Haruki Murakami – Câu chuyện về con mèo bị bỏ rơi – Chương 8

Views: 15

Câu chuyện về con mèo bị bỏ rơi là tập tiểu thuyết mà Haruki Murakami viết ra để giải bày tâm tư của ông với người Cha, mối quan hệ giữa ông và cha không mấy suôn sẻ và rất lạnh nhạt. Bản dịch của bạn Nguyễn Thảo Trang.

>Haruki Murakami và câu chuyện con mèo bị bỏ rơi – lời dẫn truyện
>> Câu chuyện con mèo bị bỏ rơi – Chương 01
>> Câu chuyện con mèo bị bỏ rơi – Chương 02
>> Câu chuyện con mèo bị bỏ rơi – Chương 03
>> Câu chuyện con mèo bị bỏ rơi – Chương 04 & 5
>> Câu chuyện con mèo bị bỏ rơi – Chương 06
>> Câu chuyện con mèo bị bỏ rơi – Chương 07

Câu chuyện về con mèo bị bỏ rơi – Haruki Murakami
Chương 8

Sau khi bố tôi vào Đại học Kyoto, ông đã được tuyển dụng lại vào ngày 12 tháng 6 năm Showa thứ 20. Đây là lần thứ ba ông ấy vào trong quân đội. Nhưng lần này đơn vị của ông không phải là Sư đoàn 16, cũng không phải là Sư đoàn 53 được thành lập sau này. Cả hai sư đoàn đã bị phá hủy vào thời điểm đó và không còn tồn tại từ lâu. Lần này, tư cách của ông là một quân nhân cấp trên được hợp nhất vào đơn vị 143 của đơn vị trung tâm.

Lực lượng này đóng trụ sở ở đâu trên nước Nhật thì tôi không rõ vị trí cụ thể, nhưng nếu là lực lượng lái xe thì phải là một lực lượng rất cao tay. Nhưng hai tháng sau, chiến tranh kết thúc vào ngày 15 tháng 8, và nghĩa vụ quân sự chính thức được bãi bỏ vào ngày 28 tháng 10, và bố tôi trở lại khuôn viên trường đại học một lần nữa. Bất kể có nói thế nào, bố tôi vẫn được coi là đã sống sót sau cuộc chiến hùng tráng và bi thảm này. Lúc đó ông hai mươi bảy tuổi.

Tôi sinh vào năm Showa thứ hai mươi tư, tức là tháng Giêng năm 1949. Bố thi đậu cử nhân vào tháng 9 năm Showa thứ hai mươi hai và đỗ vào cao học khoa văn thư trường đại học Kyoto, tuy nhiên ông cũng không còn quá trẻ, đã lập gia đình, lại còn có tôi nên ông không có ý định đi học nữa để mưu sinh nuôi gia đình, nên ông đã đến học viện tư thục Koyo trong thành phố trở thành giáo viên dạy quốc văn. Tôi không biết chính xác bố và mẹ đến với nhau như thế nào. Một người sống ở Kyoto và người còn lại thì ở Osaka, có lẽ là do một người bạn chung giới thiệu. Lúc đó, mẹ tôi có một người (là giáo viên dạy nhạc) muốn lấy bà làm vợ, nhưng người kia đã hy sinh trong chiến tranh. Cụ thân sinh của mẹ tôi (tức là ông ngoại tôi) ban đầu mở một cửa hàng trong xưởng đóng tàu, nhưng đã bị cháy rụi vì cuộc không kích của Mỹ. Mẹ tôi đã từng chạm mặt làn đạn súng máy từ máy bay chiến đấu của tàu mẹ Grumman, và phải ẩn náu trên đường phố Osaka. Điều này vẫn còn nguyên trong ký ức của mẹ tôi. Cũng giống như bố tôi, chiến tranh đã làm thay đổi sâu sắc cuộc đời mẹ. Nhưng chính vì điều đó, nôm na có thể nói như vậy, nên mới có tôi ở đây bây giờ.

Tóm lại, tôi sinh ra ở phường Fushimi, thành phố Kyoto. Nhưng như tôi nhớ, gia đình tôi đã chuyển đến Shukukawa, thành phố Nishinomiya, tỉnh Hyogo. Năm mười hai tuổi, tôi chuyển đến thành phố Ashiya bên cạnh Nishinomiya. Vì vậy, mặc dù tôi sinh ra ở Kyoto, nhưng tôi nên được coi là một người Hanshin về cảm xúc và mức độ tinh thần của riêng tôi. Cùng là vùng Kansai, nhưng phương ngữ của Kyoto, Osaka và Kobe (Hanshin) hơi khác nhau, góc độ và cách suy nghĩ cũng khác nhau. Từ góc độ này, có thể nói cách nhìn nhận văn hóa địa phương của tôi khác với bố tôi, người sinh ra và lớn lên ở Kyoto, và với mẹ tôi sinh trưởng ở Osaka, cũng rất khác biệt.

Người mẹ 96 tuổi này từng là giáo viên dạy quốc văn. Bà tốt nghiệp khoa quốc văn của Trường nữ sinh Shoin Osaka. Bà dạy tại trường cũ của mình (lẽ ra là trường nữ sinh cấp cao hơn trường nữ Shoin Osaka) và từ chức sau khi kết hôn. Tôi nhớ rằng khi Seiko Tanabe (20) đoạt giải Akutagawa năm 1964, mẹ tôi đã đọc báo và nói: “À, mẹ biết rất rõ về cô nhóc này.” Hóa ra là Tanabe cũng đã tốt nghiệp trường nữ sinh Shoin Osaka. Có thể là hai người họ đã từng gặp nhau trước kia.

Tôi nghe mẹ tôi kể rằng bố tôi có một cuộc sống khá khó tin khi ông còn nhỏ. Có lẽ kinh nghiệm tàn khốc của chiến tranh vẫn còn trong máu thịt ông, và nỗi thất vọng khi không thể nắm bắt được phương hướng của cuộc đời nhất định đã khiến ông rất đau đớn. Dường như ông từng uống rất nhiều vào thời điểm đó, có những lúc còn cư xử thô bạo với học sinh. Nhưng khi tôi lớn lên, tính khí và cách cư xử của bố có vẻ dần trở nên hiền lành hơn. Mặc dù thỉnh thoảng, ông lại cảm thấy ủ rũ, mặt mũi dàu dàu, hay uống rượu bia (mẹ rất hay phàn nàn về điều này) nhưng bố chưa bao giờ để con trai phải nghĩ rằng gia đình đang có chuyện gì không hay. Có lẽ mọi kỷ niệm đã lặng lẽ lắng đọng trong lòng ông, những sóng gió cũng dần dần lặng xuống.

Trong tâm trí của tôi, tôi dám nói một cách không thiên vị rằng ông là một giáo viên rất tốt. Khi bố tôi qua đời, rất đông học trò của ông đến chia buồn, con số khiến tôi có phần ngạc nhiên. Điều đó cho thấy ông được học sinh yêu quý như thế nào. Nhiều học trò của bố tôi đã trở thành bác sĩ, nhờ họ mà bố tôi đã nhận được sự chăm sóc vô cùng ân cần trong suốt thời gian chống chọi với bệnh tật. Mẹ tôi hình như cũng là một giáo viên rất giỏi, sau khi tôi sinh ra, bà trở thành một bà nội trợ toàn thời gian. Tuy nhiên, những học sinh mà mẹ đã dạy trước đây (nói là học sinh, nhưng thực tế là cùng tuổi với mẹ) thường đến nhà tôi chơi. Nhưng tôi không biết tại sao, bản thân tôi dường như không thích hợp để làm một giáo viên.

Nhắc đến những kỷ niệm liên quan đến bố tôi khi tôi còn nhỏ, đó là hai chúng tôi thường đi xem phim cùng nhau. Sau khi thức dậy vào sáng Chủ nhật, chúng tôi lại trải báo ra và xem những bộ phim nào đang chiếu ở rạp chiếu phim gần đó (có một số rạp chiếu phim ở Nishinomiya vào thời điểm đó, nhưng bây giờ tôi không biết chúng đã thế nào), và khi tìm thấy phim nào đó hay hay, chúng tôi sẽ cưỡi xe đạp để đi xem. Đa số là phim Mỹ, và phần lớn là phim cao bồi viễn Tây hoặc phim chiến tranh. Bố tôi không bao giờ đề cập đến cảm giác của ông trên chiến trường, nhưng dường như ông không chống lại các bộ phim chiến tranh.

Vì vậy, tôi đã phá lệ nhớ rất rõ những bộ phim chiến tranh và phim cao bồi viễn Tây phát hành vào những năm 1950. Về cơ bản, chúng tôi đã xem hết tất cả phim của John Ford (21). Chỉ có mấy bộ phim như “Red Line Zone” (Khu vực xích tuyến) của Kenji Mizoguchi (22) và “Bí mật gia đình Shinhei”, “Moto Kitan” của Toyota Shiro (23), nhị vị phụ huynh đã viện cớ “không phù hợp với con nít con nôi đâu” và cùng ra rạp với nhau, chỉ còn mình tôi ở lại trông nhà (nhưng lúc đó tôi vô cùng khó hiểu tại sao nó lại không phù hợp với trẻ em cơ chứ).

Chúng tôi thường đến sân vận động Koshien để xem các trận đấu bóng chày cùng nhau. Bố của tôi ấy, là một người hâm mộ trung thành của đội Hanshin Tigers suốt cuộc đời mình, Hanshin mà thua một cái là ông ỉu xìu liền. Về sau tôi đã ngừng ủng hộ đội Tigers, có lẽ cũng liên quan đến việc này.

Khi bố tôi trở thành một giáo viên, sự nhiệt tình của ông với Haiku vẫn không hề giảm sút. Trên bàn làm việc của ông luôn có một bộ sưu tập thơ Kigo cổ (24), được đóng gáy bằng da, và bố sẽ đọc nó một cách nhàn nhã khi có thời gian. Dường như Kigo rất quý giá đối với bố tôi như Kinh Thánh đối với những người theo đạo Thiên Chúa. Ông cũng đã xuất bản một số tuyển tập Haiku, nhưng hiện nay tất cả đều đã bị mất tích. Tất cả những quyển sách đó nằm ở đâu? Khi bố tôi dạy ở trường, ông đã tập hợp các học sinh lại với nhau, tổ chức các hoạt động tương tự như câu lạc bộ Haiku, cố vấn những học sinh quan tâm đến Haiku và tổ chức các đại hội về Haiku. Khi còn là học sinh cấp 1, tôi đã được ông đưa đi tham gia vài lần. Trong đó có một lần thừa dịp đang dạo chơi ở ngoài thành, ông đã mượn ngôi chùa cổ Ishiyama-dera trên núi đá để làm nơi tổ chức, nghe nói cụ Matsuo Basho (25) đã từng sống ở ngôi chùa này một thời gian ngắn. Chẳng hiểu vì sao, nhưng tôi vẫn nhớ rõ cảnh chiều tà đến tận bây giờ.
——————
Người dịch : Nguyễn Thảo Trang

…
(20) Tanabe Seiko (1928-2019), tiểu thuyết gia Nhật Bản, người đoạt Huân chương Ruy băng Tím và Huân chương Văn hóa. Tác phẩm của bà chủ yếu tập trung vào tiểu thuyết ngôn tình. Năm 1964, tác phẩm “Du hành tình cảm” của bà đã giành được giải thưởng Akutagawa lần thứ 50.

(21) John Ford (1894-1973), đạo diễn, nhà biên kịch và nhà sản xuất phim người Mỹ. Những bộ phim cao bồi Viễn Tây do ông làm đạo diễn có sức truyền cảm hứng và ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của những bộ phim như vậy với những thành tựu nghệ thuật phi thường và đặc điểm phong cách mạnh mẽ.

(22) Mizoguchi Kenji (1898-1956), đạo diễn và biên kịch phim người Nhật. Sự miêu tả bi thảm về số phận của những người phụ nữ cho thấy một mô hình thu nhỏ của xã hội Nhật Bản thời bấy giờ, giúp ông có chỗ đứng vững chắc trong giới mộ điệu điện ảnh.

(23) Toyota Shiro (1906-1977), đạo diễn và biên kịch phim người Nhật. Với đề tài hoài cổ và các tác phẩm nữ, anh đã dành được nhiều lời khen ngợi.

(24) Từ ngữ hoặc tên gọi của sự vật có thể phản ánh đặc điểm theo mùa là một yếu tố không thể thiếu trong thơ Haiku.

(25) Matsuo Basho (1644-1694), một bậc thầy haiku vào thời Tokugawa của Nhật Bản. Bài haiku của ông đã tồn tại ở Nhật Bản trong một thời gian dài, và ảnh hưởng của nó đã lan rộng ra toàn thế giới.

>> Đọc tiếp : Haruki Murakami và câu chuyện con mèo bị bỏ rơi – Chương 09