông mà ông lấy tuyến yên ghép cho con chó Sharik. Ông nhận ra chàng trai này là thành phần bất hảo, một kẻ vô sản lưu manh chuyên trộm cắp, rượu chè, dối trá, đầy đủ thói hư tật xấu. Tuyến yên của người đàn ông này đã cấy vào chú chó Sharik nên mọi tính cách và thói hư tật xấu của anh ta đều được Sharik hấp thụ.
Sharik quậy phá nhà của Philip Philipovich, đòi nhiều yêu sách và đặc quyền như một con người (được nhậu nhẹt, đi chơi, xem phim, xem xiếc…..). Philip Philipovich luôn đáp ứng mọi yêu cầu, ông còn nhờ người may đo cho Sharik quần áo, giày dép như một người đàn ông. Giáo sư Philip Philipovich và bác sĩ Bormental ra sức dạy dỗ Sharik thành một con người bình thường nhưng Sharik không học được gì và trở thành một tên lưu manh.
Nhưng đỉnh điểm, khi Sharik dắt về một người phụ nữ và nói là nó muốn kết hôn với người phụ nữ này. Bên cạnh đó, nó còn muốn đuổi bác sĩ Bormental ra khỏi phòng khám của Philip Philipovich để nó có phòng riêng sống với cô gái kia. Bác sĩ Bormental nhận thấy Sharik như một tên vô lại bất hảo và muốn trừ khử Sharik nhưng Philip Philipovich ngăn cản vì ông muốn nghiên cứu thuyết Ưu sinh học trên cơ thể Sharik. Mặc dù Philip Philipovich cùng Bormental đã tích cự dạy dổ Sharik các phép tắc loài người nhưng Sharik không học hỏi gì mà ra ngoài kết bè kết phái mấy người xấu. Sau đó, nó trở thành một tên phản bội và ăn cắp tiền, đồ đạc của giáo sư Philip Philipovich.
Sharik trở lại thành một con chó
Nhưng một ngày nọ, được sự giúp đỡ của Shvonder, Sharik đã đổi tên là Sharikov và trở thành người làm cho chính phủ. Nó tố cáo Philip Philipovich là người phản động với cảnh sát. Cảnh sát đã đến điều tra Philip Philipovich. Đến lúc này, sự kiên nhẫn của Philip Philipovich đã đến giới hạn. Ông cùng Bormental tiến hành phẫu thuật cắt bỏ tuyến yên của người đàn ông kia thay lại bằng tuyến yên của chính con chó này.
Sharikov từ đi bằng hai chân, có tư duy và nói được tiếng người, từ từ trở lại hình dạng của một con chó bình thường. Cảnh sát đến kiểm tra, tiến hành lục soát nhà Philip Philipovich và không thể giao tiếp được với Sharikov ( trong hình dạng phờ phạc tiến hoá lại thành chó). Không có bằng chứng và nhân chứng nên cảnh sát đã không làm gì giáo sư – bác sĩ Philip Philipovich.
Sau này, Giáo sư Philip Philipovich đã thừa nhận thí nghiệm của ông đã thất bại trong việc làm trẻ hoá sinh vật và thay vào đó ông đã tạo ra một con người với hình dạng của một con chó nhưng tính cách bất hảo và bất lịch sự, không thể dạy bảo hay huấn luyện nó thành người tốt được.
Trái tim chó và thành tựu văn học
Trái tim chó xuất bản vào những năm 20, chưa có sự tiến bộ của y học nhưng với kinh nghiệm làm bác sĩ nên Mikhail Bulgakov đã tưởng tượng và miêu tả quá trình phẫu thuật ghép tạng này y như thật. Độc giả khi đọc cứ tưởng đang chứng kiến một cuộc phẫu thuật thật sự và tưởng tượng ra được hình dáng cùng khuôn mặt người chó Sharikov như thế nào.
Trái tim chó đã cho thấy sự sáng suốt, tỉnh táo và dũng cảm của Mikhail Bulgakov đã sớm nhìn ra, cảnh báo về nguy cơ Sarikov, một dạng ngưười có trái tim chó, hay nói đúng hơn, một loại người mang tâm lý chó vốn không quá hiếm trong cuộc đời xung quanh.
Cùng với Ổ quỷ ra đời trước đó và Trái tim chó viết sau, Những quả trứng định mệnh được xếp vào bộ ba truyện giả tưởng – hài hước của ông. Tác phẩm ra đời gây sự chú ý của dư luận, tạo ra những cuộc tranh cãi gay gắt và kéo dài. Phần nhiều các nhà văn sáng tác đánh giá cao thiên truyện này.
Gorky khuyên mọi người tìm đọc, ông viết trong một bức thư: “Tôi rất thích Bulgakov, rất thích, nhưng anh này làm kết thúc câu chuyện dở. Cuộc tấn công của lũ rắn về Matxcơva không được tận dụng, mà anh nghĩ xem, đó là một cảnh hay khủng khiếp ngần nào!”
———
>> Đọc thêm : Review Bẫy tiện nghi – Michael Easter
Một người thích viết, quan tâm đến tâm lý học, đam mê Cổ Long, thích đọc Haruki Murakami, tinh thần theo Chủ Nghĩa Hiện Sinh, đời sống theo triết Khắc Kỷ - Cô độc hướng ngoại & Bình thản hướng nội
