Views: 51
Bàn về tiểu thuyết Phong linh trung đích đao thanh, Cổ Long lúc đầu nghĩ đến Phong Linh (Chuông gió), ông liên tưởng đến ột thiếu phụ lẳng lặng ngồi một mình dưới dàn phong linh, chờ đợi người phương xa nàng đang nhớ nhung quay về, tâm tình của nàng thê lương làm sao, tịch mịch làm sao. Đó là một câu chuyện tàn khốc làm sao, bất hạnh.
Suy tư về nghề viết của Cổ Long
Làm một tác giả, tôi luôn cảm thấy mình như con tằm trong kén, luôn muốn tìm cách đột phá. Nhưng thứ đột phá đó, là cái cần chịu đau đớn, có khi đã trải qua đau đớn rất lâu mà vẫn không thể hoá thành bướm, hoá thành kén, càng chẳng hy vọng có thể luyện thành tơ.
Cho nên có rất nhiều tác giả chết quẫn bách trong kén, cho nên họ thường nát rượu, hút sách, trốn tránh, tự hại từ ruồng bỏ bản thân, thậm chí còn ngậm nòng súng săn Remington, dùng cái ngón tay vốn để cầm bút mà bóp cò, huỷ diệt hết tuyệt vọng, đồng thời huỷ diệt luôn cả bản thân mình.
Sáng tác là một việc gian khổ làm sao, trừ bản thân tác giả ra, e rất ít ai có thể thấy hiểu.
Một tác giả chỉ cần sống là nhất định phải sáng tác, nếu không ý sẽ tan biến.
Tan biến không hơi không tiếng chi bằng huỷ diệt một cách oanh oanh liệt liệt.
Vì vậy mỗi tác giả đều hy vọng mình có một thứ đột phá mới mẻ, sáng tác mới mẻ. Đối với họ, ý cảnh này tựa hồ đã tiếp cận với thiền và đạo.
Trong quá trình đó, những cười chê nhục mạ và thất bại mà họ chịu đựng thậm chí chẳng kém gì những khổ nạn và thất bại Đường Tam Tạng phải gánh chịu trên đường đi thỉnh kinh.
Tôn giáo, nghệ thuật, văn học, trên một phương diện nào đó quả là “khác đường mà cùng đích”, quá trình tìm cái mới mẻ kiếm sự biến chuyển luôn khó tránh khỏi gặp những thất bại đau xót.
Làm một tác giả đã viết tiểu thuyết võ hiệp hai mươi lăm năm, đã viết cả vạn cả triệu chữ, hơn nữa tác phẩm đã được cải biên làm cả trăm bộ phim, muốn tìm cái mới mẻ, muốn kiếm sự biến chuyển, muốn đột phá trong tác phong sáng tác, thứ khao khát đó có lẽ còn mãnh liệt hơn cả hy vọng của một kẻ đang chết chìm muốn tìm thấy một khúc cây lềnh bềnh trên mặt nước. Chỉ đáng tiếc thứ hy vọng đó thường uổng công.
Cho nên kẻ đang chết chìm và tác giả có chết cũng là một sự việc rất bình thường. Cơ hội họ không chết đâu có quá một phần ngàn.
Phong linh trung đích đao thanh
Phong linh trung đích đao thanh tuyệt đối không phải là một con thuyền kịp thời đến cứu viện, cũng không phải là một mảnh đất. Tối đa tôi chỉ hy vọng nó là một khúc cây mà thôi, tối đa tôi hy vọng nó có thể cho tôi một chút màu xanh cuộc sống.
Có một đêm, ngồi hàn huyên với bằng hữu sau khi uống rượu, tôi chợt nghĩ tới cái tên đó. Nói chuyện huyên thuyên, câu chuyện cũng theo đến, lúc bấy giờ đâu ai biết câu chuyện đó là câu chuyện ra sao, bất quá là có chút bóng dáng câu chuyện mà thôi. Rồi một ngày, say rượu, tỉnh rượu, bóng dáng câu chuyện không ngờ đã thành hình. Sau đó ở trên giường, trong bồn tắm, trên xe, nâng chén, bất cứ lúc nào tôi còn có thể nghĩ ngợi thì câu chuyện đó lại giống như một con tằm thình lình hoá thành bướm.
Bướm cũng có rất nhiều loại, đẹp có, xấu có, bình phàm có, quý báu có.
Con bướm này là con bướm ra sao, ai mà biết chứ.
Lại một đêm có rất nhiều bằng hữu nhâm nhi ở nhà tôi, trong số họ có biên tập, có tác giả, có đạo diễn, có minh tinh, có danh sĩ, có mỹ nhân, thậm chí còn có hào khách giang hồ, danh gia võ thuật.
Tôi đề nghị chơi một trò chơi, một trò chơi rất không thú vị.
Tôi đề nghị để một người nói một danh từ, sau đó, nội trong một thời gian ngắn, , ai cũng phải nói 3 danh từ khác mà họ cho rằng có liên quan tới danh từ đầu tiên.
Thí dụ có người nói “đậu phộng”. Ba danh từ một người khác liên tưởng đến là “Jimmy Carter”, “mụn trứng cá”, “rượu nếp Hồng Tiêu”.
Hôm đó danh từ tôi đề xuất là : “phong linh” (chuông gió)
Mọi người lập tức liên tưởng đến : mùa thu, gió, tay con nít, trang sức, cây đinh, chờ đợi, hộp âm nhạc, an nhàn, dưới mái hiên, ly biệt, ảo tưởng, cửa, vấn đề, bạn lữ, tịch mịch, tâm tư, cảnh giác, u uất, hồi ức, hoài niệm….
Có nhiếu thứ rất dễ dàng liên tưởng tới phong linh, cũng có thứ khiến người ta ngạc nhiên. Thí dụ như “cây đinh”.
“Sao anh đem gộp cây đinh với phong linh ?” tôi hỏi người đưa ra lựa chọn đó.
Câu trả lời của y còn tuyệt diệu hơn nữa : “không có đinh thì làm sao treo phong linh ?”
“Tay con nít ? tay con nít có quan hệ gì với phong linh ?”
“ Anh có biết đứa nhỏ nào thấy phong linh mà không thò tay ra vọc chơi không?”
“Còn anh ?” Họ hỏi tôi : “Anh liên tưởng tới cái gì ?”
“Tôi hơi khác với mấy người.” Tôi đáp : “Đại khái vì tôi là người viết tiểu thuyết, mà cái tiểu thuyết tả luôn là người, cho nên tôi hay liên tưởng đến người bất kể là sự tình gì. ”
“ Lần này anh liên tưởng đến những ai ?”
“Lãng tử, người ở xa, khách qua đường, ông chồng đi xa.” Tôi lại chợt thêm : “Lần này thậm chí tôi còn liên tưởng tới tiếng vó ngựa.”
“Tiếng vó ngựa ? Phong linh sao lại khiến anh liên tưởng tới tiếng vó ngựa ?”
Tôi cho họ ba câu được lưu truyền rất rộng rãi trong dòng thơ mới :
“Tiếng vó ngựa lọc cọc kia,
Là một sai lầm mỹ lệ,
Tôi đâu phải người về, chỉ là khách qua đường”*
* Ba câu trong bài thơ Thác ngộ của Trịnh Sầu Dư
Một thiếu phụ lẳng lặng ngồi một mình dưới dàn phong linh, chờ đợi người phương xa nàng đang nhớ nhung quay về, tâm tình của nàng thê lương làm sao, tịch mịch làm sao.
Ờ tình huống đó, mỗi một thanh âm đều sẽ mang cho nàng một ảo tưởng và một niềm hy vọng chất ngất, khiến cho nàng cảm thấy người phương xa đã quay về.
Đến khi hy vọng và ảo tưởng tắt ngúm, tuy cảm thấy bi thương thống khồ, nhưng đoạn thời gian hy vọng ngắn ngủi đó vẫn là một cái gì đó rất mỹ lệ.
Cho nên thi nhân mới thốt : “Là một sai lầm mỹ lệ”
Nếu đợi đến lúc ngay cả hy vọng cũng không còn thì đó mới là niềm bi ai thật sự.
Trong bộ Phong linh trung đích đao thanh, câu chuyện tôi viết lúc mào đầu là câu chuyện như vậy đó.
Câu chuyện đó đương nhiên cũng có đao.
Một đao vung ra, đao phong phá không, chấn động dàn phong linh. Tiếng đao rét lạnh giúp cho tiếng phong linh càng ưu nhã mỹ lệ hơn nữa. Thanh âm đó dễ khơi dậy nỗi tương tư trong lòng người nhất.
Người trong lòng quả nhiên đã về, nhưng sự trở về của y lại khiến cho tất cả hy vọng hoàn toàn tiêu tán. Đó là một câu chuyện tàn khốc làm sao, bất hạnh ở chỗ câu chuyện có khi còn đỡ tàn khốc hơn là đời thật.
Nhưng nhớ đã biến thành cừu hận, xúc động đã biến thành oán độc.
Cho nên máu đã bắt đầu rơi.
“Tại sao tiểu thuyết võ hiệp không thể thiếu những chuyện đổ máu ?”. Có người hỏi tôi.
“ Đâu phải tiểu thuyết võ hiệp không thể thiếu, mà là vì thế gian vĩnh viễn đâu tránh nén được mấy chuyện như vậy.”.Tôi đáp : “Mỗi một nơi chốn trên thế giới đều có thể xảy ra mấy chuyện như vậy bất cứ lúc nào.”
“Mấy chuyện đó lẽ nào vĩnh viễn không thể dừng lại ?”
“Đương nhiên có thể dừng lại. Chỉ bất quá phải trả một giá rất đắt mà thôi.”
Tô lại bổ sung : “Tuy mỗi người đều có thể trả cái giá đắt đó, nhưng lại rất ít ai chịu trả.”
“Tại sao ?”
“Bởi muốn trả cái giá đắt đó thì phải hy sinh.”
“Hy sinh cái gì?”
“Hy sinh bản thân.”. Tôi đáp : “Ức chế phẫn nộ của bản thân, dung tha lầm lỗi của kẻ khác, quên đi những gì người ta làm mình tổn thương, bồi dưỡng tình yêu đối với người ta. Xét trên một số phương diện, những thứ đó đều có thể coi là một dạng hy sinh bản thân.”
“Tôi hiểu rồi.”. Anh bạn hỏi tôi nói : “Rất khó ngăn trở máu tanh và bạo lực trên thế giới này, bởi đại đa số đều không chịu lo tới mấy chuyện đó.”
Thần tình của y vừa nghiêm túc vừa sầu đau : “Bởi phải hy sinh bất cứ cái gì đều rất dễ, phải hy sinh bản thân mới thật khó khăn vô cùng.”
“Phải.”
Tôi cũng nhìn người bạn với vẻ mặt nghiêm túc sầu đau hệt như vậy, dùng giọng nói phảng phất như tiếng phong linh nói với y : “Nhưng nếu anh cho rằng thế giới không còn người chịu hy sinh bản thân thì anh đã hoàn toàn sai.”
Bằng hữu của tôi cười, cười lớn!
Tôi cũng cười.
Tôi cười, tai vì tôi vui vẻ, tôi vui vẻ là vì bằng hữu của tôi ai cũng biết tiểu thuyết võ hiệp đâu phải viết về máu tanh và bạo lực, mà là về dung tha, tình yêu và sự hy sinh.
Tôi tin loại truyện như vậy cũng có thể kích động lòng người.
————–
Trích : “Ai cùng tôi cạn chén”
Một người thích đọc và viết, quan tâm đến tâm lý học, đam mê Cổ Long, thích đọc Haruki Murakami, tinh thần theo Chủ Nghĩa Hiện Sinh, đời sống theo triết Khắc Kỷ - Cô độc hướng ngoại & Bình thản hướng nội
