Chè thưng – món ăn dân dã cùng ký ức tuổi thơ

Views: 21

Chè thưng hay còn gọi là chè bà ba là món chè thập cẩm, đặc trưng nhất của vùng đất Nam Bộ. Đây cũng là món chè tuổi thơ tôi được ăn, mỗi khi tôi cùng mẹ đi chợ ở quê nhà tỉnh lẻ.

Chè thưng – Món chè tuổi thơ

Ngày còn nhỏ, tầm 9 đến 10 tuổi, tôi hay ngồi đằng sau trên chiếc xe DD màu đỏ huyền thoại thập niên 90 mỗi khi mẹ tôi đi chợ. Khi đến chợ, mẹ vào gửi xe và dắt tôi vào ngồi một quán chè ở trong sạp bán đồ ăn ở khu trung tâm của chợ. Mẹ gọi cho tôi ly chèn thưng (nhưng hồi nhỏ tôi không biết gọi là gì). Tôi ngồi đó ăn và chờ mẹ đi chợ ra rồi hai mẹ con cùng về.

Đấy là một cái sạp “nhun nhút” người ra – vô dập dìu, mỗi sạp đều có cái bàn gỗ được bọc bằng miếng nhựa hình trang trí là các loại trái cây. Cái bàn với mùi mốc lâu ngày và vài cái ghế trường kỷ dài được bọc inox sáng loáng. Tôi ngồi thưởng thức ly chè thưng với khổ tai dài cùng đậu phộng, khoai lang béo ngậy bên cạnh là một bác già cũng đang ăn ly sâm bổ lượng.

Mẹ tôi xách cái giỏ đi chợ, bước ra khỏi quán chè, hoà vào đám đông của khu chợ với những âm thanh hỗn tạp của nhiều người cùng tiếng đẩy xe kin kít khi bánh xe cạ vào mặt đường của mấy cô bán hàng rong giữa đường.

Có nhiều khi, tôi ăn hết một ly chè, thèm thuồng nên tôi gọi thêm một ly nữa, chờ mẹ ra tính tiền. Mùi vị của món chè này đúng khó diễn tả vì khi đó tôi chỉ là một cậu nhóc. Đôi khi có những ngày mẹ đi chợ mà tôi không đi cùng, nhưng khi về thì mẹ đều mua món chè ấy được cho vào cài bọc nylon và khi mẹ về nhà thì mẹ đưa cho tôi. Tôi cầm cái bọc chè cắn và mút lấy mút để đến những giọt cuối cùng.

Chè thưng là chè gì

Mãi sau này khi lớn lên và bước chân lên Sài Gòn thì tôi mới biết món chè này được gọi là chè thưng khi đi ăn chè cùng đám bạn. Chè thưng hay còn gọi là chè bà ba với đầy đủ các món thập cẩm : khoai lang, khổ tai, đậu phộng, nước cốt dừa, đậu xanh, hạt sen, bột bán, bột khoai ngũ sắc….. đôi khi cả táo tàu, mỗi vùng lại thêm vài món đặc trưng vào để tạo thành cái món “tả pí lù” này.

Ở cái món chè thưng còn một nét độc đáo khác mà ít có món chè nào có được, đó là sự tương hợp của nhiều chất liệu một cách thuần nhuyễn và tinh tế nên có một giai đoạn thì món này được ví như món chè của nhà giàu. Chỉ người giàu mới ăn món cao lương mỹ vị này. Nhưng thành phần chính để tạo nên hương vị của nó là đậu phộng và nước cốt dừa. Cảm giác mỗi lần múc một muỗng lên thì vị béo nồng của đậu phộng quyện với nước cốt dừa cũng đủ làm ta ngất ngây.

Chè thưng được gọi như vậy vì theo dân gian, “thưng” có nghĩa là nấu cạn và đặc, phù hợp với kết cấu sánh mịn của món chè này. Ngoài ra, “chè thưng” còn có nguồn gốc từ “chè tàu thưng” hay “chè tào thưng”, trong đó “tàu/tào” có thể là phiên âm của từ “đậu” trong tiếng Quảng Đông, và “thưng” có nghĩa là “đường”. Do đó, tên gọi “chè thưng” phản ánh cả phương pháp nấu và thành phần chính của món chè.

Rồi khi tôi lớn lên, món chè ấy vẫn là một phần ký ức của tuổi thơ. Lên Sài Gòn, tôi cũng tìm ra vài chỗ bán chè thưng nhưng hương vị thì không như xưa, chắc có lẽ lớn tuổi nên cái cảm giác sẽ khác với lúc ấu thơ vì cái gì đến với tuổi thơ đều mang màu sắc riêng biệt và khó quên.

Chè thưng ở sài Gòn

Ở Sài Gòn vẫn còn những gánh chè tồn tại mấy chục năm, một trong những chỗ đó là góc đường Đinh Tiên Hoàng và Nguyễn Văn Thủ, quận 1, TPHCM. Dù vạt đổi sao dời, xung quanh có thay đổi như thế nào thì  gánh chè Cô Lộc vẫn còn tồn tại  mấy chục năm nay với đầy đủ các loại chè. Lần gần nhất tôi ghé quán ấy là đầu năm 2020. Lúc đó, vợ gần đến ngày sinh con, cô ấy nói thèm chè đậu đen nước cốt dừa, tôi ghé quán ấy và mua 2 phần. Về nhà 2 đứa cùng ăn, tôi và vợ nhận thấy ngon, mềm, béo.

>> Xe chè cô Lộc và chú Vũ – ngã tư Đinh Tiên Hoàng và Nguyễn Đình Chiểu

Giờ đây rằm tháng 06/2022, vợ tôi lại nấu cái món chè thưng này. Vì cô ấy là người miền Nam, đam mê nấu ăn nên nấu món chè thưng , tuy ko nhiều gia vị nhưng nó vẫn ngon, béo, đúng chuẩn vị món chè thưng trứ danh này. Hôm nay, cô ấy nấu món chè thưng làm tôi bỗng nhớ vài kỷ niệm xưa về món chè này ghi lại vài dòng.

————

Cách nấu chè thưng 

——–
Chim Én – SÀI GÒN ( 13/07/2022)

>> Quay về trang chủ