Views: 13
Bắt trẻ đồng xanh là tác phẩm của nhà văn người Mỹ J.D.Salinger, miêu tả chàng trai 17 tuổi có tên là Holden Caulfield . Cậu ta là một đứa trẻ ngỗ ngược nhưng là người sống rất giàu tình cảm và yêu thương gia đình nhưng không ai định hướng nên có những tư duy và hành động không chuẩn mực.
Bàn về giá trị của một tác phẩm văn học, nhà văn Nguyễn Khải đã từng viết :
“ Giá trị của một tác phẩm nghệ thuật trước hết nằm ở giá trị tư tưởng của nó. Nhưng là tư tưởng đã được rung lên ở các cung bậc của tình cảm, chứ không phải cái tư tưởng nằm thẳng đơ trên trang giấy. Có thể nói, tình cảm của người viết là khâu đầu tiên cũng là khâu sau cùng trong quá trình xây dựng một tác phẩm nghệ thuật ”.
Đúng như vậy, những tư tưởng, tình cảm mà tác giả gửi gắm thông qua tác phẩm ấy sẽ chạm khắc vào tâm hồn bạn đọc những dấu ấn, những nét chấm phá riêng, mang đậm phong cách nghệ thuật của tác giả. Bắt trẻ đồng xanh của J.D.Salinger là một tác phẩm như thế – tác phẩm về đề tài tuổi trẻ dành cho những ai đã, đang và sẽ trải qua thanh xuân rực rỡ. Hãy đọc và cảm nhận bạn sẽ có những chiêm nghiệm tinh tế cho chính mình. Ai rồi cũng sẽ trải qua cái năm tháng đẹp đẽ mang tên “ Thanh xuân “ tùy vào mỗi cá nhân mà có những cảm nhận riêng tuy vậy tựu chung một điều rằng “ Hãy sống hết mình tuổi trẻ, bạn nhé !
Tác giả J.D.Salinger
J.D.Salinger là một nhà văn Mỹ, nổi tiếng với tiểu thuyết “ Bắt trẻ đồng xanh “ xuất bản năm 1951 cũng như cá tính khép kín của mình. Từ năm 1965, ông không còn xuất bản tác phẩm nào , và không xuất hiện trên các bài phỏng vấn từ năm 1980. Sinh ra ở Bronx, J.D.Salinger bắt đầu sáng tác truyện ngắn từ thời trung học và đã có vài truyện được in vào khoảng đầu những năm 1940, trước khi ông tham gia vào thế chiến II.
Năm 1948, truyện ngắn “ A Perfect Day for Bananafish ” của ông được đánh giá cao được trên tạp chí Người New York. Đây chính là nền tảng cho nhiều tác phẩm của ông sau này.
Tiểu thuyết Bắt trẻ đồng xanh được xuất bản năm 1951 và lập tức được sự tán thưởng nhiệt liệt. Song, cuộc đời của ông giống như một “sự lẩn trốn”. Trong cuốn tiểu sử “ J.D. Salinger “ của hai tác giả David Shields và Shane Salemo, nó như dựng nên chân dung của con người có cuộc đời như “một vụ tự tử được quay chậm “. Tinh thần của J.D. Salinger không bao giờ phục hồi sau những vết thương do chiến tranh gây ra. Ông từng ở Đức trong thời Đức Quốc xã, chứng kiến những cảnh xác chết cháy âm ỉ sau một cuộc bắn giết. Cuộc đời của nhà văn gắn với nghệ thuật và tôn giáo.
Hai nhà tiểu sử đã viết những dòng rất hay về Salinger
“ Chiến tranh đã phá hủy con người trong ông nhưng lại dựng nên một nghệ sĩ vĩ đại, sau đó tôn giáo an ủi tinh thần nhưng lại giết chết nghệ thuật của ông”.
Bởi vậy, khi tiếp cận tác phẩm Bắt trẻ đồng xanh , ta như nhìn thấy hình ảnh của ông thông qua nhân vật Holden Caulfield, nhân vật chính trong tác phẩm này. Ông có sự ngạo mạn của tuổi trẻ và sự bất mãn với thế giới tư sản của cha mẹ mình. Sau chiến tranh, thái độ đó chuyển thành nỗi ác cảm sâu sắc, thậm chí ghê tởm với hầu hết mọi vật thể và ý niệm.
Tác phẩm bắt trẻ đồng xanh
Bắt trẻ đồng xanh với 326 trang, 26 chương cuốn sách là câu chuyện về anh chàng Holden Caulfield từ khi bị đuổi học khỏi trường Pencey và những ngày tháng lang thang trước khi trở về nhà. Với lối tự sự, tác giả ở ngôi thứ nhất đã mang lại cho bạn đọc những cảm xúc tự nhiên nhất thông qua những câu chuyện hằng ngày về bạn bè, gia đình, tình yêu, tình dục… những vấn đề mà những bạn trẻ ở ngưỡng cửa đôi mươi đều quan tâm. Tuổi 17 của cậu nhóc Holden Caulfield trong tác phẩm nó không giống như cái tuổi mộng mơ của phần lớn thanh thiếu niên chúng ta. Khoảng thời gian đó của cậu ấy là những tháng ngày nổi loạn, sống cảm tính, chán ghét những gì xảy ra xung quanh.
Nếu như đọc tên tác phẩm và hỏi tôi ấn tượng đầu tiên. Tôi nghĩ rằng, nó chắc là kha khá giống với “ Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh “ của Nguyễn Nhật Ánh, là những gì gắn với kí ức tuổi thơ, những ngày tháng ngây ngô, tinh trong nhất, ai ai cũng vậy mà, chỉ muốn được nô đùa như những đứa trẻ dưới mưa. Thoạt đầu tôi đã nghĩ như vậy. Một phần ấn tượng bởi trang bìa màu xanh mà tôi thích, trơn tru, giản đơn, mà tôi nghĩ phải chăng những trang văn tiếp theo cũng nhẹ nhàng như vậy. Nhưng không, thật ngạc nhiên khi vừa đọc tới trang đầu tiên thật lạ lùng
“Nếu các bạn thực tình muốn nghe câu chuyện tôi sắp kể, chắc hẳn các bạn muốn biết trước nhất tôi sinh ra ở đâu, tuổi nhỏ ngốc nghếch của tôi diễn ra như thế nào, cha mẹ tôi ngày trước sinh ra làm gì- tóm lại là toàn bộ cái lý lịch vớ vấn như của David Coperfield, đúng thế không ?” (Trích bắt trẻ đồng anh – bản dịch Phùng Khánh )
Một giọng văn khá “ phá phách “, bất cần, nhưng rõ lôi quấn người ta muốn lật giở những trang tiếp theo để biết anh ta sẽ kể về cái gì, cho chúng ta biết về chuyện gì?.
Tác phẩm lấy bối cảnh nước Mỹ vào những năm giữa thế kỉ 20, một xã hội với sự phân biệt giàu nghèo, bộ tịch, giả dối, những câu chửi bậy thô tục sẽ luôn tràn lan cả trường học “ Nếu bạn có một trăm triệu năm để làm đi nữa, bạn cũng không thể chùi sạch dù một nửa số câu “Đù má” trên thế giới thật vô phương” Holden Caulfield – cậu ta chán ghét tất cả những thứ giả dối diễn ra xung quanh mình, cậu ta muốn sống là chính mình, điều đó thể hiện bằng việc cậu ta lười học và trượt 4/5 môn và bị đuổi khỏi trường. Cứ tưởng người như vậy sẽ bất cần tất cả mọi thứ. Nhìn vào Holden, tôi thấy tôi của vài năm trước. Nhưng làm sao tôi có thể phá đi mọi rào cản để như Holden Caulfield.
Có thể với một số người, họ sẽ không đồng tình với cách mà Holden suy nghĩ, Holden làm, nhưng với tôi, tôi lần theo dấu chân cảm xúc của cậu ta, để truy tìm một chút “ tôi “ trong đó, là cái hình tượng mà tôi của vài năm trước theo đuổi, và ngay cả bây giờ, tôi cũng muốn “ phá phách “ một chút như vậy. Bằng văn nói, Salinger đã dẫn dắt cảm xúc một cách rất tự nhiên, sát với tính cách của nhân vật. Mặc dù Holden Caulfield chán ghét mọi thứ, chán ghét những người thầy luôn “ cúi sạp người bắt tay niềm nở với những phụ huynh giàu có và tỏ vẻ không quan tâm đến những phụ huynh nghèo khó”, nhưng khi sắp rời khỏi nơi đây, tâm hồn cậu ta như mang sự trắc ẩn, lưu luyến khi phải rời đi
“ Nhưng trận đấu, tôi nào có để mắt đến. Tôi trèo lên đó chẳng qua chỉ vì tôi muốn cảm thấy rõ hơn là mình đã giã từ mãi mãi cái trường chết tiệt này. Gì chứ chuyện bị đuổi tôi chẳng lạ.Nhưng thiệt tình tôi chẳng thiết nghĩ tới chuyện phải cuốn gói ra đi. Tôi rất căm chuyện đó. Nhưng không phút nào thèm nghĩ đó là chuyện đáng buồn hay chẳng hơi đâu mà buồn. Nhưng mỗi lần chia tay với một nơi nào đó, bao giờ tôi cũng cảm thấy cần phải cảm nhận thật rõ mình đã thực sự đoạn tuyệt với nơi mình sắp sửa ra đi. Bằng không, tôi vẫn cảm thấy bứt rứt suốt.” (Trích bắt trẻ đồng anh – bản dịch Phùng Khánh )
>> Đọc thêm : J.D Salinger thích sống ẩn cư và không tiếp xúc truyền thông
Đọc đoạn này, tôi lại cảm thấy thương Holden, cậu ta giống như đang gồng mình để tỏ ra mạnh mẽ, tỏ ra rằng mình chẳng luyến tiếc gì, nhưng việc chia tay một điều gì đó, một nơi nào đó, những kỉ niệm từng gắn bó, chưa bao giờ là dễ dàng. Nhiều lúc, nó lại giống như vết thương, trái gió trở trời lại đau không ngớt. Lòng trắc ẩn của Holden Caulfield còn thể hiện qua cách đối xử của anh ta với thầy cô, bạn bè. Holden Caulfield bỏ xem trận chung kết của bóng đá trường anh để đi thăm ông thầy giáo già dạy lịch sử bị bệnh. Dù biết ông sẽ quở mắng vì anh luôn ngỗ ngược và không bộc lộ hết khả năng tiềm tàng, dù cho anh ghét cay ghét đắng những lần ông luôn nói đi nói lại một câu chuyện, nhưng anh kính trọng ông vì sự quan tâm của ông đối với môn dạy và đối với học sinh.
Holden Caulfield viết thư xin lỗi thầy về những việc làm sai quấy của mình và “ để cho thầy không cảm thấy nặng nề khi đánh rớt tôi”. Không những thế, mặc dù anh ta luôn kể về bạn bè với những thói hư tật xấu với lời lẽ xấu xa, nhưng lại luôn bên cạnh họ mỗi khi họ cần. Anh rủ Ackley đi xem phim vì biết nó không có người bạn nào. Holden Caulfield đau lòng trước sự vô cảm của đám học sinh trong lớp. Anh nhớ mãi một thằng bạn nhỏ con, ít nói. Vì không chịu rút lại lời chỉ trích một thằng tự phụ trong lớp, nó đã bị sáu đứa ở cùng chung kí túc xá bất ngờ tấn công. Đêm ấy, mặc chiếc áo len cổ lọ mượn của Holden Caulfield, nó ném mình qua cửa sổ kí túc. Holden Caulfield mãi không hết dày vò mỗi khi nhớ lại hình ảnh thằng nhóc nằm chết trên lề đường, rồi nghĩ rằng những tên khiêu khích gây ra cái chết kia bị đuổi học chưa đủ,chúng đáng bị trừng phạt nặng nề hơn.
Có nhiều người mang ý kiến trái chiều về tác phẩm này bởi nó sử dụng quá nhiều từ ngữ tục tĩu, những vấn đề tình dục bữa bãi và tâm lý tiêu cực khi nhìn đời. Nhưng Holden Caulfield khi nhìn nhận về vấn đề tình dục, anh ta thú nhận rằng :
“Tôi nghĩ trong đầu, có lẽ tôi là kẻ cuồng dục ghê gớm nhất mà bạn từng biết. Thỉnh thoảng tôi vẫn có thể nghĩ những chuyện rất bậy bạ nhưng tôi sẽ không thiết tha làm điều ấy nếu cơ hội xuất hiện. Tuy nhiên, điều quan trọng là tôi không thích những ý nghĩ đó. Nếu bạn phân tích nó, nó sẽ bốc mùi lên… Tình dục là cái gì thực sự khó hiểu đối với tôi…”.v (Trích bắt trẻ đồng anh – bản dịch Phùng Khánh )
Điều đó thể hiện qua việc anh ta gọi một cô gái điếm đến và chỉ để tâm sự. Vậy nên, rốt cuộc dù nổi loạn đi thế nào chăng nữa, Holden Caulfield vẫn chỉ là một thiếu niên với một tâm hồn trong trắng, yếu đuối được che đậy bởi về ngoài bất cần, phá phách, dị hỡm của mình mà thôi.
Một điều mà tôi rất tâm đắc trong “ Bắt trẻ đồng xanh” chính là tình cảm đối với gia đình của chàng trai Holden Caulfield. Cậu ta ngỗ ngược, làm trái lời ba mẹ, trái với kỳ vọng của họ, sống theo cảm xúc riêng của mình nhưng anh ta luôn yêu thương gia đình và không muốn làm tổn thương đến họ. Tôi vẫn nhớ mãi chi tiết anh ta “ đi xuống nhà để xe và đập vỡ các cửa kính bằng hai bàn tay trần của mình” khi cậu em trai Allie chết vì bệnh bạch cầu. Đó là nỗi đau đớn tự tâm can, nó không bật ra thành tiếng khóc nhưng cứa sâu vào tiềm thức con người. Hành động của Holden Caulfield giống như một loại trầm cảm tự làm đau mình. Bởi khi người ta gặp một nỗi đau tinh thần quá lớn, người ta tìm đến những nỗi đau thể xác để xoa dịu nó đi.
Người ta thường nói “ phàm những kẻ tỏ ra bất cần đời, lại là những đứa cần đời hơn cả “. Holden Caulfield trong tác phẩm, cô đơn, hợm dị, chán ghét mọi thứ xung quanh mình, tưởng chừng như anh ta sống những tháng ngày nhạt nhẽo và không cần ước mơ nhưng sâu thẳm trong tâm hồn đó lại là một trái tim ấm áp, yếu đuối, non nớt của tuổi 17. Đến đoạn cuối, tác giả đã xây dựng nên một chi tiết đắt giá, nó giống như một điểm nhấn lớn lao, một mạch nước phun trào cho tất cả những sự chán ghét, những tục tĩu, cảm xúc tiêu cực trong tác phẩm.
Đó là lúc Holden Caulfield lén vào nhà để đánh thức và nói chuyện với bé Phoebe.
Phoebe đã đánh thức những mong muốn trong cậu.“ Em biết bài hát “ Nếu một đứa nào bắt được một đứa nào đang đến qua đồng lúa mạch xanh” không? Anh sẽ thích …”
“Bài ấy là “ Nếu một đứa nào gặp một đứa nào đang đến qua đồng lúa mạch xanh “. Phoebe nói.
Anh biết đấy là bài thơ của Robert Burns.Nhưng Phoebe nói đúng đó là bài “ Nếu một đứa nào gặp một đứa nào đang đến qua đồng lúa mạch xanh “. Duy lúc ấy tôi không biết“ Anh cứ nghĩ là nếu đứa nào bắt được một đứa nào”, “ Thế đấy, anh cứ tưởng tượng một bầy trẻ con chơi một trò gì đó trong một đồng lúa mạch thật to. Hàng nghìn đứa trẻ con, và không có ai ở đấy, không có ai là người lớn, anh muốn nói vậy- trừ anh. Và anh đứng trên mỏm đá điên khùng nào đó. Điều anh phải làm là,anh phải bắt hết tất cả những đứa trẻ nào chạy tới gần móm đá. Nghĩa là chúng chạy mà không coi chừng chúng ở đâu, thì anh sẽ nấp ở một nơi nào đó rồi bắt lấy chúng. Anh sẽ làm thế suốt ngày. Anh sẽ làm người bắt trẻ đồng xanh các thứ. Anh biết thật điên khùng nhưng ấy là điều độc nhất anh muốn làm. Anh biết vậy là thật điên khùng”.
Ước mơ của Holden thật giản đơn, ngây thơ, và tràn đầy sự tươi mát của tuổi trẻ. Anh ta muốn nhìn thấy những đứa trẻ tự do nô đùa với sự hồn nhiên vốn có, anh muốn nhìn ngắm chúng, muốn bảo vệ sự trong sáng của chúng, để chúng không bị vất bẩn bởi sự giả dối, bộ tịch của xã hội. Và cũng giống như chúng ta vậy , “ cả một thời thơ ấu mong được lớn, đâu có biết lớn lên chỉ buồn thêm”, trong xã hội hiện đại với guồng quay công việc, tiền bạc, địa vị chúng ta luôn muốn “ cho tôi xin một vé đi tuổi thơ”, để sống với những ngày tháng vô tư nhất.
Đó chính là sự đồng cảm, là sợi dây cảm xúc nối tác phẩm với bạn đọc, để chúng ta nhìn thấy ta trong đó, ta thấu cảm cho chính nhân vật Holden Caulfield. Bắt trẻ đồng xanh – Cuốn sách nuôi dưỡng ước mơ cao đẹp trong mỗi người. “Ước mơ bắt trẻ đồng xanh, một trò chơi đuổi bắt quen thuộc, một ẩn dụ đẹp về mong muốn được sống như trẻ thơ, một cách hồn nhiên trong sáng, không mưu toan, không lừa dối, được chạy nhảy trên những cánh đồng cỏ xanh của tình yêu thương và tiếng cười. Giữa cuộc sống khốc liệt, ước mơ đó thật là giản dị và chính đáng”.
Và khép lại tác phẩm cũng là lúc Holden Caulfield lựa chọn trở về nhà. Điều đó lại là một nét đẹp trong tác phẩm nữa mà tôi cảm nhận được. Bởi “nhà là nơi để về “, “ là thứ tồn tại duy nhất, tất cả những thứ khác có hay không không quan trọng “, “ nhà là nơi bão đứng sau cửa”,… để rồi khi Holden Caulfield nổi loạn bỏ nhà đi lang thang, muốn trốn tránh cái xã hội đầy giả tạo ấy, lựa chọn cuối cùng mà cậu ta chọn chính là trở về nhà. Chi tiết ấy thật ấm áp và nhân văn làm sao.
Tiếp cận Bắt trẻ đồng xanh chúng ta sẽ nhận ra được rất nhiều bài học trong đó. Có thể nó không mang những triết lý sâu xa và chỉ đơn giản là sự đồng cảm với tuổi trẻ nhưng nó lại gieo vào lòng người một cách tự nhiên nhất. Những bài học, những giá trị đạo đức trong tác phẩm sẽ hành trang cho những thanh thiếu niên trong lứa tuổi xuân xanh, bốc đồng, vô định nhưng đầy dũng cảm.
Đó là bài học về con đường đi đến sự trưởng thành – “ trưởng thành là chuyển những nỗi niềm thất vọng của mình hướng tới một thứ gì đó có ích ”. Nó thể hiện qua lời khuyên của thầy giáo dành cho Holden Caulfield
“ Biểu hiện của một kẻ thiếu chín chắn là hắn muốn được chết vì một chính nghĩa cao cả, trong khi biểu hiện của một người trưởng thành chắn chắn là anh ta muốn được sống khiêm nhường”.
Tôi đã đọc được một bình luận rất hay về tác phẩm Bắt trẻ đồng xanh và xin mượn lời bình này để thay cho lời kết:
“ Họ tìm thấy những điểm tương đồng giữa Bắt trẻ đồng xanh với một loại cafe nổi tiếng:Cappucino, một màu sắc đẹp mắt, mùi hương quyến rũ, nhưng khi uống mới biết nó thật nhạt nhẽo. Vậy mà theo một cách nào đó ta lại muốn thưởng thức và nhâm nhi nó mãi để rồi bất chợt nhận ra mình đã bị hương vị ấy mê hoặc tự bao giờ”.
Hãy đọc và cảm nhận Bắt trẻ đồng xanh này qua lăng kính của chính mình bạn bé ! Mong rằng, bạn sẽ tìm được những cảm xúc thật nhất, đẹp nhất từ cuốn sách này . Và đối với ai đang và sẽ đi trên con đường trưởng thành, mong rằng các bạn sẽ tìm được lối đi cho riêng mình và hết mình với nó.
———————–
Nguyễn Thị Nguyên Giang
>> Đọc thêm : Nghê thuật trong tác phẩm Haroun và biển truyện – Salman Rushdie
Một người thích đọc và viết, quan tâm đến tâm lý học, đam mê Cổ Long, thích đọc Haruki Murakami, tinh thần theo Chủ Nghĩa Hiện Sinh, đời sống theo triết Khắc Kỷ - Cô độc hướng ngoại & Bình thản hướng nội
