Review Nắp biển – Banana Yoshimoto

Views: 66

Nắp biển là câu chuyện kể về tình bạn thân thiết của Mari và Hajime ở một vùng quê ven biển của nhà văn Banana Yoshimoto. Dù lúc đầu Mari không mấy mặn mà với Hajime nhưng chính sự chân thành của Hajime đã làm cho Mari chợt nhận ra chính Hajime là người không thể thiếu trong cuộc sống của cô ấy. Chính Hajime là người lấp đầy những khoảng trống trong tâm hồn của Mari. Mari cũng thú nhận đây là mùa hè không thể nào quên của cô ấy, bởi vì có Hajime.

>> Đọc thêm : Đặc điểm nghệ thuật trong sáng tác của banana yoshimoto

Mari – cô gái bỏ phố về quê

Mari tốt nghiệp cao đẳng mỹ thuật ngành sân khấu ở Tokyo và là một người mê ăn đá bào. Trong một lần đi du lịch ở một hòn đảo ở phía nam Nhật Bản và ăn đá bào ở đây, khiến cô gái trẻ từ bỏ thành phố nhộn nhịp Tokyo và quay trở về quê nhà mở một cửa hàng kinh doanh đá bào. Chính Mari cũng thừa nhận cũng không thể nào lý giải lý do vì sao lại như vậy

“Có thể nói rằng một sự kiện tưởng chừng chẳng có gì to tát, theo một nghĩa nào đó lại trở thành sự kiện mang tính quyết định cuộc đời tôi. Chính vì vậy có thể coi món đá bào thưởng thức ở hòn đảo phía nam đã quyết định cuộc đời tôi như một định mệnh” (Trích dẫn : nắp biển – banana yoshimoto)

Trở về quê sau nhiều năm xa cách, chính Mari đã còn không nhận ra quê nhà – nơi cô sinh ra và lớn lên đã tiêu điều không còn là nơi du lịch với đông đúc du khách như trước nữa. Cô thuê một cửa hàng và tự trang trí tất cả mọi thứ để kinh doanh đá bào bằng tất cả sự chân thành. Cửa hàng dần có khách ổn định và thăng tiến. Công việc đang vào nề nếp thì mẹ Mari thông báo có một cô gái sẽ đến đây chơi vài tháng và bà muốn Mari trở thành hướng dẫn viên du lịch cho cô gái tên là Hajime này.

Hajime gặp Mari

Nắp biển là câu chuyện của Hajime và Mari, cách họ gặp nhau lúc đầu không hợp nhưng dần dần Mari đã nhận ra Hajime chính là mảnh ghép trong cuộc đời của Mari.

Hajime sống ở Tokyo cùng với bà từ nhỏ và cả cha lẫn mẹ nhưng trong vụ hoả hoạn cháy nhà tuy thoát nạn nhưng trên gương mặt cô gái bé nhỏ này xuất hiện một vết bỏng khá dài và thâm. Người bà mà Hajime yêu quý ra sức bảo vệ Hajime trong đám cháy cũng mất sau cơn hoả hoạn ấy. Hajime đang đau buồn vì người bà đã mất thì họ hàng lại tới tranh giành tài sản của người bà, người bác của Hajime trên danh nghĩa sẽ thừa kế căn nhà và bắt cả nhà gồm cha, mẹ và Hajime phải dọn đi. Vì ông bác này cũng muốn bán căn nhà này để lấy tiền.

Ngôi nhà này có nhiều kỷ niệm với Hajime với từng ngọn cây thớ cỏ vì chính Hajime đã cùng bà chăm sóc nâng niu nhưng nó sắp bị phá bỏ. Sự việc này đã làm Hajime cảm thấy đau đớn và trầm cảm. Cô bé trở nên gầy gò, xác xơ, suy nhược cơ thể nên khiến cha mẹ của Hajime lo lắng.

Theo sự sắp xếp của mẹ của Hajime, bà vốn là bạn thân của mẹ Mari nên Hajime được đưa đến đây để thay đổi tâm trạng. Mẹ Hajime hy vọng cô con gái sẽ trở về tâm trạng vui tươi hơn và hồn nhiên như tuổi của em. Mẹ Mari nhận lời người bạn cũ, bà muốn Mari cùng làm bạn với Hajime, trở thành hướng dẫn viên du lịch cho Mari trong thời gian cô ấy ở đây. Đây chính là khởi đầu cho tình bạn trong lành và là kỷ niệm khó quên của Mari và Hajime.

Mari vốn là con một, da ngăm đen vốn sống cô độc một mình, không chơi với ai nhưng khi mẹ thông báo tin ấy, Mari chỉ cười trừ vì cô ấy còn đang nghỉ bận việc kinh doanh tối mặt thì thời gian đâu mà dắt Hajime đi chơi. Mari đã từng nghĩ

“Trong cuộc sống hiện đại bận rộn này, phải dành toàn bộ thời gian của mình cho một người chẳng hề quen biết thật đáng sợ” (Trích dẫn : nắp biển – banana yoshimoto)

Nhưng mãi sau này khi tiếp xúc vớ Hajime, Mari mới nhận ra rằng chính Hajime là người bạn thân thiết mà Mari đang tìm kiếm bấy lâu vì chỉ có Hajime hiểu Mari nghĩ gì và muốn gì. Có lẽ trong suốt quãng đời còn lại thì Mari sẽ không kiếm được người bạn nào như Hajime

“Khi ở cùng em, những điều bình thường tôi vẫn cảm nhận khi ở một mình lại càng trở nên to lớn hơn, phóng khoáng hơn. Trái tim tôi rộng mở, có thể thấu hiểu được nhiều hơn nữa các sự vật, sự việc trên đời. Có vài sự kiện đặc biệt xảy ra khiến tôi nghĩ Hajime không chỉ là vị khách đến đây một mùa hè mà có thể trở thành người bạn thật sự của mình” (Trích dẫn : nắp biển – banana yoshimoto)

>> Xem thêm : Trích dẫn các tác phẩm banana yoshimoto

Nắp biển là tên một bài hát

Mari đón Hajime ở ga tàu biển, dù mẹ đã nói rõ vết bỏng trên gương mặt của Hajime nhưng khi gặp mặt lần đầu thì Mari cũng không thể nào tưởng tượng nổi, một cô gái xinh xắn như thế này mà có một vết bỏng trên gương mặt như thế này thì quá đáng thương. Em ấy không xứng đáng như vậy. Qua quá trình tiếp xúc và gần gủi, Mari dần hiểu ra được tính cách của Hajime lại càng thương cô gái bé bỏng này.

Trong một lần lên xe của Mari, Hajime muốn nghe một bài nhạc từ cái đĩa mà cô bé luôn mang theo. Đó là bài hát Nắp Biển, bài hát này chính là nguồn năng lượng tinh thần vỗ về nỗi đau của Hajime. Cô bé muốn một lần đi đến những nơi có biển, lòng đang ngổn ngang thì mẹ Hajime nói sẽ cho em đến nhà người bạn mà nơi đấy có biển nên Hajime đã không từ chối đến vùng quê hẻo lánh này.

Hajime chợt vui lên và cầm cái đĩa có bài hát Nắp Biển, hy vọng sẽ được nghe ở nơi có sóng biển rì rào, có gió ngân nga trên những hàng cây. Mari dần dần cảm thấy có cảm tình với Hajime, thông qua bài hát Nắp Biển khi 2 người cùng nghe trên xe của Mari. Cô đã hiểu được sự đau lòng của Hajime qua từng lời kể của cô gái đáng thương này.

Bơi lội và viếng thăm những di tích thắng cảnh

Mari rủ Hajime cùng bơi và tắm nước nóng ở gần nhà rồi đi bơi ở biển. Trong mỗi chuyến đi khi giới thiệu cho Hajime từng nơi thì lòng Mari chợt xót xa vì nơi đây từng là khu du lịch sầm uất với nhiều khách du lịch cùng những thắng cảnh đẹp đẽ nhưng giờ đây nó đã hoang tàn, chẳng còn là nơi đẹp đẽ trong ký ức của Mari nữa.

“Bãi biển trước mặt ta đây, thật ra ngày xưa nơi đây có rất nhiều loài san hô sinh sống. Nơi ấy rất nhiều cá lượn lờ, lũ chim bay lượn quanh rừng. Thế mà bây giờ không còn nữa. Điều đó làm chị buồn đến tận bây giờ vẫn chưa chấp nhận” (Trích dẫn : nắp biển – banana yoshimoto)

Nhưng Hajime chưa một lần chê bai nơi đây, mà cô bé luôn động viên Mari, khuyến khích Mari hãy suy nghĩ tích cực lên, nơi dây dần trở lại như xưa. Hằng ngày Hajime giúp Mari bán đá bào đến tối. Mari đóng cửa và hai chị em đi dạo dưới anh trăng và đi bơi khiến Mari cảm thấy cuộc sống này vui biết bao nhiêu khi có một người để chia sẻ. Nhưng một lần Mari phát hiện ra đêm nào Hajime cũng khóc sưng cả mắt vì nhớ thương người bà đã mất, nghĩ đến cảnh căn nhà sẽ bị phá đi làm Hajime xúc động.

Dần dần Mari cảm thấy yêu mến Hajame thông qua tình cảm của Hajime đối với người bà. Cách sống và suy nghĩ của Hajime làm Mari cảm thấy bản thân không thể sống thiếu Hajime với tư cách là bạn thân. Thứ tình cảm mà Mari đối với Hajime không thể nào giải thích, đó là thứ tình cảm của bạn bè, thứ tình cảm mà tận đáy lòng Mari. Mari học được nhiều đức tính của chính Hajime là suy nghĩ tích cực dù Hajime là một cô gái mang khuyết tật trên mặt.

“Cho đến giờ phút này, em đã trở thành một nhân vật không thể thiếu trong cuộc đời tôi, giá mà Hajime cứ mãi ở đây thì vui nhỉ.” (Trích dẫn : nắp biển – banana yoshimoto)

Hajime trở thành người thầy và tri kỷ của Mari

Với Nắp biển cùng nhiều thông điệp mà banana yoshimoto muốn nói  như thông qua những câu chuyện của bà và Hajime, cũng như cách cư xử của Hajime khi Mari đưa Hajime đi gặp bạn bè của cô ấy. Mari cảm thấy Hajime đã dạy cho cô ấy nhiều bài học giá trị mà bao lâu nay bản thân không hề hiểu.

Như câu chuyện bà nói với Hajime :

“Đừng quá bận tâm về vật chất, chỉ cần mỗi ngày trước khi đi ngủ đều cảm tạ một ngày trôi qua thì dù có ở đâu con người ta cũng có thể là con người. Ngay cả vết bỏng này, bà lúc nào cũng nói với em hết sức chân thành rằng : niềm vui vì em còn sống lớn hơn cả nỗi buồn”

“Chính vì thế mà từ khi còn nhỏ dù bị mọi người soi mói đến đâu em cũng không nao núng vì thế mà dù có bị trôi dạt về đâu em cũng không ngại. Đi đến đâu em sẽ biết nơi đó thành tốt đẹp. Em sẽ tiếp tục tạo ra thật nhiều kỷ niệm. Và khi mất đi, em sẽ mang theo những kỷ niệm đẹp đó như mang một bó hoa to ôm không xuể” (Trích dẫn : nắp biển – banana yoshimoto)

Từng ngày sống, làm việc và cùng đi chơi với Hajime, Mari đã học hỏi nhiều suy nghĩ tích cực, hồn nhiên của cô bé này vì trước kia Mari chỉ sống có một mình, có những điều mà chẳng biết tâm sự cùng ai. Từng ngày Mari chứng kiến sự hoang tàng của chốn quê hương khiến lòng Mari càng trĩu nặng. Có những nơi mà Mari chưa một lần muốn ghé thăm lại nhưng nhờ có Hajime mà Mari đến những nơi từng là ký ức đẹp đẽ, từng là một thắng cảnh đẹp trong lòng Mari khi còn nhỏ.

Mari nhận thấy rằng tuy Hajime còn nhỏ tuổi nhưng rất chín chắn trong suy nghĩ và hành động, có thể trở thành cộng sư kinh doanh của Mari như một lần có một người gọi đến cửa hàng đá bào của Mari để muốn mua lại để mở cửa hàng nhượng quyền nhưng nhờ có Hajime hiểu chuyện và chính cô bé đã từ chối lời đề nghị đó của người ta. Mari yêu quý món đá bào, yêu quí cái cửa hàng này hơn tất cả. Cô không muốn làm gì để khuyếch đại hay mở rộng cửa hàng vì cô chỉ muốn yên bình sống tại đây cùng cái cửa hàng nhỏ bé này.

Hai con người với hai lối sống khác nhau một người ở miền quê và một người ở thành thị đã thành tri kỷ của nhau và học hỏi lẫn nhau. Những nỗi buồn về nơi quê nhà đang bị hoang phế và nỗi buồn bởi mất mát đã gặp nhau, làm điểm tựa cho nhau cùng nhau sống tốt lên, tích cực hơn.

“Cả hai chúng tôi đều có khuyết điểm và cần bỏ qua cho nhau. Bất kể thời đại nào, ở cùng người khác cũng là như vậy”

“Nếu nói rằng tôi, một kẻ vốn chỉ thích ở một mình không có lúc nào cảm thấy phiền phức, khi phải suốt ngày ở cùng với cô bé nàng tiểu thư thành thị này thì đó là nói dối. Thế nhưng mỗi khi nhớ lại lần đầu tiên chúng tôi gặp nhau, dẻ xương chồi ra sau lưng lúc cùng đi tắm suối nước nóng, hình ảnh em căng thẳng bơ vơ không biết bấu víu vào đâu khi cùng tôi nghe nhạc trong xe….tất cả lại thổi bay đi cái cảm giác hậm hực sốt ruột ở trong lòng. ” (Trích dẫn : nắp biển – banana yoshimoto)

Mari không biết Hajime và người bà đã mất thân thiết đến mức nào vì Mari chưa từng trải qua cảm giác ấy nên không thể hình dung nỗi buồn ấy khắc sâu đến đâu nhưng khi nhìn thấy Hajime khóc. Mari dường như hiểu rõ trái tim và cơ thể Hajime đang cố gắng giải quyết một việc khủng khiếp như thế nào. Mari đã nghĩ rằng :

“Trong trận chiến cố gắng chấp nhận điều không tài nào chấp nhận nổi này, tôi chỉ có thể giúp đỡ em, không thể thay thế em làm điều đó.” (Trích dẫn : nắp biển – banana yoshimoto)

Thế nhưng có một điều mà Mari cảm thấy tự hào là Hajime đã ở đây vào mùa hè này, một mùa hè không thể nào quên vì những cảm xúc mà Hajime mang lại cho Mari, đó đã trở thành tài sản của Mari.

>> Review : Hồ – banana yoshimoto

Sở thích vẽ của Mari và làm gấu bông của Hajime

Mari có sở thích vẽ những sinh vật lại vào những lúc rãnh rỗi, cô dùng trí tưởng tượng của bản thân vẽ ra những sinh vật mà chính cô cũng không biết gọi tên nó là gì. Trong một lần Hajime nhìn thấy những hình vẽ này thì ý tưởng về việc sản xuất những con gấu bông dựa vào mấy hình ảnh của Mari. Lúc đầu Mari vẫn chưa tin, cứ nghĩ đó là ý tưởng điên rồ của Hajime. Mari tâm sự rằng :

“Từ thuở bé tô đã thích vẽ các sinh vật lạ, những sinh vật khó hiểu, không hẳn là sinh vật biển cũng không phải là sinh vật núi. Chúng có thể có mắt, hoặc không có mắt, chúng lúc thì như ngọn cỏ, khi lại giống người ngoài hành tinh, chúng có lông mi dài, lúc lại có đuôi, vẽ những sinh vật ấy giúp tôi giải toả căng thẳng”

“Vì là con một, lại ít bạn nên ngay từ khi còn nhỏ tôi thường tha thẩn chơi một mình, có lẽ vì thế mà tôi đã tạo ra những người bạn ấy để chơi cùng. Mỗi sinh vật đều có tính cách riêng nhưng tôi không đặt tên cho chúng. Tôi hình dung những người bạn ấy sinh sống ở vương quốc riêng của mình, tôi chỉ thỉnh thoảng được nhòm vào thôi” (Trích dẫn : nắp biển – banana yoshimoto)

Nhưng tính Hajime rất quyết đoán và muốn làm cho bằng được. Ban ngày Hajime lượn lờ khắp bãi biển để kiếm vỏ ốc, vỏ sò để làm xương cho các con thú nhồi bông này. Trong một lần, Hajime còn kể cho Mari nghe về cách vận hành, kinh doanh các sản phẩm này như thế nào, lại còn trả tiền tác quyền cho Mari. Lúc đầu, Mari vẫn chưa tin nhưng mãi về sau khi Hajime đã rời khỏi đây, chuyển đến nơi sống mới thì một bưu phẩm mà trong đó chính là con thú nhồi bông từ những hình vẽ lạ kỳ của chính Mari. Lúc đó, Mari mới tin rằng Hajime là một cô gái rất cương nghị, quyết đoán dám nghĩ dám làm.

Mari thầm cảm ơn Hajime về tất cả, khoảng thời gian sống chung cùng Hajime đã khiến Mari thay đổi rất nhiều trong tư tưởng và suy nghĩ. Cái tính trẻ con của Mari dường như đã không còn mà thay vào đó tính quyết đoán, suy nghĩ tích cực, không còn buồn vu vơ vì những chuyện thường ngày khi chứng kiến mảnh đất quê hương ngày càng hoang tàn, xác xơ. Mari đã tiếp thêm nhiều sức mạnh nhờ các việc là người an ủi, vỗ về nổi đau của Hajime

“Tôi đã không nghĩ mình lại trở nên yêu quý em đến vậy. Nếu biết sẽ yêu quý em đến vậy, nếu phải chia tay lại buồn  đến vậy thì tại sao có mùa hè này” (Trích dẫn : nắp biển – banana yoshimoto)

Ngày Hajime trở về nhà, không còn ở bên cạnh Mari thì cô ấy đã cảm thấy trống trải, một nỗi buồn không thể nào vơi, vì phải xa một người bạn, một người hiểu rõ bản thân cô ấy muốn gì, một cộng sự một soulmate đích thực của cuộc đời. Trong tâm trí Mari vẫn còn văng vẳng lời của Hajime

“Hai chị em mình nhất định sẽ làm được thật nhiều việc nhé. Sau khi về nhà em sẽ bắt đầu may thật nhiều thú bông. Em sẽ đến cửa hàng vải, lòng xong em sẽ gửi cho chị nhé.” (Trích dẫn : nắp biển – banana yoshimoto)

Rồi mua thu năm đó, từ những hình vẻ kỳ lạ của Mari, qua tư duy và khối óc của Hajime đã thành một con thú nhồi bông xin xắn thế này. Và chính Mari lại bất ngờ hơn khi Hajime lại lấy tên cửa hàng bán thú nhồi bông là Hajimari, chính là tên ghép của 2 người Hajime và Mari. Chính Hajime đã thay đổi cái tư duy “cục mịch” và hay “lo sợ” của Mari, sau khi nhìn thấy con thú nhồi bông từ Hajime gửi tới thì Mari đã tự tin hơn vào bản thân, dám nghĩ những chuyện lớn lao hơn.

“Khi ta có một mục đích, cần mẫn nỗ lực trong tự hào, vắt óc suy nghĩ tìm cách này cách khác thì ta sẽ làm được. Ta có thể tạo ra và duy trì một cái gì đó” (Trích dẫn : nắp biển – banana yoshimoto)

Nắp biển như một câu chuyện mà banana yoshomo kể về một tình bạn sâu sắc  khi bắt đầu không suông sẻ nhưng càng về sau thì cả Mari và Hajime đều nhận ra cả hai không thể sống thiếu nhau, là mảnh ghép mà mỗi người đang tìm kiếm trong cuộc sống.

Nắp biển như một bài thơ mỏng nhẹn nhưng đầy ắp cảm giác, rằng cuộc sống đã là phép lạ, rằng linh hồn thế giới ngụ trong từng vốc nước nhành cây, và rằng năng lực của những con người bé nhỏ nơi góc biển cũng có thể vì tình yêu với một không gian mà khiến nó nở đầy hoa đẹp.”

—————
Triệu Dương