Views: 15
Thói quen đọc sách tuy rất dễ nhưng lại khó. Nhiều người vẫn luôn có tư thế hăm hở đến háo hức, với một quyết tâm hình thành một thói quen đọc sách nhưng đa số đều thất bại hoặc bỏ luôn việc đọc sách.
Với hành trình hơn 10 năm đọc sách và viết lách, cũng như tiếp xúc với nhiều cá nhân. Tựu trung lại, theo quan điểm cá nhân của tôi, tôi xin mạn phép nêu vài lý do sau đây :
Tại sao bạn không hình thành thói quen đọc sách
1. Mong đọc xong một cuốn sách để đổi đời
Sách thì nhiều thể loại nên không có cuốn sách nào đủ “quyền năng” thay đổi cuộc đời của bạn ngay khi đọc xong cuốn sách đó. Cũng như chẳng có một cuốn sách nào giúp bạn giỏi một kỹ năng gì ngay và luôn được.
Muốn giỏi một kỹ năng nào đó bằng việc đọc sách thì phải có tinh thần “chất vấn” rồi “thực hành” sau đó “chiêm nghiệm và đúc kết” những tinh hoa và điều chỉnh phù hợp với bản thân cùng môi trường sống để hoàn thiện kỹ năng đó.
Chính vì thế khi họ đọc xong một cuốn sách hay đọc vài chục trang và không tìm ra mục đích giúp họ đổi đời cũng như giỏi cái gì nên họ đã bỏ cuốn sách đó giữa chừng. Sau đó, họ bỏ luôn việc đọc sách vì họ đọc sách này không hiểu gì. Cuộc đời họ cũng chẳng có chuyển biến gì đặc biệt trước và sau khi đọc cuốn sách. Thói quen đọc sách vừa mới thiết lập cũng bị lãng quên.
2. Muốn đọc cuốn sách hay nhất
Thật ra, chẳng có một cuốn sách nào hay nhất hay dở nhất. Một cuốn sách được đánh giá là hay hay dở đều phụ thuộc cảm nhận (hay nhân sinh quan) của một cá nhân nào đó. Nhiều người lên mạng tìm kiếm hay nghe bạn bè giới thiệu cuốn sách này hay nhưng nó chỉ hay với góc nhìn của cá nhân đó thôi. Còn bạn muốn biết hay hay dở thì tốt nhất mua về hay mượn đọc thử.
Đến một lúc nào đó, bạn đọc cuốn sách đó thì bạn sẽ biết là hay hay dở vì phụ thuộc vào cảm nhận và cảm xúc của chính bạn. Nhiều bạn hỏi tôi cuốn nào hay nhất của một tác giả nào đó, tôi đều trả lời theo quan điểm cá nhân của tôi là cuốn A nhưng có thể bạn không thấy hay nên tôi đề nghị bạn tìm thêm cuốn B hay cuốn C. Nên sách chỉ có HỢP hay KHÔNG HỢP với bản thân chứ không có cuốn sách nào hay nhất hay dở nhất.
Mỗi người, đa số đều có tâm lý muốn tìm cuốn sách hay nhất để đọc, đến khi họ tìm được cuốn sách đó theo nhiều người ca ngợi hay được ai chỉ dẫn và họ bắt đầu đọc thì nó dở tệ. Họ lại chê tác giả đó, dần dần cái cảm xúc đọc sách cũng phai dần và thói quen đọc sách cũng mất luôn trong cuộc sống.

3.Muốn đọc sách để giải quyết một vấn đề
Nhiều bạn tìm đến việc đọc sách để giải quyết một vấn đề, rắc rối hay thoả mãn một mục đích nào đó của bản thân : học cách nói chuyện, tìm hiểu tâm lý đối phương hay muốn hiểu bạn đời, muốn giỏi tư duy phản biện, muốn yêu đời hơn, muốn thành công hay phát triển bản thân…...nhưng khi đọc sách về lĩnh vực đó thì họ gặp ma trận với hàng trăm cuốn sách. Nếu họ may mắn thì được một ai đó giới thiệu vài đầu sách nhưng khi họ bắt đầu đọc thì lạc từ mê cung này đến mê cung khác. (Đa số do trải nghiệm cuộc sống chưa nhiều, va chạm còn ít, chưa tìm hiểu tác giả đó là ai, nếu sách nước ngoài thì chưa tìm hiểu dịch giả…..còn rất nhiều lý do khác nữa).
Bởi vì họ không có kiến thức để có thể phản biện và tư duy logic để phân biệt đúng hay sai hay hấp thụ cuốn sách đó như thế nào. Chính lý do này, việc đọc sách thành áp lực hay gánh nặng. Theo thời gian, họ sẽ từ bỏ gánh nặng hay áp lực, bỏ luôn việc đọc sách. Họ chẳng thể nào hình thành thói quen đọc sách vì sự kỳ vọng quá nhiều vào một cuốn sách nào đó. Khi tìm hiểu một vấn đề gì, tôi luôn khuyên nên đọc tối thiểu 3 cuốn sách cùng chủ đề để có thêm thông tin.
Có thể có vài cuốn giải quyết được vấn đề của bạn nếu bạn đọc nhiều cuốn kết hợp tư duy phân tích và phản biện để tìm ra giải pháp cho vấn đề hiện tại. Còn mấy kỹ năng như khả năng ăn nói, tư duy phản biện, kỹ năng liên quan đến thể chất …..thì bạn nên tìm ngoài xã hội chứ không phải trong sách.
4. Đọc tạp : gặp sách gì cũng đọc
Nhiều người mới tập đọc sách nên ai giới thiệu sách gì cũng mua về nhưng sách với người ta thấy hay đến khi mình đọc thấy dở hay ngược lại sách nhiều người chê nhưng ta lại thấy hay vì nhân sinh quan khác nhau và trải nghiệm cuộc sống cũng như tuy duy khác nhau nên việc đọc hay hấp thụ cuốn sách cũng khác nhau.
Tinh thần luôn yêu đời nhưng đọc sách này thấy qua tăm tối nên bỏ luôn cuốn sách và bỏ luôn hành động đọc sách. Khi kiến thức về một vấn đề chưa đủ vững, thấy một điều gì trong sách khác với những gì ta biết thì lập tức phủ nhận, rồi từ đó bỏ luôn cuốn sách. Lời khuyên của tôi là đừng để “cảm xúc cá nhân, tư duy cố định, thiên kiến xác nhận” ảnh hưởng đến quá trình đọc sách hay hình thành thói quen đọc sách sau này.
Thời gian có hạn, mỗi người chỉ có 24 tiếng đồng hồ nếu như bạn không biết bản thân thích đọc sách gì hay sở thích ra sao mà sách nào cũng đọc thì vừa tốn tiền và vừa tốn thời gian. Vì thế, bạn phải hỏi bản thân và chất vấn chính mình để tìm ra gu đọc sách riêng để tiếp cận những sách có chủ đề đó, nhằm tiết kiệm thời gian. Nếu bạn gặp và đọc cuốn sách nào quá dở thì bạn hãy cố gắng đọc đến trang cuối cùng xem cuốn sách này truyền tải điều gì ? Đây cũng là bài tập thực hành tính kiên nhẫn của bạn.

5. Thiếu cam kết và kỷ luật
Nhiều người vẫn tin rằng một thói quen cần 14 ngày hay 21 ngày để hình thành nhưng với quan điểm cá nhân thì tôi cho rằng chẳng có con số nào thích hợp bằng việc mỗi ngày mỗi tiếp xúc hay rèn luyện một điều gì đó và mang tính liên tục thì mới trở thành một thói quen.
Thói quen đọc sách cũng vậy, nếu mỗi ngày bạn đều đọc và mang tính liên tục từ ngày này qua ngày khác thì việc đọc sách sẽ trở thành một thói quen hay hoạt động thường nhật trong cuộc sống của bạn. Mỗi lần đọc sách, bạn không cần phải đề ra bao nhiêu trang sách cần đọc. Nhưng bạn cần một khoảng thời gian cố định trong một ngày để đọc sách. Bạn chỉ cần đọc một trang, hay 10 dòng trong một trang cũng được nhưng nhớ là thực hiện mỗi ngày.
Nếu ngày nào bạn quá mệt mỏi hay cơ thể có triệu chứng không khoẻ thì bạn chỉ ngồi yên lặng và đặt một cuốn sách trước mặt, không cần phải đọc. Bạn cũng cố gắng không làm gì hết, không nhìn ngang hay ngó dọc, hay bấm điện thoại vì đây là thời gian đọc sách nhưng bạn hiện tại không đọc được nên chỉ nhìn cuốn sách dù 10 giây đến 30 giây để não ghi nhớ.
Bạn cứ kiên trì như thế mỗi ngày và luôn cam kết hoàn thành thì sau một tháng hay hai tháng thì bạn sẽ có thói quen đọc sách. Một điều chắc chắn là bạn trung thực, có cam kết và kỷ luật. Còn nếu bạn không có 3 đức tính trên thì việc hình thành thói quen đọc sách chỉ trong trí tưởng tượng của bạn.
———
Triệu Dương.
* Bài viết dựa trên quan điểm cá nhân, quan sát và tư vấn đọc sách cho nhiều người.
>> Đọc thêm : Ngày tết nói về việc đọc sách
Một người thích viết, quan tâm đến tâm lý học, đam mê Cổ Long, thích đọc Haruki Murakami, tinh thần theo Chủ Nghĩa Hiện Sinh, đời sống theo triết Khắc Kỷ - Cô độc hướng ngoại & Bình thản hướng nội





