[Review] Bài học tiếng Hy Lạp – Han Kang

Views: 37

Bài học tiếng Hy Lạp là tiểu thuyết thứ năm của Han Kang được dịch và xuất bản tại Việt Nam, tiếp sau tiểu thuyết tay người lạnh giá. Bối cảnh tác phẩm diễn ra tại buổi học tiếng Hy Lạp cổ tại trung tâm thành phố Seoul giữa một giảng viên với đôi mắt mỗi ngày một mờ dần và một người phụ nữ không nói được nhưng thích học tiếng Hy Lap cổ.

>> Đoc thêm : Review Tay người lạnh giá – Han Kang

Bài học tiếng Hy Lạp

Tiểu thuyết xoay quanh 3 nhân vật nhưng nhân vật chính là một giảng viên người Hàn Quốc và học tiếng Hy Lạp cổ và triết học Hy Lạp tại nước Đức. Nhân vật thứ hai là cô gái bị điếc – là con của bác sĩ nhãn khoa khám mắt cho giảng viên và một người phụ nữ bỗng một ngày không nói được nữa.

Han Kang thông qua “Bài học tiếng Hy Lạp” đặt ra câu hỏi “Liệu ngôn từ có thật sự cần thiết để hiểu nhau giữa người với người? Nếu một ngày ngôn từ không còn thì chúng ta sẽ hiểu người đối diện như thế nào?”.

Han Kang đã bóc trần sự thật rằng, con người có thể hiểu nhau theo nhiều cách khác nhau mà không cần đến lời nói. Bài học tiếng Hy Lạp chính là câu chuyện về kết nối không ngờ, một cuốn tiểu thuyết đánh thức các giác quan của cơ thể.

Người giảng viên người Hàn Quốc

Một giảng viên người Hàn Quốc, nhưng đã chuyển đến sống ở Đức rồi quay về Hàn Quốc để dạy học tiếng Hy Lạp cổ. Anh trở về Hàn Quốc cùng với nỗi chán chường vì  không ai coi trọng và chẳng ai ủng hộ quyết định này của anh.

Trong một lần đi khám mắt và nhận kết quả là mắt của anh ngày càng yếu, có thể dẫn đến bị mù. Căn bệnh này y học không thể chữa khỏi vì đó là bệnh di truyền từ chính cha của anh, hiện tại chưa có phương pháp điều trị. Lúc ra ngoài, anh thấy một cô gái bị điếc, đang cầm những tấm phim đưa lên ngắm mặt trời. Chính những phút giây phút ngây ngô đó, anh say mê cô gái này.

Hai người như hai thỏi nam châm khác cực hút lấy nhau vì những khuyết khuyết cơ thể. Họ chỉ có giao tiếp qua một sổ tay. Anh viết chữ ra sổ tay, cô đọc và viết lại để trả lời anh và chẳng có một thanh âm nào giữa hai người. Người đọc cứ tưởng, họ sẽ kết thúc viên mãn nhưng cô gái khước từ tình cảm và dùng gậy đánh anh gãy kính cùng một vết sẹo dài.

Cuộc sống ở Hàn Quốc là những ngày cô đơn và buồn tủi. Anh không nói chuyện hay tiếp xúc thân mật với ai và nổi lo canh cánh trong lòng với viễn cảnh bị mù trong tương lai

“Tôi cảm thấy sợ hãi khi dùng phấn trắng viết các mẫu câu lên tấm bảng xanh đen. Đấy là chữ do tôi viết nhưng chỉ cần cách xa khỏi mắt trên chục phân là sẽ không còn nhìn thấy gì nữa” (Trích bài học tiếng Hy Lạp)

Anh cứ phải gắn bó với cuộc sống tẻ nhạt nơi quê hương thì trong lớp học có một học viên rất thích học và viết tiếng Hy Lạp cổ nhưng cô không thể nói hay phát âm được. Chính người giảng viên cũng không biết điều đó, trong một lần nghe lời các học viên nam nói rằng người phụ nữ này có thể làm thơ bằng tiếng Hy Lạp cổ. Anh đã đến chỗ cô để xem nhưng cô đã bỏ chạy khỏi lớp học. Người giảng viên người dạy tiếng Hy Lạp cổ cảm thấy có lỗi với người phụ nữ này.

Người phụ nữ bỗng nhiên mất tiếng nói

Han Kang đã dùng thứ văn chương sâu sắc dệt nên cuộc đời một người phụ nữ đáng thương, luôn bị ám ảnh về sự ra đời của bản thân là có xứng đáng hay không. Bên cạnh là những bị kịch cuộc đời, cô phải đi khám bác sĩ tâm thần để tìm ra nguyên nhân vì sao cô mất tiếng nói.

Cô là một cô gái dễ thương, năm 17 tuổi bị tắt tiếng và không nói được nhưng cô là người có “trí thông minh ngôn ngữ” và bị cuốn hút khi học một ngôn ngữ nào. Chính tiếng Pháp đã giúp cô nói lại được nhưng một ngày nọ (sau đó 20 năm) cô lại không nói được nữa. Cô có thể nghe thấy và đọc tường tận tất cả mọi ngôn từ nhưng miệng mở ra và chẳng thể nói được. Cô chọn học tiếng Hy Lạp cổ vì cô muốn tìm lại tiếng nói bằng chính ý chí của mình.

“Cô đưa tay sờ môi như đang cảm nhận một phần chiếc răng của một bánh răng khổng lồ đã bị bào mòn. Cô lần lại trong đầu những con đường mà ngôn từ đã theo đó run rẩy dâng trào như thế nhớ lại một cơ quan đã thoái hoá từ lâu. Cô vẫn biết, việc mình mất đi giọng nói không phải là do bất kỳ một trải nghiệm cụ thể nào” (Trích bài học tiếng Hy Lạp)

Lúc đó, cô lại vướng vào bi kịch của cuộc đời : ly hôn và không được quyền nuôi con, mẹ mất vì ung thư. Cô phải sống một mình lạc lõng trong một phòng trọ, mỗi tối cô không dám ở nhà một mình. Cô phải đi bộ cho đến lúc mệt lã, về nhà không tắm và đi ngủ để quên đi nỗi đau và sự cô đơn.

Cô cảm nhận thanh âm và sự quyến rũ của những từ ngữ trong tiếng Hy Lạp cổ, cô luôn hy vọng rằng ngôn ngữ này sẽ giúp cô lấy lại giọng nói, giành quyền nuôi con. Nên cô chưa bao giờ vắng học một buổi nào, dù nắng hay mưa, dù không ai đi học nhưng cô vẫn đến lớp. Đôi khi, cả lớp học chỉ có người giảng viên và mỗi mình cô là học viên.

Chàng giảng viên có tật ở mắt gặp cô gái bị câm

Mọi chuyện cứ thế trôi qua nếu người giảng viên đang ngày một không thấy đường gặp tai nạn. Anh bị té cầu thang và gãy kính, không có mắt kính, anh như mù và không thấy gì. Lúc đó, viện nghiên cứu ngôn ngữ không có ai ngoài người giảng viên và người phụ nữ. Anh đã kêu cứu trong vô vọng khi anh nghe tiếng bước chân của ai đó. Nhưng nữ học viên không nói được đã nghe thấy, chạy đến đưa anh đi bác sĩ và đưa anh về nhà.

Từng câu chuyện về quá khứ và hiện tại của người giảng viên dần hé lộ. Vì bị tật ở mắt nên anh sống khép kín, chẳng nói chuyện với ai ở viện nghiên cứu ngôn ngữ. Nhưng khi gặp nữ học viên này đã giúp đỡ và đưa về nhà. Anh bỗng nhiên muốn nói chuyện, tâm sự cuộc đời của anh với người phụ nữ này, dù cô không thể trả lời hay trao đổi cùng anh. Nghe câu chuyện của anh, cô cũng nghĩ về cuộc đời đầy oan trái của bản thân, nhớ đến đứa con ngày càng xa vòng tay của cô. Giá như cô có thể nói với anh rằng

“Anh đâu biết hồi xưa, khi còn nhỏ, cô đã nhìn xuống mảnh sân khi ánh chiều chạng vạng buông mà tự hỏi không biết mình có được phép tồn tại ở thế giới này không. Anh đâu biết chiếc áo giáp ngôn từ cứ đâm vào tấm thân trần của cô như những mũi kim” (Trích bài học tiếng Hy Lạp)

Buổi tối, cô trở về nhà. Sáng hôm sau, cô đã đến trường gặp mặt thằng con đang dần dần rời xa vòng tay của cô. Vì nó đang ở với ba, hai người đã thoả thuận, thằng bé sẽ có 2 ngày ở chung với cô trong tháng. Thằng bé vừa gặp cô đã nói những câu đau lòng mà dường như cô muốn quên đi.

“Đã bảo mẹ đừng có đến bất thình lình rồi mà. Con đã bảo nếu phải chia tay mẹ giữa đường thì tâm trạng con còn tệ hơn rồi mà” (Trích bài học tiếng Hy Lạp)

Cô ôm trạng tồi tệ, rời trường học đến nhà anh giảng viên để đưa anh đi khám mắt. Khi gặp người phụ nữ nay, anh cảm thấy thế giới này vẫn tươi đẹp dù mắt anh không thấy gì nhưng anh nghe được và cảm nhận được mọi thứ. Dù cô không nói được gì nhưng tâm hồn cô thánh thiện và thuần khiết.

Hai tâm hồn đau khổ, bị khiếm khuyết giác quan trở nên thân thiết. Họ nhanh chóng phát triển thứ tình cảm mà không thể diễn tả đây là tình cảm gì. Anh ôm lấy cô, dùng má của anh chạm vào đôi môi lành lạnh của cô. Với đôi mắt không nhìn thấy gì, anh nhắm mắt và hôn cô. Cô cũng từ từ dùng bàn tay của cô chạm vào mặt anh, chạm vào vết sẹo dài từ mắt tới miệng. Han Kang vẫn để kết thúc mở khi tiểu thuyết kết thúc và muốn người đọc tự suy nghĩ cái kết cho tác phẩm này.

Bằng ngôn ngữ và văn phong thấu cảm. Han Kang đã kể câu chuyện thật đáng thương về những con người khuyết tật giác quan do bệnh tật, do cuộc đời gặp biến cố hay bẩm sinh thì ai cũng muốn hạnh phúc, muốn có người bầu bạn. Nhưng họ luôn che giấu cảm xúc, che giấu khiếm khuyết để mọi người không thương hại hay có ánh nhìn kỳ thị. Han Kang thông qua nhân vật giảng viên dạy tiếng Hy Lạp cổ và nói rằng

“Thế giới này là ảo, và sống là đang mơ nhưng máu vẫn chảy và nước mắt vẫn tuôn rơi.”

————-
Triệu Dương

>> Đọc thêm : Review – Ánh đèn nơi bến cảng (banana yoshimoto)