Views: 186
Sơn ca vẫn hót là tiểu thuyết của nhà văn người Mỹ – Kristin Hannah. Tác phẩm nổi tiếng và thành công nhất của nhà văn này. Tác phẩm là câu chuyện xoay quanh 2 chị em Isabelle (biệt danh “Sơn ca”) và Vianne tham gia chiến tranh thế giới thứ 2 với những vai trò khác nhau.
Sơn ca vẫn hót
Tác phẩm tuy nói về chiến tranh ở nước Pháp trong giai đoạn chiến tranh thế giới lần thứ 2 nhưng không có một cảnh chiến tranh tàn khốc nào ngoài mặt trận mà Kristin Hannah chỉ tập trung miêu tả tình cảnh những người dân Nước Pháp phải sống khổ cực dưới sự quản lý của những kể xâm lược đến từ nước Đức. Đặc biệt là cuộc chiến về lý trí và tình cảm của hai chị em gái tên là Vianne Rossignol và Isabelle Rossignol để bảo vệ những gì họ thực sự yêu thương.
Hai chị em gái Vianne và Isabelle , cách nhau 10 tuổi, mỗi người đã trở thành nữ anh hùng trong cuộc kháng chiến chống phát xít Đức theo 2 cách đối lập nhau. Họ là 2 chú chim sơn ca (Từ “rossignol” trong tiếng Pháp có nghĩa là “chim sơn ca”. ) cất cao tiếng hót theo cách riêng biệt để chiến đấu chống lại kẻ thù và bảo vệ những người mà họ yêu mến. Chiến tranh không còn là câu chuyện của riêng của những người đàn ông nữa, mà còn là sự dũng cảm và sẵn sàng hi sinh thầm lặng của những người phụ nữ.
Vianne nhu mì và cam chịu mọi khổ đau để bảo vệ 2 đứa con và 19 đứa trẻ Do Thái không bị bắt đi lao động khổ sai ở trại tập trung. Còn em gái chị – Isabelle, một cô gái 19 tuổi không khuất phục bất cứ điều gì, khi quân Đức xâm chiếm Paris. Isabelle khó chịu, luôn tìm cách chống đối và đấu tranh theo cách của riêng của Isabelle cho đến những giây phút cuối cùng của cuộc đời.
Vianne và Isabelle : 2 đứa trẻ bất hạnh
Người cha là Julien, trở về sau chiến tranh đã trở thành một con người khác. Chiến tranh đã lấy đi mọi cảm xúc của ông và sau cái chết của vợ vì ung thư đã khiến ông trở thành người cha vô trách nhiệm với 2 đứa con gái. Ông đã bỏ rơi 2 chị em gái, Vianne : 14 tuổi và Isabelle : 4 tuổi.
Ông nhờ một người phụ nữ có tên là Dumas đến chăm sóc 2 chị em nhưng cách đối xử và dạy dỗ của bà ấy đã làm 2 đứa trẻ cảm thấy bị tổn thương khiến tình cảm chị em gái sứt mẻ khi trưởng thành và tình cảm cha con ngày càng xa cách.
Isabelle Rossignol : Chim Sơn Ca đón đầu nguy hiểm
Isabelle lớn lên trong sự mặc cảm bị cha bỏ rơi, chị gái không quan tâm nên tính cách lúc nào cũng chống đối và bốc đồng. Cô gái luôn khát tình yêu thương của cha và chị gái nhưng 2 người họ đều mang những sang chấn tinh thần quá lớn nên đã không quan tâm đến 1 đứa con gái đang tuổi dậy thì như Isabelle. (Cha bị sang chấn tâm lý vì chiến tranh, chị gái với nỗi đau mất con).
Isabelle đến sống với Cha – làm nghề bán sách cũ và sống trong căn hộ tại Paris. Ông không muốn chăm sóc Isabelle nên luôn tìm cho con gái học ở trường nội trú nhưng Isabelle chán ghét việc đi học và bị đuổi học ở 3 ngôi trường. Julien không còn cách gì phải để Isabelle ở nhà và phụ ông bán sách.
Rồi một ngày nọ, máy bay Đức tấn công thủ đô Paris. Chiến tranh chính thức bắt đầu. Julien đã nhờ người bạn hộ tống Isabelle rời khỏi Paris đến Carriveau – nơi ở chị gái của Isabelle. Trên đường chạy trốn khỏi Paris, Isabelle đã gặp Gaetan. Gaetan đã đưa Isabelle đến Le Jardin – nhà của Vianne và bỏ đi ngay sau đó. Thế là một lần nữa Isabelle bị bỏ rơi. Cái cảm giác ấy làm cô nàng 18 tuổi khó chịu và căm hận, trong tâm trí Isabelle đã có suy nghĩ rằng “chẳng ai muốn sống bên cạnh mình.”.
Tại Le Jardin, Isabelle sống cùng chị gái Vianne và đứa con gái của Vianne là Sophie nhưng một đại uý – sĩ quan người Đức tên là Beck đã đến trú đóng tại nhà Vianne. Thế là cuộc sống mỗi ngày trôi qua nặng nề, khi Antoine – chồng Vianne đã ra chiến trường, một người đàn ông xa lạ người Đức sống trong nhà khiến Vianne mỏi mệt. Đầu óc chị muốn bùng nổ vì sợ em gái làm chuyện gì thiếu suy nghĩ và Beck có thế tố cáo họ với SS.
Isabelle trong một lần tình cờ đã gặp Henri (lực lượng chiến đấu chống lại quân Đức). Ông đã nói chuyện với Isabelle, trình bày cho cô ấy thấy cách họ chống quân Đức và chính quyền bù nhìn của Pháp như thế nào. Isabelle không suy nghĩ nhiều và nhận lời vì trong khi tất cả người dân ở Carriveau thì ai cũng sợ người Đức nhưng ở đây cô có những người bạn suy nghĩ giống cô. Isabelle nhận rải truyền đơn chống phá quân Đức, cảnh tỉnh người dân ở Carriveau về những điều giả tạo mà người Đức tuyên truyền.
Rồi một ngày Henri yêu cầu Isabelle lên Paris để thực hiện nhiệm vụ mới. Trở về Paris, Isabelle đã gặp Paul, Anouk, Gaetan, Micheline Babineau và cô đã nhận nhiệm vụ mới. Isabelle phải đưa những người phi công nước ngoài của không quân hoàng gia Anh trở về nước Anh bằng đường bộ, đó là một nhiệm vụ khó khăn và không dễ thực hiện.Họ chỉ có một con đường để đi là đi bộ, trèo núi trong thời tiết giá lạnh, vượt qua dãy núi Pyrénées (biên giới tự nhiên giữa Pháp và Tây Ban Nha) để sang Tây Ban Nha gặp đại sứ Anh tại Tây Ban Nha. Vì địa hình hiểm trở nên khu vực này không có lính Đức canh gác.
Những ngày ở Paris, Isabelle phát hiện ra cha cô – Ông Julien cũng là một người trong tổ chức này, chính là ông tác giả của những truyền đơn mà Isabelle đã phát ở Carriveau và chính ông là tác giả của những giấy tờ giả mà Paul và Henri đang sử dụng. Ông đã làm cho Isabelle một giấy tờ giả với tên mới là Juliette Gervaise. Chiến dịch giải cứu những phi công nước ngoài khỏi nước Pháp được gọi là chiến dịch Sơn Ca. Từ đó, Isabelle có mật danh mới là Sơn Ca. Sau khi một chuyến đi thành công, cô gửi điện tín về Pháp với nội dung : Sơn ca vẫn hót.
Isabelle đã vượt dãy núi Pyrénées hơn 30 lần và cứu sống 117 phi công cho đến ngày cô bị phát hiện và bị bắt. Isabelle bị tra tấn dũ dội và dã man vì các sỹ quan SS người Đức muốn biết Sơn Ca là ai nhưng dù có bị tra tấn như thế nào thì cô đều trả lời không biết.
Ông Julien ra tay cứu con gái Isabelle
Sau khi gặp con gái lớn là Vianne, để lại một bức thư dành cho 2 chị em. Ông đã đến cơ quan mật vụ SS thú nhận ông chính là Sơn Ca. Bằng tất cả tình yêu thương của người cha muốn bù đắp cho con gái nên ông không sợ nguy hiểm đến nhận tội thay cho Isabelle. Dĩ nhiên ông là người trong tổ chức giải cứu này nên bọn SS không nghi ngờ, chúng giải ông ra pháp trường tử hình và treo xác giữa quảng trường. Isabelle được giải thoát khỏi cuộc tra tấn và được dẫn đến trại tập trung Ravensbrück.
Nơi đây, Isabelle bị bỏ đói, ăn uống thiếu thốn và lao động khổ sai, sau đó bọn SS dẫn cô đến trại tập trung Auschwitz nhưng quân Mỹ đã tràn vào giải thoát cho Isabelle và những người bị giam ở đây. Khi biết tin mình được giải thoát thì Isabelle đã suy nghĩ
“ Thật lòng mà nói, Isabelle không thể nhớ một chút nào về cô gái ấy, cái người đã nhảy vào phong trào kháng chiến gần như chẳng nghĩ ngợi gì. Cô gái đã liều lĩnh đưa một phi công vào căn hộ của cha mình và ngu ngốc đưa một phi công khác vào nhà kho trong nhà của chị mình. Cô gái đã đi bộ đường dài vượt dãy Pyrénées và trót yêu trong cuộc di tản khỏi Paris” (Trích Sơn ca vẫn hót).
Tổ chức giải cứu tù nhân là Hồng Thập Tự cho Isabelle về Carriveau gặp chị gái Vianne nhưng những ngày sống trong trại tập trung thì Isabelle đã mắc bệnh viêm phổi (một loại bệnh ung thư) mà mẹ cô mắc phải. Khung cảnh trong bệnh viện, Isabelle gặp lại người đàn ông mà cô yêu quý là Gaetan (Isabelle nhớ về nụ hôn đầu tiên và khung cảnh lãng mạn mà 2 người đã trải qua trong thời gian Isabelle bị thương). Sau đó, cô trút hơi thở cuối cùng vì chứng bệnh viêm phổi. Kết thúc một cuộc đời oanh liệt của chim Sơn Ca dũng cảm. Cô gái nhỏ bé 19 tuổi đã cứu hàng trăm phi công bị nạn rơi máy bay ở Pháp. Tất cả gia đình của những phi công sau này luôn tri ân và nhớ đến Isabelle.
Vianne : Người phụ nữ im lặng và nhẫn nhịn
Cuộc đời Vianne trong Sơn ca vẫn hót cũng chẳng bằng phẳng, nỗi đau khổ đan xen những giây phút hạnh phúc ngắn ngủi. Những ngày đau khổ khi cha bỏ rơi thì Antoine xuất hiện như một người giải cứu Vianne khỏi vực sâu cô đơn khi cô 16 tuổi. Antoine đã bảo vệ và chăm sóc Vianne bằng tất cả tình thương nhưng 3 lần mất con đã khiến Vianne thay đổi bản tính và chửi mắng cô em gái Isabelle thậm tệ, đuổi em đi khỏi nhà. Đấy là điều ân hận lớn nhất đời của Vianne.
Ở Le Jardin có 3 cây thánh giá là mộ phần của 3 đứa con không may mất sớm của Vianne (2 đứa chưa sinh ra đời, một đứa bé trai chỉ sống 1 tuần rồi mất) và Sophie là đứa con thứ 4 nhưng Sophie cũng bỏ Vianne ở lại mà ra đi vì mắc cùng chứng bệnh như bà ngoại và dì Isabelle : viêm phổi, ho ra máu khi đã là một người phụ nữ trưởng thành.
Chồng phải đi nghĩa vụ bảo vệ đất nước, Vianne phải sống chung với kẻ thù trú đóng trong nhà, lần thứ 1 là một đại uý – Beck lịch lãm, che chở và yêu thương Vianne. Lần thứ 2 là tên thiếu tá vô lại -Von Richter. Hắn đã làm nhục và đánh đập Vianne tàn bạo nhưng cô vẫn không phản kháng vì muốn bảo vệ con gái Sophie và Daniel (con trai của cô bạn thân người Do Thái – Rachel).
Những ngày bọn Đức chiếm đóng, chúng vơ vét hết tất cả mọi thứ, từ thức ăn đến tài sản của người dân Pháp. Chúng phát tem phiếu cho từng người dân đứng xếp hàng chờ bố thí cho họ từng khẩu phần nhỏ xíu. Vianne đã nhịn ăn, dành tất cả thức ăn cho Sophie, khiến cơ thể cô gầy nhom và ốm yếu. Lúc đó Beck – viên sỹ quan người Đức trú đóng tại nhà, là vị cứu tính của 2 mẹ con Vianne vì anh luôn đem đồ ăn về nhà.
Rồi bọn SS – người Đức ra lệnh bắt bớ người Do Thái, Vianne chứng kiến cô bạn thân nhất là Rachel – là một người Do Thái bị bắt vào trại tập trung, chứng kiến cảnh con gái của Rachel là Sarah bị bắn chết trước mặt. Trước khi Rachel đi, người mẹ đã uỷ thác cho Vianne người con trai có tên Ari. Cô muốn Vianne thay mặt cô chăm sóc thằng bé.
Vianne đã xem Ari là con ruột của, ra sức bảo vệ Ari và Sophie cho dù phải hy sinh thân xác, làm trâu ngựa cho viên thiếu tá SS là Von Richter đang trú đóng tại nhà. Đại uý Beck tốt bao nhiêu thì tên thiếu tá này tội tệ bấy nhiêu.
Đại uý Beck đã phát sinh tình cảm với Vianne, anh luôn tôn trọng và yêu quý Vianne cùng Sophie. Chính anh đã làm giả giấy tờ cho Ari, cho thằng bé mang một cái tên mới là Daniel để che giấu nguồn gốc Do Thái. Beck cũng chính là ân nhân của Vianne trong những lúc chồng đi vắng khi tiếp tế đồ ăn cho hai mẹ con. Nhưng trong một lần Isabelle quay về Carriveau cùng với một phi công và đang trốn dưới tầng hầm của Le Jardin thì Beck phát hiện ra đến tầng hầm kiểm ra để tìm viên phi công bị thương khi máy bay rơi.
Vì Vianne không muốn Isabelle bị sát hại và rơi vào tay bọn SS, nên khi Beck mở cửa tầng hầm thì Vianne đã dùng xẻng đánh mạnh vào đầu anh, kèm thêm một phát súng của Isabelle từ dưới tầng hầm ngay ngực. Đại uý người Đức đã mất mạng. Tên thiếu tá Von Richter đã tra khảo Vianne nhưng bằng tất cả sự tự tin và may mắn thì Vianne thoát tội nhưng hắn quyết định đến đóng trú trong nhà của Vianne thay đại uý Beck.
Hắn bắt Vianne làm mọi việc từ nấu ăn, dọn dẹp và phục vụ nhu cầu tình dục của hắn. Những thức ăn thừa thì Von Richter quăng cho gà ăn, bỏ mặc cho 3 mẹ con Vianne nhịn đói. Hắn đã hãm hiếp Vianne và khiến cho cô mang thai, nhưng chính đứa con bất đắc dĩ này trở thành người mà Vianne nương tựa lúc tuổi già và phát hiện bị ung thư sau này.
Mọi đứa con của Vianne đều rời bỏ cô : 3 đứa con yểu mệnh qua đời, Ari được một người họ hàng đưa sang Mỹ, Sophie bị ung thư và mất khi trưởng thành, chỉ còn đứa con trai không mong đợi này với tên thiếu tá người Đức kia, đã ở bên Vianne cho đến những ngày Vianne phát hiện căn bệnh ung thư như mẹ và em gái. Cô lấy tên của cha – Julien để đặt cho đứa con trai này trong sự tiếc nuối và nhớ về cha. Julien là một dân Mỹ và là một bác sỹ phẫu thuật nhưng người con trai chẳng bao giờ biết mẹ nó đã từng là nữ anh hùng như thế nào trong chiến tranh thế giới thứ 2.
Vianne : Chim sơn ca vẫn hót theo cách riêng
Vianne nhận sự uỷ thác chăm sóc con trai của người bạn khác khi đang đi ngoài đường. Mẹ nó đang bị bắt đi khỏi thành phố vì là dân Do Thái. Đứa trẻ tội nghiệp đáng thương và thiếu tá Von Richter đã không cho thằng bé sống ở đây.
Vianne đã phải đến nhà thờ, nhờ các sơ ở đây chăm sóc. Một tổ chức bảo trợ cho những người dân Do Thái đã giúp đỡ Vianne và các sơ ở nhà thờ, Vianne đã trở thành giáo viên dạy học và người bảo vệ an toàn cho 19 đứa trẻ Do Thái khác để chúng không bị bắt đi. Vianne đã cẩn thận ghi tên họ thật của mấy đứa nhỏ và nhờ Henri làm giấy tờ giả để những đứa trẻ người Do Thái này trở thành công dân Pháp hợp pháp. Chính Vianne là ân nhân cứu mạng những đứa trẻ ấy dù quân Đức có làm gì hay Von Richter hành hạ như thế nào thì chị không cho họ động đến các đứa trẻ ấy. Chị là một chim sơn ca hót theo một cách riêng và thầm lặng.
Vianne hạnh phúc khi quay về Paris
Nhận tấm thiệp mời quay về Paris để tham dự buổi tiệc tri ân Isabelle, Vianne đã đứng lên phát biểu bằng tất cả lòng tự hào về em gái về người cha – những người chủ chốt trong chiến dịch Sơn Ca. Họ cứu sống 117 phi công và giờ nơi đây gia đình con cháu của họ muốn gửi lời cảm ơn chân thành nhất và tri ân cho người phụ nữ có mật danh Sơn Ca – em gái của Vianne.
Sau buổi tiệc Vianne đã gặp lại Ari. Nó vẫn gọi Vianne là mẹ, một người mẹ thứ 2 sau khi mẹ ruột của nó là Rachel – bạn thân của Vianne đã mất ở trại tập trung. Ari cảm ơn Vianne vì chính cô đã cứu sống thằng bé vừa mới lên 3 tuổi. Vianne cũng gặp lại Gaetan, anh ta đã giới thiệu con gái của anh cho Vianne, anh ta đã đặt tên cho cô gái là Isabelle. Đây là cách anh tưởng nhớ đến Isabelle – Một chim sơn vẫn hót, vẫn sống mãi trong lòng Gaetan.
Sơn ca vẫn hót : hiện thực và lãng mạn
Sơn ca vẫn hót không có chỗ miêu tả chiến tranh mà tập trung vào 2 nhân vật chính là Vianne và Isabelle. Ngoài cảnh họ đã chiến đấu và hành động như thể nào để bảo vệ những gì họ yêu thương thì vẫn có những cảm xúc lãng mạn giữa Isabelle và Gaetan từ nụ hôn đầu tiên khi Gaetan đưa Isabelle thoát khỏi Paris về Le Jardin, khung cảnh 2 người tạm trú trong một nơi an toàn khi Isabelle bị thương. Khi biết tin cha là một người trong kế hoạch Sơn Ca, Isabelle đã khóc và cảm động vì ông không phải là người vô tâm mà chẳng qua ông không biết cách thể hiện tình cảm với 2 đứa con gái như thế nào. Ông yêu 2 đứa con gái hơn tất cả mọi thứ nhưng một người cha bị những sang chấn tâm lý chiến tranh đã khiến ông không thể bộc cảm xúc.
Khi Isabelle trút hơi thở cuối cùng trong vòng tay những người yêu quý là Vianne và Geatan thật đẹp và lãng mạn. Nàng đã sống như một chú chim sơn vẫn hót vang khắp nước Pháp, nàng đã làm cho quân thù khiếp sợ và truy lùng Sơn Ca là ai.
Những cảnh thiếu ăn, thiếu mặt của Vianne và Sophie đã làm cho những ai khi đọc Sơn ca vẫn hót có thể xúc động. Họ phải đốt hết mọi thứ là gỗ trong nhà để sưới ấm, may áo từ từng cái rèm cũ, từ cái chăn cũ nát nhàu để giữ ấm vào mùa đông.
Những cảnh chia ly tử biệt của những gia đình Do Thái bị bắt đi trại tập trung, những đứa con phải rời xa cha mẹ từ khi còn là những đứa trẻ từ 3 đến 4 tuổi…Chiến tranh và tội ác của người Đức gây ra chẳng một ai có thể nào quên, trại tập trung Auschwitz đã trở thành cơn ác mộng của những người dân trót mang trong mình dòng máu Do Thái.
Sơn ca vẫn hót là tác phẩm thành công nhất của Kristin Hannah, thay vì viết về chiến tranh nhưng Kristin Hannah đã chọn miêu tả cuộc sống của những người dân Pháp phải sống khổ cực trong thời kỳ quân Đức chiếm đóng. Thay vì miêu tả những người đàn ông phải ra chiến trường thì Kristin Hannah đã chọn miêu tả những người phụ nữ cũng là một chiến sỹ sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ gia đình, chống lại bọn ngoại bang xâm lược theo cách kiên cường nhất.
——————-
Triệu Dương
>> Đọc thêm : Review Thị trưởng thị trấn Cầu Đá – Thomas Hardy
Một người thích đọc và viết, quan tâm đến tâm lý học, đam mê Cổ Long, thích đọc Haruki Murakami, tinh thần theo Chủ Nghĩa Hiện Sinh, đời sống theo triết Khắc Kỷ - Cô độc hướng ngoại & Bình thản hướng nội
