banner web

Albert Camus : Hành trang để sống cuộc đời phi lý

Albert Camus

Albert Camus vời những triết lý về sự phi lý và ông không tin vào tôn giáo, không nghĩ đến tự sát mà sống cuộc đời nhưng Sisyphus tận hưởng cái sự phi lý và tập trung ý niệm sống của riêng ông.

Albert Camus cùng những ý niệm sống cuộc đời phi lý

Albert Camus
Albert Camus

Với những lập luận triết học sắc bén, Albert Camus đã vén mở bức tranh dường như quá đỗi bi thảm của đời người: cuộc sống là phi lý và con người không cách nào có thể vượt qua cái phi lý. Nó còn bi thảm hơn nữa khi trong sự phi lý như thế, có lẽ cái chết là giải pháp duy nhất, nhưng điều đó đồng nghĩa là ta không sống nữa và ta cũng chẳng biết được sau cái chết thì điều gì sẽ xảy đến.

Con người thường tìm đến những ý nghĩa cuộc sống như sự nghiệp, gia đình, tiền bạc, chân lý để che mắt mình, để cho mình quên đi sự phi lý của cuộc sống nhưng với Albert Camus thì đây chỉ là một sự trốn tránh, cố gắng phủ nhận hiện thực cuộc sống là phi lý.

Triết học hiện sinh nỗ lực tìm ra ý nghĩa mới, ý nghĩa tồn tại đặc biệt vượt lên khỏi sự phi lý và lạnh lẽo của thế giới, thế nhưng trong con mắt của Albert Camus, những nỗ lực này còn tệ hơn việc che mờ mắt mình bằng ý nghĩa sống và gọi những nỗ lực này là tự sát triết học bởi nó đem cho con người một thái độ sống giống với người tự sát.

>> Chủ nghĩa hiện sinh và triết lí về sự tồn tại

Vậy trước cuộc đời phi lý không một lối thoát như vậy, một người nên sống như thế nào đây? Đưa ra câu trả lời cho nan đề đó, Albert Camus đặt ra ba thuật ngữ gắn liền với ba thái độ mà ông cho rằng mỗi con người phải “sửa soạn tươm tất” để có thể sống một cách trọn vẹn trước cuộc đời phi lý.

Đấu tranh

Cuộc đời là phi lý và tuỳ vào hoàn cảnh sống của mỗi người mà cái phi lý có thể tác động theo những cách khác nhau, nhưng điều tất yếu là bằng cách này hay cách khác, sớm hay muộn, cái phi lý sẽ nhuốm lấy cuộc sống của một con người. Nhưng nếu cố gắng thoát khỏi sự chi phối của cảm giác lo âu, sợ hãi và bất lực ban đầu, một người nhận ra rằng cái phi lý sẽ không thể kết liễu đời sống của mình.

Chính chúng ta mới là người quyết định điều đó, vậy tại sao ta không nắm lấy quyền tự chủ này và quyết định số phận của mình? Vì thế, một khi ta đấu tranh, nỗ lực vượt qua nó thì ta sẽ thấy hóa ra cái phi lý không hề đáng sợ.

Qua việc nhìn nhận thẳng thắn và mặt đối mặt trực diện với cái phi lý của đời sống, một người sẽ nhận ra được sống không phải là hưởng thụ, để nhận lấy những gì thế giới đem lại cho chúng ta một cách ngây thơ, mà là nỗ lực đấu tranh vượt qua những điều mất mát và trống rỗng do cái phi lý đem đến cho con người.

>>Đọc Thêm : Albert Camus : Cuộc đời là phi lý nhưng ta vẫn phải sống

Dành lấy tự do

Albert Camus chủ trương phủ nhận sự tồn tại của tự do mang tính bản thể, vì với ông con người sinh ra vốn ràng buộc với rất nhiều thứ, với cái chết, với người khác, với gia đình, xã hội…, như thế con người làm gì có cái gọi là tự do. Tự do theo Albert Camus là một ảo tưởng của con người, bởi đúng là con người đặc biệt ở chỗ nó có bộ não và năng lực có thể ít nhiều hiểu được thế giới này theo ý của họ.

Nhưng con người thường để ảo tưởng này chi phối bản thân mình, coi ảo tưởng về tự do của mình thành bản chất của thế giới trong khi thế giới là trung tính, không thể nắm bắt trọn vẹn được.

Bởi vậy, khi cái phi lý len lỏi vào tâm trí và tước đi ảo tưởng của một người thì người đó sẽ bị gục ngã. Albert Camus cho rằng một người nên nhận ra trí tuệ và khả năng tác động thế giới theo ý chí của mình chỉ là một ảo tưởng, nhưng đây là một ảo tưởng hết sức cần thiết. Mỗi người một mặt phải nhận rõ được tính ảo tưởng của tự do, song bởi vì nó là ảo tưởng nên mình có toàn quyền quyết định sự ảo tưởng của mình về tự do, biến nó là nền tảng ý chí sống theo cách phù hợp nhất.

>> Loại bỏ tư duy tiêu cực theo triết lý của Albert Camsus

Đam mê sống

Cuộc sống về bản chất là phi lý, không có ý nghĩa và mọi ý nghĩa cuộc sống chỉ đơn giản là ảo tưởng mà mỗi con người gán cho cuộc sống của mình. Chính vì vậy, ý nghĩa sống không nằm ở hoàn cảnh, những yếu tố bên ngoài; thay vào đó ý nghĩa sống nằm ở thời lượng của cuộc sống. Theo quan điểm của Albert Camus, giả sử một người công nhân và một vị vua hay một vị đại gia cùng có thời lượng sống là 80 năm thì ý nghĩa cuộc sống của ba người này như nhau, dù cho hoàn cảnh và những gì họ trải qua hoàn toàn khác biệt nhau.

Albert Camus
Albert Camus

Cuộc sống không còn ý nghĩa ở chỗ một người là đại gia, là vua hay là công nhân, miễn là họ sống cùng số thời gian trên cuộc đời thì cuộc sống của họ đều có ý nghĩa như nhau. Dù một người có sinh ra cao quý hay thấp hèn, nghèo nàn hay giàu sang, lành lặn hay tật nguyền, yêu đời hay chán đời nhưng nếu họ vẫn sống, vẫn tiếp tục đấu tranh với cái phi lý và tạo ra ý nghĩa cuộc sống cho bản thân mình để nuôi dưỡng đam mê sống, thì người đó sẽ sống trọn vẹn kiếp người.

Thông thường chúng ta để những thứ như danh vọng, tiền bạc, gia đình, niềm tin… bất cứ thứ gì bên ngoài ta quyết định ý nghĩa sống của ta và một người sẽ bị cái phi lý đánh gục nếu như cuộc đời tước đi những ý nghĩa đó. Với tư tưởng của Albert Camus, ý nghĩa sống nằm ở việc ta quyết định cuộc sống thế nào và quyết liệt với nó đến độ nào được tính bằng thời gian. Chỉ khi ta thấm nhuần được ba thái độ trên thì ta mới nhận ra cuộc sống phi lý này không những không đáng sợ, mà còn thực sự rất đáng sống.
—————-
Author: Vank Trần – nguồn :Philosapiens

Avatar of Chim Én
 | Website

Một người thích đọc và viết, quan tâm đến tâm lý học, đam mê Cổ Long, thích đọc Haruki Murakami, tinh thần theo Chủ Nghĩa Hiện Sinh, đời sống theo triết Khắc Kỷ - Cô độc hướng ngoại & Bình thản hướng nội

Leave a Reply